Lực lượng Ukraine chịu sức ép ngày càng lớn ở miền Nam

(Ảnh: AP)

Các đơn vị phòng thủ của Kiev, với trang bị và quân số hạn chế đang phải đối mặt sức ép ngày càng gia tăng từ các lữ đoàn Nga đông đảo hơn. Trong những tuần gần đây, lực lượng Nga đã tiến sâu qua nhiều khu vực nông thôn rộng lớn ở tỉnh Zaporizhzhia, giành quyền kiểm soát hàng trăm km² lãnh thổ, đẩy quân đội Ukraine vào thế phòng ngự khó khăn.

Một sĩ quan thuộc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), với mật danh "Bankir", nói với kênh CNN rằng tình hình tại Zaporizhzhia hiện ở mức "rất căng thẳng". Theo sĩ quan này, Nga đang tìm cách mở rộng vùng kiểm soát nhằm củng cố vị thế trên bàn đàm phán. Các nhóm bộ binh Nga hoạt động theo tổ nhỏ, tìm mọi cách thọc sâu vào những vị trí phòng thủ yếu nhất của Ukraine.

Tâm điểm giao tranh thời gian qua là thị trấn Huliaipole, nằm cách thủ phủ Zaporizhzhia khoảng 80 km về phía Đông. Trước chiến sự, Huliaipole có khoảng 20.000 dân, song hiện chỉ còn chưa tới 200 thường dân ở lại. Các nguồn tin độc lập cho biết Ukraine vẫn giữ được một số vị trí tại đây, song khu vực đã trở thành "vùng xám", nơi lực lượng Nga có quân số vượt trội nhiều lần.

Tại một cuộc họp có sự tham dự của Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đây, chỉ huy Nga tại khu vực tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn Huliaipole và chiếm hơn 210 km² lãnh thổ ở các tỉnh Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk từ đầu tháng 12. Moscow coi đây là bằng chứng cho thấy mục tiêu kiểm soát các vùng lãnh thổ miền Đông và Nam Ukraine là "không thể đảo ngược".

Tuy nhiên, các tổ chức theo dõi xung đột của Ukraine cho rằng lực lượng Kiev vẫn hiện diện tại phía Tây Huliaipole, dù việc tiếp tế và tăng viện gặp nhiều khó khăn do địa hình thấp, trống trải. Một số đoạn video cho thấy quân Nga đã chiếm được một sở chỉ huy của Ukraine trong thị trấn, buộc Tổng Tư lệnh quân đội Ukraine, Tướng Oleksandr Syrskyi, thừa nhận việc mất vị trí này là do phòng thủ yếu và lực lượng tại chỗ không trụ vững trước sức ép lớn.

Diễn biến tại Huliaipole phản ánh rõ thách thức cốt lõi của quân đội Ukraine là thiếu hụt nghiêm trọng binh lực dọc theo tuyến mặt trận dài khoảng 1.000 km. Các nhà phân tích cho rằng Kiev buộc phải đưa ra những lựa chọn khó khăn về việc ưu tiên phòng thủ ở đâu, tấn công ở đâu và chấp nhận rủi ro ở những khu vực còn lại. Việc tập trung nguồn lực cho các mặt trận khác như Pokrovsk hay Kupiansk cũng góp phần khiến tình hình ở miền Nam xấu đi.

Dù Ukraine tận dụng hiệu quả máy bay không người lái để bù đắp thiếu hụt bộ binh, song tại các khu vực đô thị hoang tàn, tầng hầm và công trình bỏ hoang lại tạo lợi thế che chắn cho lực lượng Nga. Thời tiết mùa Đông, với sương mù dày đặc, cũng được phía Nga khai thác để thâm nhập sâu hơn vào tuyến phòng thủ Ukraine.

Trong bối cảnh đó, các nỗ lực ngoại giao do Mỹ làm trung gian nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột vẫn đang được xúc tiến. Tuy nhiên, giới chức Nga nhiều lần khẳng định các bước tiến trên chiến trường là bằng chứng cho "thắng lợi tất yếu" của Moscow, trong khi Kiev và các đồng minh châu Âu bác bỏ quan điểm này.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ, trong năm qua, Nga chỉ kiểm soát thêm khoảng 0,77% lãnh thổ Ukraine. Phía Ukraine ước tính Nga đã có khoảng 1,2 triệu thương vong kể từ năm 2022, con số mà Moscow không công bố.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định quân đội nước này vẫn giữ được tinh thần chiến đấu và khả năng phòng thủ, dù phải đối mặt ưu thế vượt trội về quân số và trang bị của đối phương. Các chỉ huy tuyến đầu nhấn mạnh mục tiêu trước mắt là ổn định mặt trận, bào mòn lực lượng tấn công của Nga và ngăn chặn các bước tiến tiếp theo.

Cuộc chiến tại miền Nam Ukraine, đặc biệt ở Zaporizhzhia và Huliaipole, đang được coi là phép thử quan trọng đối với khả năng trụ vững của Kiev cũng như triển vọng của các nỗ lực hòa bình trong thời gian tới.