Mở rộng cơ hội tiếp cận vốn quốc tế cho doanh nghiệp Việt

Trong hai năm tới, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh có thể hỗ trợ các tổ chức tài chính hoàn thành 1–2 giao dịch cho vay có sự tham gia của cả bên trong nước và quốc tế. Đây là đề xuất của ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á, tại chương trình CEO 500 ngày 26/10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Theo ông Hải, một dự án lớn có thể cần khoản vốn hoặc thời hạn trả nợ vượt quá khả năng đáp ứng của một ngân hàng. Việc nhiều tổ chức cùng tham gia cho vay giúp doanh nghiệp tiếp cận gói vốn lớn hơn, trong khi mỗi bên tự đánh giá và quyết định mức tham gia phù hợp với chính sách tín dụng.

"Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh nên hỗ trợ các tổ chức tham gia hoàn thành một hoặc hai giao dịch đồng tài trợ, kết nối doanh nghiệp Việt Nam với nguồn vốn quốc tế. Chúng ta có thể bắt đầu bằng một sản phẩm quen thuộc là khoản vay do nhiều bên cho vay cùng cung cấp. Trong đó mỗi bên tham gia một phần phù hợp với chính sách tín dụng của mình", ông Hải chia sẻ.

Theo đề xuất, trong ba tháng đầu, trung tâm tập hợp các ngân hàng Việt Nam, bên cho vay nước ngoài, đơn vị tư vấn pháp lý và đối tác liên quan để thống nhất tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp, đầu mối liên hệ và yêu cầu đối với giao dịch đầu tiên.

Trong ba tháng tiếp theo, các ngân hàng có thể giới thiệu doanh nghiệp đáp ứng điều kiện, ưu tiên những đơn vị có báo cáo tài chính minh bạch, mục đích sử dụng vốn rõ ràng và nguồn trả nợ đáng tin cậy. Sau khi lựa chọn được doanh nghiệp phù hợp, các bên chuẩn bị hồ sơ, thống nhất tỷ lệ vốn tham gia, đồng tiền cho vay, lịch trả nợ và yêu cầu báo cáo.

Trung tâm sẽ điều phối các bên, theo dõi tiến độ và hướng những vướng mắc về quy định đến cơ quan có thẩm quyền. Các điều kiện liên quan đến tài khoản, nguồn vốn xuyên biên giới, ngoại hối và báo cáo cũng cần được làm rõ trước khi giải ngân.

Theo lộ trình đề xuất, cuối năm đầu tiên, các bên hướng tới thống nhất cấu trúc tài trợ và đạt tiến triển đáng kể về phê duyệt, hồ sơ. Trong năm thứ hai, mục tiêu là ký kết, giải ngân và sử dụng kinh nghiệm từ giao dịch đầu tiên để chuẩn bị giao dịch tiếp theo.

Đưa vốn vào dự án cụ thể

Bên cạnh cơ chế kết nối các tổ chức cho vay, việc tạo ra những cơ hội đầu tư đủ rõ ràng để nhà đầu tư quốc tế tham gia cũng được đặt ra tại chương trình.

Ông Don Lam, Giám đốc và cổ đông sáng lập VinaCapital cho rằng, TP Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với định hướng trở thành trung tâm tài chính và cửa ngõ kinh doanh quốc tế. Theo ông, kết nối trung tâm tài chính với mạng lưới các định chế tài chính và nhà đầu tư toàn cầu là yếu tố quan trọng để tạo niềm tin cho các cam kết vốn dài hạn.

"Câu hỏi không còn là liệu Việt Nam có xứng đáng nhận được sự quan tâm của các nhà đầu tư quốc tế hay không. Vấn đề là Việt Nam sẽ nằm ở vị trí trung tâm trong danh mục đầu tư của họ hay chỉ ở bên lề", ông Don Lam phát biểu tại chương trình.

