Nam sinh giành huy chương vàng Kỳ thi IOAA 2026: Bầu trời đêm đã nuôi dưỡng những ước mơ

Thành tích của Lê Quang Trí, học sinh lớp 12 Lý, Trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, đã góp phần vào bảng vàng chung của 2 đội Việt Nam tại IOAA 2026. Đây là lần đầu tiên IOAA được tổ chức tại Việt Nam, quy tụ 312 thí sinh đến từ 64 quốc gia và vùng lãnh thổ. 10 học sinh nước chủ nhà tham dự đều giành giải thưởng, trong đó có 6 Huy chương Vàng (HCV) và 4 Huy chương Bạc (HCB).

Lê Quang Trí thuộc thành phần Đội tuyển Việt Nam 2. Đây là đội được tuyển chọn từ học sinh THPT trên phạm vi toàn quốc, qua đó mở rộng cơ hội phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năng lực nổi trội trong lĩnh vực Thiên văn và Vật lý thiên văn.

Theo thông tin từ phía Trường Phổ thông Năng khiếu, khi còn là học sinh lớp 11 Lý, Lê Quang Trí từng giành huy chương Vàng tại Kỳ thi Olympic Vật lý Bắc Âu - Baltic (NBPhO 2026) với kết quả cao nhất đoàn Việt Nam.

Thời báo VTV có cuộc trò chuyện với nam sinh về những tấm huy chương vàng Olympic quốc tế đầy ý nghĩa.

PV: Trong những ngày tham gia Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn Quốc tế, Quang Trí và các học sinh đến từ nhiều quốc gia trên thế giới đã có những trải nghiệm và tham gia các bài thi ra sao?

Lê Quang Trí: Em đã có cơ hội trải nghiệm một môi trường học thuật rất đặc biệt, được tiếp xúc với nhiều bạn bè quốc tế, cùng nhau trao đổi kiến thức và văn hóa. Các bài thi gồm cả lý thuyết, xử lý số liệu và quan sát, mỗi phần đều đòi hỏi sự tập trung cao độ và khả năng vận dụng kiến thức một cách linh hoạt và xử lý tình huống dưới áp lực thời gian khá căng. 

Dù vậy, em vẫn cảm thấy rất hứng thú vì đây là môn học mà em yêu thích từ nhỏ, được thử thách bản thân, rèn luyện kỹ năng phân tích và tư duy khoa học ở một môn học mà trước đây em thường chỉ biết qua sách vở. 

Những trải nghiệm quý giá qua kỳ thi này giúp em trưởng thành hơn và có thêm động lực theo đuổi lĩnh vực Vật lý Thiên văn mà em hằng mơ ước.

Tiếp tục giành HCV tại một kỳ Olympic quốc tế (trước đó là HCV tại Kỳ thi Olympic Vật lý Bắc Âu - Baltic), điều đó có ý nghĩa với Quang Trí như thế nào?

Em thấy mình rất may mắn khi được tham dự với tư cách là thành viên Đội Việt Nam 2, vì đây là lần đầu tiên học sinh toàn quốc có được cơ hội này. 

Trong thời gian tham dự tập huấn, em đã nỗ lực hết mình và quyết tâm để đạt được thành tích tốt, không chỉ vì niềm đam mê học thuật và nghiên cứu về Thiên văn mà còn là đại diện cho đội tuyển Việt Nam so tài cùng bạn bè quốc tế.

HCV đối với em mang ý nghĩa đặc biệt, không chỉ là sự ghi nhận cho những cố gắng cá nhân, mà còn là mong muốn học sinh trên khắp cả nước sẽ tiếp tục có cơ hội được trải nghiệm và thử thách bản thân trong những kỳ thi IOAA tương lai.

Đâu là bí quyết thành công ở những kỳ thi quốc tế mà bạn rút ra cho mình?

Theo em chính là sự chuẩn bị kỹ lưỡng, và khả năng giữ bình tĩnh trước áp lực, nhưng quan trọng hơn cả là giữ được niềm đam mê với môn học.

Ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, riêng với em, sự động viên khích lệ từ thầy cô, bạn bè và sự đồng hành của gia đình luôn là chỗ dựa tinh thần giúp em vượt qua các thử thách với quyết tâm cao nhất.

Trước đây, em từng không thi đậu vào lớp 10 chuyên Toán của Trường Phổ thông Năng Khiếu, nên em nghĩ kết quả của một kỳ thi không phải là tất cả. Quan trọng hơn hết, sau đó, em đã tìm thấy niềm đam mê và sự yêu thích môn Vật lý và từ đó đã mở ra cho em nhiều cánh cửa hơn.

Việc giành được giải thưởng vừa là động lực, vừa là áp lực đối với em khi bước vào một cuộc thi mới. Động lực đến từ niềm tin rằng mình có thể tiếp tục phát huy năng lực và khẳng định bản thân, nhưng đồng thời, em cũng cảm nhận áp lực phải giữ vững phong độ và không phụ sự kỳ vọng của thầy cô và bạn bè. Tuy nhiên, đối với kỳ thi IOAA vừa qua, niềm vui được học tập môn học mình yêu thích đã giúp em không cảm thấy áp lực.

Vật lý, thiên văn có phải là niềm đam mê từ nhỏ của Quang Trí hay không, bạn có mong ước phát triển và theo đuổi định hướng này ra sao?

Bầu trời đêm đã luôn kích thích sự tò mò của em từ nhỏ, từ những vì sao nhỏ bé lấp lánh đến cách vũ trụ vận hành. Em mong muốn tiếp tục theo đuổi lĩnh vực này, không chỉ qua việc học tập và nghiên cứu chuyên sâu, mà còn hướng tới đóng góp cho cộng đồng khoa học và truyền cảm hứng cho các bạn trẻ yêu thích khám phá bầu trời.

Hiện tại, chưa có nhiều sân chơi liên quan đến Thiên văn học cho các bạn trẻ, nên em cùng các bạn ở CLB Thiên Văn trường Phổ Thông Năng Khiếu (PAsC) đang lên kế hoạch để tổ chức nhiều sự kiện như: quan sát bầu trời đêm, chế tạo kính thiên văn,…. để khơi ngợi niềm đam mê từ các bạn trẻ. Hy vọng em sẽ được gặp gỡ và giao lưu với các bạn trẻ yêu Thiên văn và Vật lý Thiên văn trong các sự kiện của CLB trong thời gian tới. 

Xin cảm ơn Quang Trí về cuộc trò chuyện!