Còn Mỹ, nền kinh tế lớn nhất thế giới, dẫu khiêm tốn, cũng đã bắt đầu tăng trở lại trong quý III, dấu hiệu phục hồi đầu tiên trong vòng hơn 1 năm qua. Người có công chèo lái con thuyền kinh tế Mỹ ra khỏi cơn suy thoái, Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Ben Bernanke đã được tạp chí Time chọn là “Nhân vật của năm 2009”.
Hội nghị cấp cao ASEAN 15
Với chủ đề “Cộng đồng hành động, Cộng đồng kết nối và Cộng đồng nhân dân”, Hội nghị cấp cao ASEAN 15 tại Thái Lan đã đề ra phương hướng và biện pháp tiếp tục đưa Hiến chương ASEAN vào cuộc sống, xây dựng Cộng đồng ASEAN vào năm 2015, mở rộng quan hệ với các đối tác.
Trong xu hướng mở rộng quan hệ, nhân Hội nghị cấp cao APEC, ngày 15/11 tại Singapore đã diễn ra Cuộc gặp cấp cao ASEAN-Mỹ đầu tiên, với sự tham dự của 10 nhà lãnh đạo ASEAN và Tổng thống Mỹ Obama. Hai bên nhất trí tiếp tục triển khai Kế hoạch hành động nhằm thực hiện Tuyên bố Tầm nhìn chung về quan hệ đối tác tăng cường ASEAN-Hoa Kỳ.
Hiệp ước Lisbon bắt đầu có hiệu lực
Cộng hòa Séc là nước cuối cùng phê chuẩn Hiệp ước Lisbon, hoàn tất quá trình thông qua để Hiệp ước này có hiệu lực từ ngày 1/12/2009.
Hiệp ước Lisbon đề ra một loạt điều khoản để Liên minh châu Âu (EU) hoạt động hiệu quả, linh hoạt và gắn kết hơn; hủy bỏ quyền phủ quyết của các nước thành viên để đơn giản hóa tiến trình ra quyết sách, với tham vọng đưa EU tiến dần tới một liên minh chặt chẽ gần như một nhà nước Liên bang.
Tổng tuyển cử Nhật Bản
Cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản 2009 đã đem lại chiến thắng vang dội cho Đảng Dân chủ đối lập, chấm dứt 54 năm cầm quyền hầu như liên tục của Đảng Dân chủ Tự do.
Tuy nhiên, Đảng Dân chủ của Thủ tướng Hatoyama cũng lãnh không ít trọng trách, trong đó có việc đưa Nhật Bản thoát khỏi cơn suy thoái trầm trọng nhất kể từ sau Chiến tranh Thế giới II, thực hiện cam kết điều chỉnh chính sách đối ngoại trung lập hơn với Washington triển khai ý tưởng Cộng đồng Đông Á, nhằm tạo sự liên kết chặt chẽ hơn giữa các quốc gia Đông Á để bớt phụ thuộc vào kinh tế Mỹ.
Tổng thống da màu đầu tiên của Mỹ và những điều chỉnh về chính sách
Ngày 20/1/2009, ông Barack Obama đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống thứ 44 của nước Mỹ. Với ưu tiên hàng đầu là cứu nền kinh tế Mỹ đang “suy yếu nghiêm trọng”, tân tổng thống đã triển khai gói kích thích kinh tế trị giá 789 tỷ USD, Dự luật cải cách y tế trị giá 848 tỷ USD.
Về đối ngoại, tổng thống Obama chủ trương giảm đối đầu, tăng đối thoại và hợp tác, cam kết hòa giải với cộng đồng Hồi giáo.
Mỹ điều chỉnh chiến lược chống khủng bố
Kể từ khi nhậm chức, Tổng thống Mỹ Obama luôn tránh sử dụng cụm từ “cuộc chiến tranh chống khủng bố” vốn đã trở thành thuật ngữ dưới thời người tiền nhiệm G.Bush, mà thay bằng cụm từ “cuộc chiến chống khủng bố và chủ nghĩa cực đoan”. Điều này phản ánh sự điều chỉnh chiến lược chống khủng bố của Mỹ theo hướng quốc tế hóa và dân sự hóa.
