Mỹ: Cán cân quyền lực đổi, thuế quan khó giảm

Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ đang làm thay đổi cán cân quyền lực tại Washington, đồng thời đặt ra những câu hỏi mới về chính sách kinh tế, thương mại trong hai năm cuối nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump. Liệu thuế quan có được nới lỏng hay Nhà Trắng sẽ gia tăng sức ép với các đối tác? Những diễn biến này đặc biệt đáng chú ý với các nền kinh tế có quan hệ thương mại và đầu tư sâu rộng với Mỹ.

Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội Mỹ, đồng nghĩa các chính sách kinh tế của Tổng thống Donald Trump sẽ phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, thay đổi cán cân quyền lực chưa đồng nghĩa với việc những hàng rào thuế quan hiện nay sẽ lập tức được dỡ bỏ.

Tổng thống Mỹ vẫn có thể sử dụng các công cụ điều tra và áp thuế thương mại theo những thẩm quyền pháp luật hiện hành. Thậm chí, một số chuyên gia cảnh báo khi chương trình nghị sự trong nước gặp trở ngại, Nhà Trắng có thể dành nhiều sự chú ý hơn cho thương mại và đối ngoại.

Ông Carsten Brzeski - Giám đốc toàn cầu phụ trách nghiên cứu kinh tế vĩ mô ING Research cho hay: "Nỗi lo lớn nhất của châu Âu sau cuộc bầu cử là Tổng thống Donald Trump sẽ tập trung vào thương mại và có thể khởi động một cuộc chiến thương mại mới với châu Âu".

Không chỉ châu Âu, các nền kinh tế châu Á cũng đang đánh giá lại triển vọng quan hệ thương mại với Mỹ. Nhật Bản và Hàn Quốc đã cam kết những khoản đầu tư hàng trăm tỷ USD vào Mỹ trong khuôn khổ các thỏa thuận thuế quan.

Theo Reuters, kết quả bầu cử có thể tạo thêm dư địa đàm phán cho các đối tác, nhưng cũng chưa loại trừ khả năng Washington tiếp tục gia tăng sức ép thương mại.

Bên cạnh thuế quan, triển vọng đầu tư công nghệ cũng được chú ý. Khi những tranh luận về quản lý AI và chính sách công nghiệp tại Mỹ tiếp diễn, giới phân tích đang xem xét khả năng một phần hoạt động đầu tư hạ tầng công nghệ được mở rộng sang châu Á.

Ông Neil Newman - Giám đốc điều hành Astris Advisory Japan cho biết: "Các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ đã huy động lượng vốn rất lớn và số tiền đó vẫn cần được giải ngân. Nếu hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu chậm lại tại Mỹ, chúng ta có thể chứng kiến sự mở rộng tại châu Á".

Giới doanh nghiệp nhận định kết quả bầu cử chưa làm thay đổi đáng kể các ưu tiên thương mại của Washington trong ngắn hạn. Những vấn đề như thâm hụt thương mại, kiểm soát xuất xứ và ngăn chặn chuyển tải hàng hóa nhằm né thuế vẫn được chú trọng.

Quốc hội mới cũng có thể gia tăng giám sát các tiêu chuẩn lao động và môi trường trong thương mại quốc tế. Như vậy, dù cán cân quyền lực tại Washington thay đổi, các đối tác thương mại của Mỹ vẫn được khuyến nghị là tính đến cả những yếu tố tiếp nối và khả năng điều chỉnh chính sách qua đó duy trì đối thoại và quan hệ kinh tế ổn định với Mỹ, đồng thời chủ động thích ứng với các yêu cầu thương mại.