(Ảnh: Earth)
Phát hiện này làm dấy lên lo ngại rằng mức độ rủi ro do nước biển dâng có thể đang bị đánh giá thấp, kéo theo nguy cơ nhiều vùng ven biển bị ngập sớm hơn dự báo.
Nước biển dâng là một trong những hệ quả rõ rệt nhất của biến đổi khí hậu do con người gây ra, đe dọa sinh kế của hàng trăm triệu người đang sinh sống tại các khu vực ven biển trên toàn cầu. Các nhà khoa học hiện ước tính mực nước biển trung bình toàn cầu có thể tăng khoảng 15 cm vào năm 2050. Tuy nhiên, theo nghiên cứu mới, các tính toán này có thể đang dựa trên một điểm xuất phát chưa chính xác.
Để dự báo tác động của nước biển dâng, nhiều nghiên cứu trước đây sử dụng các mô hình tính toán dựa trên trường hấp dẫn và chuyển động quay của Trái Đất nhằm xác định mực nước biển trung bình. Tuy nhiên, cách tiếp cận này chưa tính đầy đủ các yếu tố ảnh hưởng thực tế như thủy triều, gió, dòng hải lưu, nhiệt độ và độ mặn của nước biển.
Theo Phó Giáo sư Philip Minderhoud thuộc Đại học Wageningen (Hà Lan), đồng tác giả nghiên cứu, để có kết quả chính xác hơn, các mô hình cần được kết hợp với dữ liệu quan sát thực tế từ vệ tinh - nguồn dữ liệu có khả năng đo trực tiếp độ cao của bề mặt đại dương.
Nhóm nghiên cứu đã phân tích 385 công trình khoa học được bình duyệt trong 15 năm qua liên quan đến mực nước biển dâng và các nguy cơ đối với khu vực ven biển. Kết quả cho thấy khoảng 90% nghiên cứu chủ yếu dựa trên giả định từ mô hình, thay vì sử dụng số liệu đo đạc thực tế.
Các nhà khoa học cho rằng đây là một "điểm mù về phương pháp luận", dẫn đến việc đánh giá thấp mực nước biển ven bờ cũng như quy mô dân số có thể chịu ảnh hưởng. Theo kết quả nghiên cứu, mực nước biển trung bình tại các vùng ven bờ hiện cao hơn khoảng 30 cm so với các giả định phổ biến trước đây. Tại một số khu vực như Đông Nam Á và các đảo ở Thái Bình Dương, chênh lệch này có thể lên tới khoảng 1m.
Nếu mực nước biển toàn cầu tăng thêm khoảng 1m trong tương lai - kịch bản được nhiều nghiên cứu dự báo có thể xảy ra vào cuối thế kỷ XXI - diện tích đất bị ngập có thể nhiều hơn 37% so với các ước tính hiện nay. Điều này đồng nghĩa với việc từ 77 - 132 triệu người có thể phải đối mặt với nguy cơ ngập lụt và mất nơi sinh sống.
Các chuyên gia khí hậu nhận định phát hiện này cho thấy tác động của nước biển dâng do biến đổi khí hậu có thể đã bị đánh giá thấp trong nhiều nghiên cứu trước đây. Tuy nhiên, một số nhà khoa học cũng cho rằng vấn đề này đã phần nào được nhận thức trong công tác quy hoạch tại nhiều địa phương.
Các tác giả nghiên cứu nhấn mạnh cần tiếp tục đánh giá lại mực nước biển toàn cầu cũng như mức độ rủi ro đối với các cộng đồng ven biển, nhằm giúp các chính phủ và cơ quan quản lý xây dựng các kế hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu một cách chính xác và hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Bình luận (0)