‘ Năm 2009 cũng ghi nhận sự chuyển trọng tâm chiến trường của Mỹ từ Iraq sang Afghanistan, gắn với Pakistan với quyết định điều động thêm 30 ngàn quân tới Afghanistan, nâng tổng số binh sỹ Mỹ tại đây lên gần 100 ngàn.
Vấn đề hạt nhân của Triều Tiên và Iran: Bế tắc và kịch tính
Năm 2009 qua đi với những bế tắc và kịch tính trong vấn đề hạt nhân của Triều Tiên và Iran. Vụ phóng vệ tinh gây chấn động dư luận của Bình Nhưỡng ngày 5/4 và vụ thử hạt nhân dưới lòng đất cùng 1 loạt vụ bắn thử tên lửa 1 tháng sau đó, vẫn là những động thái nhằm thể hiện thế mạnh trên bàn đàm phán, nhưng với cường độ và tiết tấu mới.
‘ Cũng như vậy, vào cuối tháng 9, Iran loan báo về 1 cơ sở làm giàu Urani thứ 2 ở Quom, khiến phương Tây lo ngại là Iran có thể chế tạo được bom hạt nhân nhanh hơn dự kiến.
Quan hệ Nga - NATO cải thiện
Tháng 4/2009 NATO kỷ niệm sinh nhật lần thứ 60. NATO đã nối lại các mối quan hệ cấp cao với Nga, tuyên bố xem xét lại tiến trình mở rộng khối sang phía đông, và gác lại kế hoạch kết nạp Ukraina và Gruzia. Washington và Moscow cũng đã nhất trí cải thiện quan hệ và xúc tiến ký thỏa thuận thay thế Hiệp ước cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược (START-I).
Và đến ngày 17/9, Tổng thống Mỹ Obama tuyên bố từ bỏ chương trình phòng thủ tên lửa (NMD) ở Đông Âu, thay bằng một hệ thống cơ động hơn. Chưa rõ hệ thống mới thế nào, nhưng quyết định đột phá này của Nhà Trắng đã làm dịu đi mối quan hệ xuyên Đại Tây dương.
Đại dịch cúm A/H1N1 trên phạm vi toàn cầu
Sau khi xuất hiện tại Mexico và Mỹ, dịch cúm A/H1N1 đã lan rất nhanh trên phạm vi toàn cầu tới hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, làm khoảng nửa triệu người bị nhiễm và hơn 10.000 người trong số đó tử vong. Tháng 6/2009, Tổ chức Y tế Thế giới đã nâng mức cảnh báo về đại dịch này lên cấp 6, cấp cao nhất.
‘ Một cuộc chạy đua tìm vaccine phòng cúm đã diễn ra tại nhiều nước, nhiều hãng dược phẩm trên thế giới. Dịch bệnh không loại trừ một ai, song cơ hội phòng chống thì không hề bình đẳng.
Bà Margaret Chan, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới: "Nghèo đói sẽ cản trở những nước nghèo tiếp cận với vaccine phòng cúm A/H1N1, do các công ty dược phẩm có xu hướng chỉ chú trọng sản xuất vaccine mới cho các nước giàu”.
Hội nghị của LHQ về khí hậu không như mong muốn
Với sự tham dự của 120 nhà lãnh đạo trên thế giới, nhưng Hội nghị của LHQ về khí hậu chỉ đạt được một thỏa thuận không đủ mạnh để ngăn chặn Trái Đất nóng lên. Thỏa thuận Copenhagen giới hạn sự gia tăng nhiệt độ Trái Đất không quá 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, nhưng không phải là một văn bản ràng buộc pháp lý về mức cắt giảm khí thải.
‘ Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon kêu gọi các cường quốc nỗ lực nhằm đạt được 1 thỏa thuận mang tính ràng buộc trong năm 2010, để thay thế Nghị định thư Kyoto vào năm 2012.
Tổng thống Séc Vaslav Klaus tuyên bố với báo giới sau khi ký Hiệp ước Lisbon
Bình luận (0)