Liên hợp quốc: Vụ không kích nhà tù Iran có dấu hiệu tội ác chiến tranh

Theo phía Iran, hơn 70 người đã thiệt mạng khi Israel tấn công Nhà tù Evin ở Tehran vào tháng 6/2025, trong giai đoạn xung đột trên không giữa hai nước. Đây là cơ sở giam giữ nổi tiếng với nhiều tù nhân chính trị, và cũng bị hư hại trong các đợt không kích Mỹ - Israel gần đây, làm dấy lên lo ngại về an toàn của các tù nhân, trong đó có một cặp vợ chồng người Anh.

Phát biểu trước Hội đồng Nhân quyền LHQ, bà Sara Hossain, Chủ tịch Phái bộ Điều tra Quốc tế Độc lập về Iran, cho biết có "cơ sở hợp lý" để tin rằng Israel đã "cố ý tấn công vào một mục tiêu dân sự", qua đó cấu thành tội ác chiến tranh. Theo bà, tổng cộng 80 người thiệt mạng trong vụ việc, bao gồm một trẻ em và tám phụ nữ.

Báo cáo mới nhất của phái bộ, dựa trên phỏng vấn nạn nhân và nhân chứng, hình ảnh vệ tinh cùng nhiều tài liệu liên quan, đã được trình lên Hội đồng ngày 16/3.

Israel hiện đã rút khỏi Hội đồng Nhân quyền LHQ - cơ quan chuyên ghi nhận vi phạm và tiến hành điều tra - và để trống ghế đại diện. Các cơ quan chức năng Israel chưa đưa ra phản hồi trước đề nghị bình luận.

Bà Hossain lên án số dân thường thiệt mạng ngày càng tăng tại Iran, đồng thời bày tỏ lo ngại chiến dịch ném bom hiện nay có thể khiến Tehran siết chặt hơn nữa các biện pháp trấn áp bất đồng chính kiến. Bà dẫn chứng việc số vụ hành quyết gia tăng sau các cuộc không kích năm 2025. Theo bà, bài học cốt lõi từ các cuộc điều tra là hành động quân sự từ bên ngoài không mang lại trách nhiệm giải trình hay thay đổi thực chất, mà có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng đàn áp trong nước.

Cùng quan điểm, bà Mai Sato - chuyên gia nhân quyền do LHQ chỉ định về Iran - bày tỏ quan ngại đối với tình trạng của các tù nhân, bao gồm những người bị bắt trong các cuộc biểu tình quy mô lớn hồi tháng 1. Gia đình nhiều người không thể liên lạc với thân nhân, trong khi nguồn cung thực phẩm và thuốc men trong các nhà tù ngày càng khan hiếm.

Trong khi đó, Đại sứ Iran tại LHQ Ali Bahreini kêu gọi cộng đồng quốc tế lên án các cuộc không kích của Mỹ và Israel, cho biết các đợt tấn công này đã khiến hơn 1.300 người thiệt mạng tại Iran.