Mùi ký ức, hương vị tình thân và những điều còn nuối tiếc

Trong cuộc đua phim phim Tết Bính Ngọ, Mùi phở đang tụt lại xa so với hai bộ phim dẫn đầu là Thỏ ơi!! và Nhà ba tôi một phòng. Tính đến đầu giờ chiều ngày mùng Ba Tết, doanh thu tham khảo của phim theo Box Office Vietnam ở mức 14 tỷ đồng. Đây là điều phần nào đã được dự đoán trước. Mùi phở mang theo tâm huyết của đạo diễn Minh Beta trong việc nỗ lực khai thác chất liệu, văn hóa, đội ngũ nghệ sĩ miền Bắc với kỳ vọng tạo nên sự mới mẻ, cân bằng nhưng cục diện mùa phim Tết Bính Ngọ cho thấy, chưa dễ để tạo nên sự thay đổi, nhất là khi bản thân Mùi phở vẫn là sản phẩm đầu tay còn ít nhiều non nớt, hạn chế.

Trong các cuộc gặp gỡ báo giới, đạo diễn Minh Beta cho biết đã ấp ủ việc thực hiện bộ phim suốt 4 năm, dành khoảng thời gian dài cho việc quay phim, hậu kỳ, quay bổ sung. Hiểu rằng mình mới là tân binh với điện ảnh, Minh Beta đã mời nhiều tên tuổi uy tín để cùng tham gia làm kịch bản, góp ý, chỉnh sửa... để có được sản phẩm cuối cùng khiến ekip tự tin giới thiệu với khán giả.

Mùi phở có thể xem là bộ phim "đo ni đóng giày" để nghệ sĩ Xuân Hinh tỏa sáng trong lần đầu tiên lấn sân đóng phim điện ảnh. Phải thừa nhận rằng, sự xuất hiện của "vua hài đất Bắc" với thương hiệu ghi dấu sâu sắc trong lòng khán giả với những đĩa hài Tết cực kỳ thành công trước đây, khiến cho Mùi phở có lý do chính đáng để lôi kéo khán giả tới rạp.

Xuân Hinh luôn hài hước, khiêm tốn khi giao lưu với khán giả khi nhắn nhủ rằng mình mới chỉ là "mầm non mới nhú" và mong nhận được sự ủng hộ, yêu thương. Ông nói, "xem phim xong có người quý ít quý nhiều cũng như những món ăn vùng miền, người thích, người không, đó là chuyện bình thường". Xuân Hinh đồng thời cho biết, đóng phim điện ảnh mệt nhưng vui, làm là vì tâm huyết muốn quảng bá văn hóa truyền thống - điều mà ông đã luôn theo đuổi trong nửa thế kỷ hoạt động nghệ thuật.

Xuân Hinh tròn vai trong Mùi phở, dù một số phân đoạn, nét diễn của ông vẫn gợi nhớ đến sân khấu kịch. Đam mê giữ nghề đến mức coi công thức nấu phở như báu vật, khát khao truyền nghề cho thế hệ tiếp theo dẫn đến những xung đột ngạt thở trong gia đình... được Xuân Hinh thể hiện thuyết phục trong phim bởi đây dường như cũng không phải là điều xa lạ đối với một nghệ sĩ gạo cội, bền bỉ, đắm đuối với nghệ thuật truyền thống.

Phở như là sự dẫn dắt để mở ra nhiều câu chuyện sâu sắc hơn về giữ nghề, giữ lấy những vốn quý văn hóa được trao truyền qua các thế hệ. Một số đoạn hồi tưởng trong phim là khá tốt việc bồi đắp cảm xúc khiến cho "mùi ký ức" trở nên đáng nhớ. Ở đó, phở đâu chỉ đơn thuần là món ăn, đó là tình, là nghĩa là sự kết nối giữa các thế hệ.

