Lạng Sơn: Xử lý xe quá khổ quá tải, hãy ngăn chặn từ nguồn

Tình trạng các Công ty vận tải bất chấp pháp luật, chạy xe quá khổ, quá tải, luồn lách vào các đường liên thôn, liên xã trên địa bàn một số xã như: xã Hữu Lũng, xã Cai Kinh gây ra những nguy cơ khó lường không chỉ cho người dân mà còn cả hạ tầng giao thông đường bộ tại Lạng Sơn khiến người dân vô cùng bức xúc. Để khắc phục tình trạng trên, bên cạnh công tác tuyên truyền vận động thì cần có các biện pháp xử lý ngay từ nguồn, đó chính là các mỏ đá.

Tận mục sở thị nơi tạo điều kiện cho vi phạm

Thời gian vừa qua, với sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chức năng, tình trạng các phương tiện cơi nới thùng hàng chở quá tải vi phạm trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và Bắc Ninh đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, sau Tết Nguyên Đán 2026, các vi phạm bắt đầu tái diễn ở mức độ nghiêm trọng hơn, nhất là khi nhiều Dự án xây dựng lớn đang bước vào giai đoạn nước rút.

Tình trạng xe "Hổ vồ" chở quá tải, che bạt sơ sài gây ô nhiễm môi trường, làm hỏng các tuyến đường liên thôn, liên xã đang xảy ra ngày một nghiêm trọng tại xã Hữu Lũng và Cai Kinh. Các lực lượng chức năng tỉnh Lạng Sơn vẫn đang nỗ lực tiếp tục duy trì kiểm soát, xử lý nghiêm các vi phạm, không để xe chở vật liệu quá tải bùng phát trở lại.

Tuy nhiên, do địa bàn quá rộng, các xe tải lại thông thạo địa hình, thường xuyên luồn lách vào các đường nhỏ, né tránh các trạm tuần tra kiểm soát khiến người dân hết sức bức xúc.

Có vẻ như nỗ lực của các cơ quan chức năng rất nhiều nhưng tình trạng vi phạm vẫn đang diễn ra, ở mức độ nghiêm trọng hơn. Và nỗ lực của lực lượng CSGT chỉ như đang điều trị triệu chứng của bệnh chứ không trị được tận gốc của căn bệnh này.

Để thành công trong công tác ngăn chặn, xử lý tận gốc tình trạng xe quá khổ, quá tải lộng hành thì lực lượng CSGT tỉnh Lạng Sơn bên cạnh tăng cường công tác tuyên truyền, vận động thì cần có nhiều phương án với những biện pháp quyết liệt hơn nữa. Một trong các biện pháp đó chính là xử lý từ nguồn vi phạm, chính là các mỏ khoáng sản, nơi cung cấp vật liệu, tạo điều kiện cho các xe vi phạm về chở quá khổ, quá tải.

Sau nhiều ngày tiếp cận các mỏ đá như H.P; T.S và đặc biệt là mỏ C.K tại xã Hữu Lũng và xã Cai Kinh, phóng viên đã thu thập khá đầy đủ tài liệu về tình trạng vi phạm quy định của pháp luật về khai thác tài nguyên, khoáng sản.

Thực tế tại một điểm mỏ C.K, PV ghi nhận xe "Hổ vồ" mang Biển kiểm soát 98R-xxx72 chật vật leo lên dốc cân kiểm tra tải trọng trước khi rời mỏ. Nhân viên trạm cân nhìn con số 78220 tấn trên màn hình nhưng không có bất kỳ phản ứng nào, thản nhiên ký vào hóa đơn cho lái xe rời khỏi mỏ.

Xe "Hổ vồ" này nhìn bằng mắt thường cũng có thể thấy nhiều dấu hiệu cơi nới thành thùng lên tới 80cm. Chiếc bạt chằng buộc cầu thả không thể ngăn được đá vụn rơi rào rào xuống đất mỗi khi chiếc xe vào các cua trên con đường DT242 ngoằn ngoèo. Bụi bay mù mịt khi chiếc xe tăng tốc, chạy thật nhanh để trả hàng rồi tiếp tục quay vòng về mỏ. Ven đường, các phương tiện tham gia giao thông chỉ biết nép sát vệ đường, nhường cho "tên hung thần" to lừng lững đang lao tới.

