Lộ trình số hóa VTV đến năm 2030: Tái cấu trúc từ nội dung đến dữ liệu

Chuyển đổi số sẽ khó đi vào chiều sâu nếu công nghệ mới chỉ được bổ sung vào quy trình cũ. Đây là vấn đề được Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam Đinh Đắc Vĩnh nhấn mạnh tại Hội thảo và Triển lãm công nghệ ngày 9/10 vừa qua khi đề cập định hướng phát triển VTV giai đoạn 2026-2030.

Theo ông, việc ứng dụng AI nhưng không đổi mới quy trình, triển khai điện toán đám mây nhưng vẫn duy trì các hệ thống phân tán, hay đưa chương trình lên nền tảng số sau khi đã sản xuất hoàn chỉnh cho truyền hình đều chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi thực chất. Thách thức nằm ở việc tổ chức lại toàn bộ chuỗi hoạt động, từ lập kế hoạch, sản xuất, quản trị nội dung đến phân phối và khai thác dữ liệu.

Từ kênh phát sóng đến trải nghiệm của khán giả

Một trong những thay đổi được đặt ra là chuyển trọng tâm từ từng kênh truyền hình sang người xem. VTV tiếp tục phát triển hệ thống kênh quảng bá, đồng thời xác định VTVgo là nền tảng số chiến lược để kết nối trực tiếp với công chúng.

Trong trải nghiệm của khán giả, nội dung thời sự, thể thao hay giải trí dù được phát trên các kênh khác nhau vẫn thuộc về cùng một Đài Truyền hình quốc gia. Vì vậy, VTVgo được định hướng phát triển vượt ra ngoài chức năng xem truyền hình trực tuyến, trở thành nơi kết nối nội dung, người dùng, dữ liệu và dịch vụ số.

Theo cách tiếp cận này, hiệu quả không chỉ được đo bằng lượt xem mà còn bằng mức độ gắn bó, chất lượng trải nghiệm và khả năng đáp ứng nhu cầu của khán giả. Đây cũng là cơ sở để VTV điều chỉnh cách xây dựng và phân phối nội dung theo hành vi tiếp nhận thông tin đang thay đổi.

Khai thác kho nội dung như một tài sản chiến lược

Thay đổi tiếp theo liên quan đến cách nhìn nhận sản phẩm truyền hình. Một chương trình không chỉ có giá trị trong khung giờ phát sóng mà còn có thể được phát triển thành nhiều sản phẩm trên các nền tảng khác nhau.

Mô hình One Source – Multi-Use, tức một nguồn nội dung được khai thác theo nhiều hình thức, đòi hỏi việc quản lý bản quyền và lập kế hoạch phải được tính đến ngay từ đầu. Kho tư liệu hơn 50 năm cùng các thương hiệu chương trình của VTV được xác định là tài sản chiến lược cần quản trị bài bản.

Việc khai thác những tài sản này có thể gắn với sản phẩm số, phát triển sở hữu trí tuệ, tổ chức sự kiện và các mô hình hợp tác, kinh doanh phù hợp. Mục tiêu không chỉ là mở rộng vòng đời của nội dung mà còn tạo thêm nguồn lực để tái đầu tư cho hoạt động sáng tạo.

Kết nối các hệ thống, khai thác dữ liệu hiệu quả hơn

Để những thay đổi về nội dung và trải nghiệm người dùng có thể vận hành đồng bộ, VTV đặt ra yêu cầu xây dựng kiến trúc số thống nhất. Khung kiến trúc số VTV 2030 được định hướng làm cơ sở cho các dự án đầu tư, với những nội dung như chuyển đổi từ SDI sang IP, triển khai Hybrid Cloud và chuẩn hóa định danh, metadata dùng chung.

Điều này không có nghĩa mọi đơn vị phải sử dụng một phần mềm duy nhất. Yêu cầu cốt lõi là các hệ thống có thể kết nối, chia sẻ dữ liệu và vận hành trong cùng một kiến trúc tổng thể, thay vì tiếp tục phát triển biệt lập.

Cùng với hạ tầng, năng lực quản trị dữ liệu cũng cần được nâng lên. Nguồn dữ liệu lớn chỉ thực sự có giá trị khi được chuẩn hóa, liên thông và khai thác phục vụ những quyết định cụ thể. VTV định hướng từng bước hình thành Metadata Spine, Data Platform và Data Lakehouse, hướng tới hiểu khán giả tốt hơn, khai thác kho nội dung hiệu quả hơn và nâng cao chất lượng điều hành.

Đo chuyển đổi bằng kết quả thực tế

Những định hướng trên đòi hỏi sự phối hợp giữa các đơn vị trong Đài, các cơ quan quản lý và đối tác công nghệ. Tại Hội thảo, Phó Tổng Giám đốc Đinh Đắc Vĩnh đề nghị các đề xuất phải xác định rõ nhiệm vụ, người chịu trách nhiệm, thời hạn và sản phẩm đầu ra. Các ưu tiên được nêu gồm kiến trúc tổng thể, chuẩn dữ liệu dùng chung, nền tảng AI dùng chung và quản trị nội dung thống nhất.

An toàn thông tin cũng phải được xem là điều kiện nền tảng, bởi bảo vệ hệ thống đồng thời là bảo vệ niềm tin của công chúng. Bên cạnh đó, việc phối hợp chia sẻ dữ liệu, xử lý tin giả và sử dụng chung hạ tầng số quốc gia được kỳ vọng sẽ tạo thêm điều kiện cho quá trình chuyển đổi.

Từ góc độ triển khai, thước đo quan trọng không nằm ở số lượng công nghệ được đưa vào sử dụng, mà ở mức độ chúng thay đổi cách VTV vận hành và phục vụ khán giả. Khi nội dung, dữ liệu và hạ tầng được kết nối trong một mô hình thống nhất, mục tiêu trở thành tổ chức truyền thông số quốc gia hiện đại mới có nền tảng để tiến gần hơn tới thực tế.