Trả lời câu hỏi của phóng viên Thời báo VTV về việc lựa chọn cái kết viên mãn thay vì đẩy cao trào cảm xúc tới biến cố từng được cài cắm khéo léo trước đó, đạo diễn Minh Beta cho biết, anh đã trải qua nhiều lần chỉnh sửa kịch bản và cuối cùng lựa chọn cách kết đó để phù hợp với tinh thần ngày Tết.

"Dù trước đó có là những "drama" ngập tràn chăng nữa thì điều đọng lại mà phim muốn mang tới vẫn là sự ngọt ngào, ấm áp. Khép lại với những nốt trong sáng, hi vọng vào tương lai đó là tinh thần mùa Tết". Đạo diễn cũng tiết lộ, hình ảnh người cha già sau nhiều năm gây dựng sự nghiệp đi dần xa khỏi nơi gắn bó với mình cuối phim mang theo nhiều ẩn ý. Ông buông bỏ những chấp niệm chứ không phải từ bỏ. Khu phố ban đầu ồn ào vì sự cạnh tranh của hai ông chủ hàng phở Mùi và Dần nhưng tới cuối phim lại vắng, lặng, bình yên với cuộc chuyển giao, "hợp nhất" một cách nhẹ nhàng.

Trong bức tranh chung của điện ảnh Việt mùa Tết 2026, Mùi phở là "món lạ", lạ như chính công thức đặc biệt mà ông Mùi giấu kín không cho con rể biết và chỉ hé lộ cho cháu đích tôn Sá Sùng. Cách kết hợp dàn diễn viên hai miền Bắc - Nam cũng là ý tưởng thú vị của đạo diễn Minh Beta với mong muốn "chiều lòng" khán giả. Nhưng thực tế trên phim, ngoại trừ Thu Trang với nhiều đất diễn trong vai cô con dâu với xung đột trực tiếp với bố chồng (Xuân Hinh đóng) thì các vai của Hải Triều, BB Trần, Ngọc Phước khá hời hợt, không để lại dấu ấn rõ rệt, cũng không tận dụng được sức hút duyên dáng từ 3 nghệ sĩ đình đám trong làng hài phương Nam.

Điều khiến cho câu chuyện về gia đình với những mâu thuẫn, xung đột thế hệ, sự gắn kết, thấu hiểu gửi gắm trong Mùi phở chưa chạm được tới với đông đảo khán giả không chỉ vì sự khác biệt nhất định trong thị hiếu thưởng thức phim mà còn vì bản thân kịch bản có nhiều lỗ hổng đáng tiếc. Một số tình huống, cao trào thiếu sự logic, chặt chẽ. Nhân vật người con trai cả do Tiến Lộc thể hiện gây khó hiểu, trong khi sự yêu thương mà người vợ (Thu Trang đóng) thể hiện với chồng lại theo hướng gây cười hơi dễ dãi.

Tuy nhiên, nhân vật có thể gây chia rẽ nhất trong phim hẳn là vai của Thanh Hương với sự thái quá, "lố" bị đẩy lên quá đà. Nếu tiếp tục theo đuổi con đường làm phim điện ảnh, đạo diễn Minh Beta cần có sự tiết chế, tinh tế hơn trong việc chọn lựa các chi tiết, kiểm soát đường dây kịch bản để thông điệp được truyền tới khán giả một cách tập trung hơn, không bị phân tán, xao nhãng bởi những tình tiết không đem lại nhiều giá trị.

Điểm thu hút có nét duyên riêng của Mùi phở là mối quan hệ tri kỷ của ông Mùi và bà Tuất (nghệ sĩ Thanh Thanh Hiền).

Vì đã có hàng chục năm diễn cùng với nhau trên các sân khấu nên cặp đôi nghệ sĩ thể hiện các cảnh tương tác ăn ý, thoải mái. Nếu có thêm "đất" dành cho chuyện tình cảm, tình yêu với nghệ thuật truyền thống của họ, có lẽ Mùi phở sẽ dễ ghi điểm hơn, thay vì tạo nên một "cú twist" không thực sự thuyết phục về vai trò của bà Tuất.