Từ đầu tháng 3, xung đột Trung Đông khiến chi phí năng lượng và logistics tăng mạnh, một số tuyến đường giá cước vận chuyển tăng 30-50%, buộc doanh nghiệp phải tìm cách tối ưu chuỗi cung ứng. Trong đó, "logistics xanh" dần trở thành giải pháp giúp giảm áp lực chi phí và nâng cao khả năng chống chịu của doanh nghiệp.
Áp lực chi phí lan từ năng lượng sang logistics
Theo phân tích của các chuyên gia thị trường, giá năng lượng hiện là một trong những yếu tố tác động trực tiếp và rõ rệt nhất đến chi phí chuỗi cung ứng. Giá dầu toàn cầu hiện đã tăng khoảng 40% so với đầu năm, gây áp lực chi phí trên diện rộng.
Logistics là một trong những ngành chịu tác động trực tiếp, bởi các hoạt động vận hành kho bãi, bảo quản lạnh và xử lý hàng hóa đều phụ thuộc nhiều vào điện năng và nhiên liệu.
Trước những chi phí ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp đang chuyển hướng sang các mô hình logistics xanh nhằm tối ưu tài nguyên và giảm chi phí vận hành dài hạn.
Đơn cử, một doanh nghiệp hiện vận hành nhà máy chiếu xạ và kho lạnh công suất lớn là Toàn Phát Group cho biết, thay vì xử lý từng khâu riêng lẻ, họ tối ưu cấu trúc vận hành, từ chiếu xạ, lưu trữ lạnh đến vận chuyển trong cùng một hệ thống tích hợp.
Trong mô hình tích hợp, các khâu chiếu xạ, lưu trữ lạnh và vận chuyển được kết nối trong cùng một chuỗi. So với mô hình phân tán truyền thống, cách tổ chức này giúp rút ngắn các chặng trung chuyển không cần thiết, từ đó giảm chi phí vận hành và tăng tính ổn định của chuỗi cung ứng.
Hệ thống điện năng lượng mặt trời được lắp đặt trên mái nhà máy chiếu xạ và kho lạnh.
Theo đại diện doanh nghiệp, đối với các hệ thống tiêu thụ năng lượng lớn như kho lạnh, việc tối ưu vận hành có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể về chi phí. Không chỉ giảm mức tiêu thụ điện năng, việc kiểm soát môi trường ổn định còn góp phần bảo đảm chất lượng hàng hóa và giảm rủi ro gián đoạn hệ thống.
Trong xu hướng này, các khu công nghiệp tại khu nam TP Hồ Chí Minh cũng thúc đẩy hạ tầng xanh và logistics xanh khép kín nhằm tối ưu hóa chi phí, tránh tác động của các đợt đứt gãy chuỗi cung ứng, gián đoạn nguồn cung nhiên liệu.
Đại diện khu công nghiệp Long Hậu, đơn vị vừa triển khai một phân khu nhà xưởng chức năng cho thuê theo tiêu chuẩn LEED (chứng nhận công trình xanh của Mỹ), nhận định các tập đoàn lớn tại châu Âu và Bắc Mỹ ngày càng siết chặt điều kiện với nhà cung ứng, từ kiểm tra phát thải carbon, tiêu chuẩn môi trường lao động, đến hạ tầng sản xuất. Cùng với đó, các chính sách mới như CBAM - Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới của EU cũng đang tác động trực tiếp đến chi phí xuất khẩu của doanh nghiệp sản xuất.
Trong bối cảnh đó, các công trình nhà xưởng, hạ tầng logistics đạt chuẩn xanh giúp doanh nghiệp giải quyết nhiều yêu cầu kỹ thuật trong các đợt đánh giá nhà cung ứng. Nói cách khác, nhà xưởng kho bãi không còn đơn thuần là nơi sản xuất đóng gói, mà trở thành một phần trong "hồ sơ năng lực" của doanh nghiệp khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhờ chuyển đổi mô hình xanh và kết hợp tiện ích, tỷ lệ lấp đầy tại khu công nghiệp đạt trên 90% giai đoạn một và 60% giai đoạn hai khi đưa vào vận hành từ nửa cuối 2005.
Các chuyên gia phân tích của Savills nhận định, trong bối cảnh rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng và chi phí vận tải có thể gia tăng, biên lợi nhuận của doanh nghiệp sản xuất bị thu hẹp, nhưng đồng thời thúc đẩy nhu cầu tối ưu hóa chuỗi cung ứng, bao gồm việc rút ngắn khoảng cách sản xuất và đa dạng hóa địa điểm đặt nhà máy.
Tại Việt Nam, tác động chủ yếu mang tính gián tiếp, nhưng vẫn đáng chú ý do nền kinh tế có độ mở cao và phụ thuộc nhiều vào thương mại quốc tế. Áp lực lớn nhất trong ngắn hạn được dự báo sẽ đến từ chi phí chuỗi cung ứng, khi giá năng lượng tăng lan sang logistics và vận tải.
Trong bối cảnh đó, các tiêu chí lựa chọn địa điểm và mô hình logistics cũng trở nên khắt khe hơn. Không chỉ dừng ở chi phí, nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến hạ tầng năng lượng, khả năng vận hành liên tục và mức độ thân thiện môi trường.
Hiện nay, nhiều thị trường nhập khẩu không chỉ quan tâm đến chất lượng sản phẩm, mà còn yêu cầu minh bạch về môi trường và truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Điều này khiến các tiêu chuẩn môi trường và vận hành trở thành một phần của năng lực cạnh tranh.
Việc các doanh nghiệp chuyển đổi mô hình logistics xanh cho thấy đây không còn là khâu trung gian, mà ngày càng trở thành mắt xích quan trọng quyết định khả năng "chống chịu" trên thị trường.
Bình luận (0)