"Mối nguy" từ những góc nhỏ bị bỏ quên trong mỗi gia đình

Chia sẻ trong tọa đàm "Lá chắn kép bảo vệ gia đình khỏi sốt xuất huyết Dengue trong mùa mưa" do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hồ Chí Minh (HCDC) phối hợp cùng Takeda Việt Nam thực hiện, ThS. BS. Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc HCDC cho biết, sốt xuất huyết Dengue đã trở thành căn bệnh lưu hành quanh năm tại TP Hồ Chí Minh.

Theo số liệu từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC), từ đầu năm nay đến ngày 06/09/2026, thành phố ghi nhận 31.032 ca mắc sốt xuất huyết Dengue. Đáng chú ý, trong 5 tuần gần nhất (03/08 - 06/09/2026) thành phố ghi nhận hơn 1.000 ca mắc sốt xuất huyết Dengue mới mỗi tuần. 

BS. Lê Hồng Nga nhận định biến đổi khí hậu cùng những yếu tố đặc thù của một đô thị có mật độ dân cư cao khiến sốt xuất huyết Dengue lưu hành dai dẳng.

Nếu các vật dụng chứa nước không được kiểm tra và loại bỏ thường xuyên, muỗi vằn Aedes aegypti - trung gian truyền bệnh có thể dễ dàng tìm thấy nơi sinh sản. 

Bác bỏ quan niệm phổ biến rằng trung gian truyền bệnh chỉ xuất hiện ở khu vực ẩm thấp, ô nhiễm, BS. Lê Hồng Nga chỉ ra rằng muỗi vằn Aedes aegypti không đẻ trứng trong nước bẩn, nước cống hôi thối mà thường tìm đến các vị trí chứa nước sạch ngay trong nhà. Vì vậy, dù sống ở các căn hộ cao tầng hay nhà phố khang trang, các hộ gia đình thành thị vẫn không thể chủ quan trước mối đe dọa thường trực của bệnh.

Dưới góc độ trực tiếp điều trị các ca bệnh, BS. CKII. Nguyễn Trần Nam, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, lưu ý nguy cơ sốt xuất huyết Dengue, không chỉ hiện hữu trong nhà mà còn có thể rình rập tại khu phố, trường học và môi trường xung quanh. 

Nếu người thân lơ là, chủ quan hoặc nhầm lẫn các triệu chứng khởi phát của sốt xuất huyết Dengue với cảm sốt thông thường, người bệnh có thể bỏ lỡ thời điểm theo dõi và can thiệp kịp thời. Trong khi đó, các ca bệnh nặng có thể diễn tiến phức tạp, và vì chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, quá trình điều trị đòi hỏi nhiều kỹ thuật chuyên sâu.

"Ở các nhóm đối tượng nguy cơ cao như trẻ nhũ nhi, trẻ béo phì, nhóm dễ rơi vào sốc hoặc tổn thương đa cơ quan, và trẻ mắc bệnh nền mạn tính về tim mạch, thận, phổi hay thần kinh, sốt xuất huyết Dengue, thường diễn biến cực kỳ khó lường, gây nhiều khó khăn cho công tác điều trị", BS. Nam khuyến cáo.

Để ngăn chặn đường lây truyền sốt xuất huyết Dengue, ngay từ đầu, ngành y tế dự phòng liên tục kêu gọi người dân kiểm tra, loại bỏ các ổ chứa lăng quăng, phòng muỗi vằn chích trong môi trường sống hằng ngày.

Cũng tại tọa đàm, BS. Lê Hồng Nga phân tích muỗi vằn có thể đẻ trứng chỉ từ một lượng nước đọng rất nhỏ. Những vật dụng dễ bị bỏ sót như bình cắm hoa, chậu cây thủy sinh, chén cúng, hay thậm chí nắp chai nước suối, ly trà sữa uống dở dễ trở thành điểm trú ẩn lý tưởng của chúng.

Khi tiếp xúc với nước, trứng muỗi chỉ mất 7 ngày để nở thành lăng quăng và phát triển thành muỗi trưởng thành. Không dừng lại ở đó, BS. Nga giải thích thêm rằng trứng muỗi vằn có khả năng chịu khô hạn lên tới 6 tháng và sẵn sàng sinh sôi ngay khi mùa mưa trở lại. Do đó, vật chứa cần được cọ rửa kỹ thay vì chỉ thay mới hoặc đổ bỏ phần nước bên trong.

Hằng tuần, mỗi gia đình hãy dành khoảng 10-15 phút cùng nhau dọn dẹp nhà cửa và truy tìm các góc khuất chứa ổ lăng quăng, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi để chủ động tạo lớp lá chắn từ bên ngoài khỏi bệnh sốt xuất huyết Dengue. Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng khuyến cáo  tiêm chủng đóng vai trò là biện pháp bổ sung trong chiến lược phòng ngừa tích hợp, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, giảm nguy cơ nhập viện và hạn chế nguy cơ gặp phải biến chứng nặng do bệnh gây ra.

BS. Lê Hồng Nga cũng nhấn mạnh các biện pháp diệt muỗi, diệt lăng quăng không chỉ đẩy lùi sốt xuất huyết Dengue mà còn ngăn ngừa các bệnh khác lây truyền qua muỗi vằn như Zika hay Chikungunya - là những bệnh vẫn chưa có vắc-xin phòng ngừa.