Ông nhấn mạnh công nghệ sẽ là động lực tăng trưởng của Việt Nam trong những năm tới, trong đó TP Hồ Chí Minh có tiềm năng trở thành trung tâm công nghệ của khu vực. Thu hút nhà đầu tư công nghệ và phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ trong nước mở rộng quy mô sẽ giúp nguồn lực đầu tư tạo ra năng lực phát triển lâu dài cho thành phố.

Ông Marc Knapper, nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam nhiệm kỳ 2022–2026, Chủ tịch Knapper Global Advisors cho biết, nhà đầu tư quốc tế ngày càng quan tâm đến cách thức và tốc độ triển khai cơ hội tại Việt Nam. Họ không chỉ tìm hiểu thị trường mà còn có nhu cầu huy động vốn, quản lý rủi ro và vận hành hoạt động đầu tư tại Việt Nam thông qua Trung tâm Tài chính quốc tế.

Ông đề xuất xây dựng danh mục dự án ưu tiên trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng và chuyển đổi xanh, mở cơ hội cho nhà đầu tư quốc tế tham gia tài trợ. Danh mục rõ ràng sẽ giúp nhà đầu tư nhận diện cơ hội và chuyển sự quan tâm thành cam kết cụ thể.

Ông Marc Knapper cũng đề xuất thành phố thúc đẩy phát hành trái phiếu thông qua Trung tâm Tài chính quốc tế, bao gồm trái phiếu xanh và trái phiếu hạ tầng của thành phố cùng các doanh nghiệp lớn trong nước.

Ngoài danh mục dự án, nhà đầu tư cần có đầu mối hỗ trợ phản hồi nhanh, quy định rõ ràng, thời gian xử lý giấy phép, thủ tục và có sự nhất quán trong thực thi. Ông đề xuất duy trì đối thoại thường xuyên giữa lãnh đạo thành phố và nhà đầu tư quốc tế, kết hợp xúc tiến đầu tư tại Tokyo, Seoul và Mỹ.

Nâng cao chất lượng dòng vốn

Phát biểu tại chương trình, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD.

Tuy nhiên, ông Huân cho rằng cần nhìn sâu hơn vào phần giá trị được tạo ra trong nước và năng lực của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng.

Theo báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), năm 2020, giá trị gia tăng có nguồn gốc nước ngoài chiếm khoảng 48% giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Báo cáo OECD năm 2026 cũng cho thấy nghiên cứu và phát triển chỉ chiếm 1,9% tổng vốn đầu tư được công bố trong các dự án FDI mới giai đoạn 2020–2024.

Những con số này cho thấy yêu cầu chuyển trọng tâm từ thu hút vốn theo quy mô sang lựa chọn dòng vốn có khả năng nâng cao năng lực công nghệ và tạo giá trị gia tăng trong nước.

Theo ông Huân, định hướng thu hút đầu tư thế hệ mới cần gắn với nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực chất lượng cao, chuyển giao công nghệ và nâng cấp doanh nghiệp trong nước để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Bên cạnh FDI, Việt Nam cũng cần chú trọng các dòng vốn đầu tư quốc tế khác thông qua Trung tâm Tài chính quốc tế.

Phát biểu tổng kết chương trình, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh nhấn mạnh FDI, công nghệ và tài chính cần được kết nối thành một trục phát triển thống nhất, gắn nhu cầu của địa phương với năng lực quốc gia và nguồn lực toàn cầu.

Theo ông, thành phố hướng tới thu hút không chỉ vốn đầu tư mà còn công nghệ, tri thức, phương thức quản trị hiện đại, việc làm chất lượng cao và năng lực sản xuất mới. Thành phố cũng mong muốn thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực hạ tầng giao thông và logistics, chuyển đổi năng lượng, đô thị và công nghiệp thông minh, kinh tế số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Ông Nguyễn Công Vinh cho biết thành phố giao Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TP Hồ Chí Minh làm đầu mối tổng hợp các sáng kiến, ý tưởng, kiến nghị và dự án cụ thể để tiếp tục thúc đẩy sau diễn đàn. Mục tiêu là chuyển các kết nối thành quan hệ hợp tác, các ý tưởng thành sáng kiến và các cam kết thành chương trình, dự án cụ thể.