Phía cổng khu mỏ, hàng chục xe "Hổ vồ" tương tự đang chờ đến lượt vào "ăn hàng", lái xe túm tụm chờ đợi trong sốt ruột và mệt mỏi. Trong mỏ, cả chục hệ thống băng tải, máy nghiền đang chạy hết công suất, nhả lên bầu trời những cụm bụi đá, mịn, mờ mịt kèm khói dầu máy khét lẹt.

Điều chúng ta cần biết là đối với xe Howo mà người dân thường gọi bằng cái tên đầy kinh hãi, xe "Hổ vồ" chỉ được phép chở tối đa 37 tấn hàng hóa. Xe Hổ vồ được phân loại dựa trên số trục (hay còn gọi là "chân"), ảnh hưởng trực tiếp đến tải trọng và mục đích sử dụng.

Đối với chiếc xe 98R-XXX72 nêu trên lấy hàng tại mỏ C.K là loại xe 6 chân (6 trục, 12 bánh) có trọng tải cả thùng theo thiết kế là khoảng 21 tấn, trọng lượng hàng hóa cho phép tối đa là 36,40 tấn. Như vậy, tổng tải tối đa cho phép của các xe chở đá trên chỉ tối đa 58 tấn. Với các hình ảnh thu được thì tổng tải trên chiếc xe này là hơn 78 tấn, vượt trọng tải thiết kế tới 57,2%, một con số kinh hoàng với bất kỳ ai.

Công ty khai thác khoáng sản không thể né tránh trách nhiệm

Rõ ràng, nếu các Công ty khai thác khoáng sản tuân thủ đúng các quy định của pháp luật thì các xe, dù to hay nhỏ, cũng không thể vi phạm về quá khổ, quá tải hay gây ô nhiễm môi trường. Và đây là một trong những cách chúng ta có thể áp dụng để ngăn chặn các hành vi, vi phạm là nguyên nhân dẫn đến TNGT như: chạy quá tốc độ, người điều khiển phương tiện sử dụng nồng độ cồn, xe tải chở hàng hoá quá khổ, quá tải, cơi nới kích thước thành, thùng xe.

Hiện nay, các cơ quan chức năng một số tỉnh đã áp dụng thành công mô hình: Lực lượng CSGT phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức ký cam kết với tất cả các chủ mỏ với các nội dung: Tuân thủ các quy định an toàn lao động, bảo vệ môi trường, hoàn nguyên môi trường sau khai thác… Các mỏ chỉ tiếp nhận phương tiện đủ đăng ký, đăng kiểm, không cho xe cơi nới thùng xe vào bãi, mỏ bốc xếp hoá; Thực hiện kiểm soát cân tải trọng xe tại mỏ, đảm bảo tất cả các phương tiện ra khỏi mỏ phải được cân tải, lắp camera giám sát phương tiện ra vào mỏ… đơn vị, doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu vi phạm các nội dung đã cam kết.

Đây cũng là một biện pháp hữu hiệu để có thể ngăn chặn về lâu dài trước khi chấm dứt tình trạng xe quá tải lộng hành trên các tuyến đường trên địa bàn xã Hữu Lũng và Cai Kinh. Nhưng trước mắt, có thể lập các đoàn kiểm tra liên ngành vào khu vực mỏ đột xuất, phát hiện sai phạm. Nếu mỏ có dấu hiệu thì xử lý nghiêm, còn về phía phương tiện cơi nới thành thùng xe xếp hàng thì ngay lập tức, ngay tại chỗ tiến hành công tác vận động, thuyết phục chủ xe tự giác tháo dỡ cắt thùng xe về đúng thiết kế nhà sản xuất.

Chúng tôi sẽ tiếp tục gửi tới độc giả những bài viết tiếp theo trong loạt phóng sự này.