Cả nước hiện có 263 nghề truyền thống, gần 2.000 làng nghề được công nhận, tạo ra doanh thu gần 377.000 tỉ đồng mỗi năm. Thế nhưng, 183 làng nghề vẫn đang đứng trước nguy cơ mai một, trong đó có nhiều làng nghề vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Mặc dù các sản phẩm của những làng nghề vùng đồng bào dân tộc thiểu số khá độc đáo, có giá trị, nguồn gốc rõ ràng, tuy nhiên, bài toán thị trường đầu ra vẫn là câu chuyện khiến việc duy trì và mở rộng sản xuất gặp nhiều khó khăn.
Không có dây chuyền sản xuất lớn nhưng mỗi công đoạn đều đòi hỏi kinh nghiệm và sự tỉ mỉ. Đã nhiều năm qua, những nén hương của Pác Nghè được làm chủ yếu bằng đôi tay, từ các nguyên liệu tự nhiên sẵn có trong rừng.
Bà Hoàng Thị Minh (thôn Pác Nghè, xã Chợ Rã, tỉnh Thái Nguyên) chia sẻ: “Làm nghề này vất vả quá, phải đi rừng, gói cơm đi tìm đồ, 6 - 7h tối mới về tới nhà”.
Vất vả nhưng không bỏ nghề, bởi truyền thống cha ông để lại và một phần cũng vì thu nhập cho gia đình. Để tìm hướng đi cho các sản phẩm của làng, những người dân ở thôn Thôn Pác Nghè cũng tự đưa sản phẩm đi phân phối, song cái họ nhận được không đủ để duy trì và mở rộng sản xuất bởi sản phẩm chưa có thương hiệu, hệ thống phân phối hạn chế khiến hương Pác Nghè khó tiếp cận thị trường lớn.
Ông Triệu Anh Chư (Chủ tịch UBND xã Chợ Rã, tỉnh Thái Nguyên) nói: “Năm 2026, xã đã đưa làng nghề làm hương vào danh mục đăng ký sản phẩm đặc trưng của địa phương, với mục đích là để quảng bá, giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng”.
Trong điều kiện tiếp cận thị trường của các làng nghề vùng dân tộc thiểu số còn hạn chế, những hỗ trợ sản xuất từ phía nhà nước sẽ đảm bảo để các sản phẩm đặc trưng văn hoá của làng nghề sẽ được duy trì và phát triển.
Ông Trịnh Quốc Đạt (Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam) cho biết: “Cần có sự tác động của chính quyền các địa phương để có những chính sách phát triển sản xuất ở các làng nghề dân tộc thiểu số, đồng thời có chính sách giúp cho việc tiêu thụ sản phẩm dễ dàng. Có tổ chức sản xuất để sản xuất nhỏ lẻ có quy mô lớn hơn cũng là yếu tố thúc đẩy sản xuất của các người dân làng nghề, mới tiêu thụ được sản phẩm”.
Từ một nén hương Pác Nghè, câu chuyện đặt ra với nhiều làng nghề là giữ nghề không chỉ để giữ lại quá khứ, mà để biến những giá trị văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ thành nguồn lực cho cuộc sống hôm nay. Đó cũng là cách để những “kho báu” của vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ được lưu giữ, mà thực sự trở thành nguồn lực phát triển.
Bình luận (0)