Lũ lụt, sạt lở nghiêm trọng tại Mỹ Latinh, hàng chục người thiệt mạng

(Ảnh: Anadolu)

Đợt thiên tai nghiêm trọng này đã khiến hàng chục người thiệt mạng, hàng trăm nghìn người phải sơ tán hoặc rơi vào cảnh khó khăn, tạo ra cuộc khủng hoảng nhân đạo quy mô lớn ngay từ đầu năm 2026.

Tại Colombia, mưa lớn trái mùa tại các tỉnh phía Bắc đã phá vỡ các kỷ lục lịch sử về lượng mưa trong tháng 2 - vốn được coi là thời điểm khô hạn nhất trong năm. Theo Cơ quan Quản lý rủi ro thiên tai Quốc gia Colombia (UNGRD), ít nhất 14 người đã thiệt mạng, hơn 120.000 người bị ảnh hưởng hoặc buộc phải rời bỏ nhà cửa.

Thiên tai tác động nặng nề đến các tỉnh Córdoba, La Guajira, Sucre, Magdalena, Chocó và Antioquia. Riêng tại Córdoba - một trong những vùng sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi trọng điểm - khoảng 80% diện tích bị ngập nước. Hơn 40.000 ha đất chìm trong biển nước; nhiều khu dân cư ngập đến tận mái nhà, hệ thống giao thông và hạ tầng thiết yếu bị chia cắt nghiêm trọng.

Giới chức Colombia cho biết, chỉ trong một ngày, lượng mưa đo được tương đương mức trung bình của cả tháng. Cơ quan Khí tượng Thủy văn và Nghiên cứu môi trường (IDEAM) nhận định, nguyên nhân chính là do một đợt không khí lạnh bất thường từ vùng Caribe tràn vào, khiến lượng mưa tăng đột biến. Cảnh báo mức vàng và đỏ đã được duy trì tại ít nhất 16 tỉnh do nguy cơ tiếp tục xảy ra lũ quét và sạt lở đất.

Thiệt hại về kinh tế - xã hội là rất lớn. Hàng nghìn ngôi nhà bị phá hủy hoặc không còn đủ điều kiện sinh sống; hàng trăm nghìn ha cây trồng và hàng nghìn gia súc bị ảnh hưởng. Tại các khu sơ tán tạm thời, tình trạng quá tải nghiêm trọng đang làm gia tăng nguy cơ bùng phát các bệnh đường ruột, bệnh hô hấp và cúm do thiếu nước sạch, điều kiện vệ sinh và vật tư y tế. Nhu yếu phẩm như lương thực, chăn màn và đồ dùng cá nhân rơi vào tình trạng khan hiếm.

Trước tình hình trên, Tổng thống Colombia Gustavo Petro đã triệu tập Hội đồng Bộ trưởng họp khẩn và đang xem xét tuyên bố tình trạng khẩn cấp kinh tế nhằm huy động thêm nguồn lực và đẩy nhanh công tác cứu trợ.

Tại Peru, mưa lớn kéo dài từ tháng 12/2025 đến nay cũng gây hậu quả nghiêm trọng. Theo Viện Phòng vệ Dân sự Quốc gia (Indeci), ít nhất 56 người đã thiệt mạng và hơn 4.000 người bị ảnh hưởng. Lũ lụt, sạt lở đất và dông sét xảy ra trên diện rộng tại các vùng ven biển, khu vực Andes và rừng Amazon.

Hơn 1.100 quận, huyện được đặt trong tình trạng nguy cơ cao. Khoảng 1.500 ngôi nhà bị phá hủy hoặc hư hại nặng; nhiều tuyến đường, cầu cống bị cuốn trôi, khiến công tác cứu trợ gặp nhiều khó khăn. Tại một số địa phương vùng núi và rừng sâu, người dân bị cô lập do giao thông bị chia cắt.

Hiện tượng La Nina được nhận định là một trong những yếu tố góp phần làm gia tăng các đợt mưa cực đoan trái mùa tại khu vực. Các cơ quan chức năng cảnh báo, nếu mưa tiếp tục kéo dài trong những tháng tới, nguy cơ thiệt hại về người và tài sản sẽ còn gia tăng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền trung ương, địa phương và các tổ chức nhân đạo quốc tế.