Người giữ lửa văn hóa đọc giữa thời đại số

Ở thời đại số, mọi thứ diễn ra nhanh hơn, tiện lợi hơn và cũng dễ cuốn con người vào nhịp sống vội. Một câu hỏi đặt ra là bao nhiêu kiến thức thật sự ở lại trong tâm trí con người? Công nghệ giúp con người tiếp cận thông tin nhanh hơn, thuận tiện hơn bao giờ hết. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc xem cho biết, lướt cho kịp, trí thức sẽ rất dễ thôi qua mà không đọng lại. Theo phóng sự Những người giữ lửa văn hóa đọc trên VTV10, điều quan trọng không chỉ là có nhiều thông tin, mà còn biết chọn lọc, suy nghĩ và biến những gì tiếp nhận được thành hiểu biết thật sự cho bản thân.

Từ thư viện dẫn đường đại học đến những tiệm sách nhỏ giữa lòng thành phố, hành trình ấy vẫn đang được tiếp nối mỗi ngày. Thế nhưng thói quen đọc sách của nhiều người vẫn chưa thực sự bền bỉ. Một con số đáng để chúng ta suy ngẫm, trung bình mỗi người Việt Nam hiện chỉ đọc khoảng 4 cuốn sách/năm. Nhìn sang các nước láng giềng như Singapore là 14 cuốn/năm, hay Nhật Bản lên tới 20 cuốn/năm mới thấy khoảng cách còn khá xa.

Hưởng ứng Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam, các tỉnh thành khu vực Tây Nam Bộ đồng loạt tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa nhằm lan tỏa tình yêu với sách trong cộng đồng. Từ những không gian trưng bày sách, hội thi xếp sách nghệ thuật, đến những hoạt động giao lưu giới thiệu sách dành cho học sinh, sinh viên và người dân. Mỗi địa phương đều có những cách làm riêng, nhưng cùng hướng đến một mục tiêu chung giữ gìn và phát huy văn hóa đọc.

Trong dòng chảy ấy, tại Đồng Tháp, hình ảnh những người chiến sĩ cùng tham gia lan tỏa tri thức đã tạo nên một dấu ấn rất riêng, gần gũi và đầy ý nghĩa. Trong hội thi không gian trưng bày sách xếp sách nghệ thuật, các đội thi đã mang đến một mô hình được đầu tư công phu thể hiện sự sáng tạo và tâm huyết dành cho tri thức. Phía sau từng chồng sách được tạo hình tỉ mỉ, từng chi tiết sắp đặt chỉn chu không chỉ là sự khéo léo mà còn là tình yêu với sách và mong muốn lan tỏa giá trị của tri thức đến với cộng đồng, đặc biệt là với người trẻ.

Còn với những người lính nắng gió thao trường, cuốn sách không chỉ là nguồn tri thức mà còn là người bạn tâm giao giúp tôi luyện bản lĩnh và bồi đắp tình yêu bờ cõi.

Không chỉ dừng lại ở những hoạt động sôi nổi ngoài không gian hội sách, văn hóa đọc tại Đồng Tháp còn được nuôi dưỡng bền bỉ mỗi ngày từ sự tận tâm trách nhiệm của đội nữ cán bộ thư viện. Thư viện tỉnh không chỉ là nơi lưu giữ hàng trăm ngàn đầu sách mà còn là không gian kết nối tri thức với cộng đồng, nơi mọi đối tượng bạn đọc đều có cơ hội tiếp cận với sách và nguồn học liệu. Điểm nhấn đặc biệt nơi đây chính là phòng đọc dành cho người khiếm thị, một cách làm nhân văn để tri thức không bị giới hạn bởi những rào cản của cuộc sống. Tại đây, những cuốn sách giữ nổi, sách nói và các thiết bị hỗ trợ giúp người khiếm thị có thể tiếp cận tri thức, nuôi dưỡng tâm hồn và giữ cho niềm vui đọc sách luôn hiện hữu.

Niềm tin của bạn đọc chính là động lực cho những người đang âm thầm giữ lửa. Không chỉ dừng lại ở những cách làm truyền thống, sách hôm nay đang bước ra gần hơn với đời sống. Thông qua các mô hình kết nối cộng đồng và trải nghiệm thực tế, việc đọc không còn là hoạt động tĩnh lặng trong không gian khép kín. Thay vào đó, sách trở thành cầu nối giữa tri thức và trải nghiệm sống. Mỗi trang sách được mở ra không chỉ mang theo kiến thức, mà còn gợi mở những hành trình khám phá giữa con người, thiên nhiên và cuộc sống xung quanh. Đó cũng là cách để văn hóa đọc trở nên gần gũi hơn với người trẻ trong dịp sống hiện đại.

Từ Đồng Tháp, hành trình lan tỏa văn hóa đọc tiếp tục được nối dài trong môi trường học đường. Tất cả nhằm đưa sách đến gần hơn với người trẻ bằng cách tiếp cận hiện đại và gần gũi. Nhà trường cập nhật được những cuốn sách như vậy thì sẽ càng ngày càng tốt hơn để cho các em tìm kiếm được ước mơ của mình bắt đầu một trang sách mới hơn qua những cuốn sách.

Tại Cần Thơ, giữa một góc nhỏ bình dị của phố thị, tiệm sách cũ Tây Đô đang trở thành một điểm hẹn quen thuộc của những người yêu sách. Nơi này không chỉ lưu giữ hơn 10.000 đầu sách mà còn âm thầm nuôi dưỡng và lan tỏa tình yêu đọc sách trong cộng đồng. Điều đặc biệt làm nên sức lan tỏa của mô hình này chính là những hoạt động tặng sách cho bạn đọc, đọc sách 100 giờ thưởng 500.000 đồng... như một cách khích lệ tinh thần đọc, tạo động lực lan tỏa văn hóa đọc. Ngoài ra còn có những mô hình sách và thưởng trà.

Không ồn ào hay hình thức, những giá trị của văn hóa đọc nơi đây được vun đắp từ những việc làm giản dị, từ niềm tin rằng chỉ cần có một không gian đủ tỉnh lặng con người sẽ sẵn sàng quay trở lại với sách. Mỗi người, mỗi không gian một câu chuyện nhưng tất cả đều chung một mục tiêu giữ trí thức lan tỏa và tình yêu với sách không bị lãng quên.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi công nghệ và thông tin thay đổi từng ngày, sách vẫn giữ một vị trí riêng trong đời sống tinh thần của con người. Những trang sách giúp mỗi người chậm lại, suy nghĩ nhiều hơn và mở rộng hiểu biết cho bản thân. Và khi vẫn còn những con người âm thầm, gìn giữ và lan tỏa thói quen đọc sách sẽ tiếp tục đồng hành cùng cuộc sống hôm nay và cả mai sau.