Lễ hội Rước Cộ Bà Chợ Được vào ban đêm.
Diễn ra vào mùng 10 và 11 tháng Giêng hằng năm tại làng Phước Ấm (Quảng Nam, nay là Đà Nẵng), đây không chỉ là một sự kiện tín ngưỡng mà còn là điểm hẹn văn hóa đặc sắc, lưu giữ truyền thống uống nước nhớ nguồn của cộng đồng dân cư.
Huyền tích về người khai lập Chợ Được
Gốc rễ của lễ hội xuất phát từ tín ngưỡng thờ Bà Chợ Được. Truyền thuyết kể lại, Bà tên thật là Nguyễn Thị Của, sinh năm 1799 tại làng Phiếm Ái. Bà nổi tiếng hiền đức, thông tuệ nhưng qua đời khi mới 18 tuổi. Tương truyền, sau khi mất, bà thường hiển linh cứu giúp dân lành.
Đến năm 1848, khi vân du qua vùng Phước Ấm, nhận thấy địa thế ven sông thuận lợi, bà đã nhập đồng xưng danh và chọn nơi này để lập chợ. Từ đó, thuyền bè qua lại giao thương tấp nập. Cái tên "Chợ Được" ra đời mang ý nghĩa "bỗng dưng được chợ", thể hiện sự sung túc và may mắn.
Nhớ ơn người khai lập, người dân đã xây lăng thờ phụng. Sự linh ứng của Bà cũng được triều đình nhà Nguyễn ghi nhận qua nhiều lần phong thần, đặc biệt là sắc phong "Trang Huy Dực Bảo Trung Hưng Thượng Đẳng Thần" vào năm 1924, khẳng định tính chính danh và giá trị to lớn của tín ngưỡng này.
Lễ hội Rước Cộ Bà Chợ Được.
Lễ cúng trang nghiêm và hội đua thuyền sôi nổi
Lễ hội mang cấu trúc chặt chẽ, kết hợp hài hòa giữa phần "Lễ" và phần "Hội".
Mở đầu vào chiều mùng 10 tháng Giêng là lễ cúng âm linh. Người dân làng Phước Ấm tổ chức rước Long chu ra bờ sông Trường Giang để cầu siêu cho những vong hồn không nơi nương tựa, mong họ phù hộ cho xóm làng bình an. Sáng hôm sau, ban tế lễ trong trang phục áo dài truyền thống tiến hành nghi thức cúng chính tại lăng Bà với hoa tươi, trầu cau, dâng rượu và xướng văn tế trang nghiêm.
Ngay sau khi phần lễ khép lại, sông Trường Giang trở nên náo nhiệt với hội đua thuyền truyền thống. Những chiếc ghe được chạm khắc hình rồng, cá sặc sỡ lao đi vun vút giữa tiếng trống giục và tiếng reo hò cổ vũ của hàng ngàn người. Cuộc đua không đơn thuần là trò vui đầu năm, mà còn là cách người dân vùng duyên hải rèn luyện sức khỏe, thể hiện tinh thần thượng võ và ý chí bền bỉ trước sóng nước.
Nghi thức dâng lễ được thực hiện trang nghiêm trong không gian thờ tự.
Đêm rước cộ hoa rực rỡ sắc màu
Điểm nhấn thu hút sự chú ý nhất của toàn bộ lễ hội là nghi thức rước cộ diễn ra vào tối mùng 11.
Để chuẩn bị cho đêm hội, các nghệ nhân trong làng đã phải bắt tay làm cộ từ mùng 3 Tết. Khi màn đêm buông xuống, đoàn rước cờ quạt, chiêng trống bắt đầu diễu hành dưới ánh đuốc lung linh. Theo sau là những bàn cộ hoa được trang trí vô cùng công phu, tái hiện lại các tích tuồng dân tộc, những câu chuyện mang ý nghĩa giáo huấn hoặc hình tượng các anh hùng dân gian.
Lễ hội Rước Cộ Bà Chợ Được vào ban đêm.
Đoàn rước đi qua các con đường chính trong thôn. Dọc hai bên đường, các gia đình đều bày sẵn hương án, thắp trầm cung kính nghênh đón. Âm thanh rộn rã hòa cùng màu sắc rực rỡ của các bàn cộ tạo nên một không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng sống động và nhộn nhịp hiếm có.
Năm 2014, Lễ rước cộ Bà Chợ Được đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trải qua hơn một thế kỷ tồn tại với nhiều thăng trầm, sự kiện này vẫn luôn là minh chứng rõ nét cho tính gắn kết cộng đồng và lòng biết ơn sâu sắc của người dân xứ Quảng đối với thế hệ đi trước.
Bình luận (0)