Ngày 15/3/2026, Công an tỉnh Hưng Yên xử phạt T.Q.N 7,5 triệu đồng vì bình luận bịa đặt về công tác bầu cử. Trước đó, ngày 14/3/2026 tại Lạng Sơn, Liễu Văn Khánh bị xử phạt cùng mức tiền do đăng bài xúc phạm lực lượng CSGT đang thi hành công vụ. Tại Hà Nội, ông N.T.L (ngày 9/3) và bà L.B.N (ngày 6/3) cũng lần lượt nhận án phạt 7,5 triệu đồng khi tung tin sai sự thật về lãnh đạo thành phố và công tác nhân sự đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Những vụ việc liên tiếp này phác họa một thực trạng đáng báo động: Sự tùy tiện trên bàn phím đang dẫn thẳng tới các cơ quan thực thi pháp luật.
Vậy hành vi phát ngôn sai lệch trên không gian mạng bị xử lý ra sao và áp dụng quy tắc ứng xử nào để tránh rủi ro pháp lý?
Vì sao một bình luận dạo cũng có thể gây hậu quả pháp lý?
Nhiều người dùng mạng xã hội vẫn giữ tư duy rằng không gian ảo là nơi có thể phát ngôn tự do mà không cần chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam quy định rất rõ về việc bảo vệ uy tín của tổ chức và danh dự của cá nhân.
Căn cứ theo Nghị định 15/2020 của Chính phủ, mọi hành vi cung cấp hoặc chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc hay vu khống đều cấu thành vi phạm hành chính. Điểm đáng chú ý là hành vi này không chỉ bao gồm việc tự viết bài đăng, mà còn áp dụng cho cả việc chia sẻ hoặc để lại bình luận dưới bài viết của người khác.
Chiếu theo quy định, với các hành vi tung tin sai sự thật trên mạng gây bức xúc dư luận, xúc phạm danh dự cá nhân, uy tín tổ chức thường bị phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với cá nhân và 10-20 triệu đồng đối với tổ chức.
Mỗi dòng trạng thái, bình luận trên mạng xã hội đều mang theo trách nhiệm pháp lý thực thụ, không còn là không gian ảo ẩn danh.
Khi nào thì hành vi ứng xử trên mạng xã hội bị truy cứu?
Theo Luật sư Nguyễn Kiếm Khách (Đoàn Luật sư TP.HCM), ranh giới giữa xử phạt hành chính và xử lý hình sự nằm ở tính chất, mức độ nguy hiểm và hậu quả của hành vi. Thông thường, các hành vi này sẽ chuyển từ xử phạt hành chính sang hình sự khi gây ra hậu quả nghiêm trọng, xâm phạm nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm, hoặc an ninh quốc gia.
Theo đó, các hành vi miệt thị, bôi nhọ đạt mức xúc phạm nghiêm trọng hoặc cố ý loan truyền tin sai sự thật để vu khống người khác đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc sử dụng mạng máy tính để công khai thông tin riêng tư, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay tự ý đăng ảnh gây hậu quả xấu cũng dẫn đến những bản án nặng nề. Đặc biệt, các hành vi tống tiền, đe dọa hoặc phát tán nội dung xuyên tạc nhằm chống phá Nhà nước sẽ bị xử lý quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia.
Nằm lòng 4 quy tắc để không chạm ranh giới vi phạm
Ngày 05/03/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định 423 về Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Trong đó, có 4 quy tắc ứng xử chung áp dụng cho tất cả các nhóm đối tượng:
1. Tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tổ chức, cá nhân.
2. Ứng xử văn minh, lịch sự, giữ gìn bản sắc văn hóa, giá trị đạo đức và truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
3. Tôn trọng và thúc đẩy các giá trị văn hóa trên môi trường số, phù hợp với chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội, truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam; tôn trọng sự đa dạng văn hoá, khác biệt vùng miền, dân tộc, tôn giáo.
4. Chịu trách nhiệm về hành vi ứng xử trên mạng; phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật, ứng xử thiếu văn hóa, phản cảm.
Bên cạnh các quy tắc chung, Quyết định này còn quy định chi tiết trách nhiệm cho từng nhóm đối tượng cụ thể. Từ cá nhân, cơ quan báo chí đến các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội đều phải tuân thủ những chuẩn mực riêng biệt. Việc định danh rõ ràng vai trò từng bên giúp nâng cao trách nhiệm, thúc đẩy môi trường số minh bạch và lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc.
Bình luận (0)