Người thuê nhà "toát mồ hôi" với hóa đơn tiền điện mùa nắng nóng

Những ngày hè với nền nhiệt liên tục duy trì ở mức cao đang khiến nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh. Đối với hàng triệu người đang sinh sống trong các khu nhà trọ, chung cư mini hay nhà thuê tại các đô thị lớn, hóa đơn tiền điện tăng vọt trở thành áp lực không nhỏ, buộc nhiều người phải thay đổi thói quen sinh hoạt để tiết kiệm chi phí.

Từ đầu mùa hè đến nay, nhiều địa phương trên cả nước liên tục ghi nhận các đợt nắng nóng kéo dài. Tại Hà Nội, nhiệt độ ngoài trời nhiều thời điểm vượt ngưỡng 37 độ C, thậm chí cao hơn ở những khu vực đông dân cư, bê tông hóa.

Hóa đơn tiền điện tăng theo nền nhiệt

Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, điều hòa nhiệt độ, quạt điện và các thiết bị làm mát gần như trở thành vật dụng không thể thiếu. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng thời gian sử dụng thiết bị điện là nỗi lo về hóa đơn tiền điện cuối tháng.

Bạn Lại Mạnh Long, sinh viên năm thứ ba một trường đại học tại Hà Nội, cho biết những tháng hè luôn là thời điểm chi phí sinh hoạt tăng cao, trong đó tiền điện là khoản khiến nhiều sinh viên thuê trọ lo lắng nhất.

“Phòng em có ba người ở chung nên mọi người thường thống nhất sử dụng điện tiết kiệm để giảm chi phí. Những ngày nắng nóng, điều hòa chỉ bật vào buổi tối hoặc khi nhiệt độ quá cao, còn ban ngày chủ yếu dùng quạt và mở cửa cho thoáng. Mỗi khi ra khỏi phòng, mọi người đều tắt đèn, quạt và rút thiết bị điện không cần thiết,” Long chia sẻ.

Theo Long, là sinh viên sống xa gia đình, nguồn chi tiêu chủ yếu dựa vào tiền bố mẹ gửi và thu nhập làm thêm, nên mọi khoản tiết kiệm đều đáng quý. Chỉ cần giảm được vài chục nghìn đến một trăm nghìn đồng tiền điện mỗi tháng cũng giúp các bạn sinh viên như Long có thêm chi phí học tập và sinh hoạt.

"Theo em, tiết kiệm điện không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn là thói quen cần thiết đối với người trẻ, nhất là trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tăng cao vào mùa nắng nóng như hiện nay"- Long chia sẻ.

Cùng chung nỗi lo bão giá ngày hè, bạn Vũ Hải Nam, sinh viên đang thuê trọ tại Hà Nội, cho biết hóa đơn năng lượng của mình đã tăng phi mã trong những tháng cao điểm nắng nóng vừa qua. Nhu cầu vận hành thiết bị làm mát liên tục khiến khoản chi này vọt lên ngưỡng 600.000 – 700.000 đồng/tháng.

"Theo hóa đơn gần nhất, phòng trọ của tôi tiêu thụ 161 kWh, tương đương khoảng 644.000 đồng. Với những sinh viên sống xa nhà, đây là gánh nặng tài chính không nhỏ, bởi chúng tôi còn phải trang trải hàng loạt chi phí từ tiền thuê nhà, học phí đến sinh hoạt hằng ngày" - Hải Nam bày tỏ.

Hiện tại, khu trọ của Nam đang áp dụng mức giá khoán 4.000 đồng/kWh. Dẫu biết con số này cao hơn biểu giá điện sinh hoạt do Nhà nước quy định, song Nam nhìn nhận, việc chủ nhà tính thêm các khoản chi phí quản lý, vận hành và hao hụt phần nào có thể thông cảm. Dù vậy, đối với nhóm đối tượng có thu nhập hạn chế như sinh viên và lao động trẻ, đây vẫn là một áp lực hiện hữu khi thời tiết chuyển biến ngày càng khắc nghiệt.

Thực tế, nhiều người thuê trọ đang phải loay hoay giữa bài toán tiết kiệm chi phí và bảo đảm sức khỏe. Nếu hạn chế bật điều hòa, không gian oi bức sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ, việc học tập và sinh hoạt; nhưng nếu sử dụng thường xuyên, ngân sách chi tiêu sẽ lập tức rơi vào trạng thái báo động.

Hải Nam chia sẻ: "Những ngày nhiệt độ cao khiến phòng trọ rất bí bách, đặc biệt vào buổi tối. Tôi thường khó ngủ hơn, dễ mệt mỏi và giảm khả năng tập trung khi học tập hoặc làm việc. Việc phải ở trong không gian nóng bức thời gian dài cũng khiến tâm trạng dễ cáu gắt và căng thẳng hơn

Để cân bằng giữa chi phí và sự thoải mái, tôi thường đặt điều hòa ở 27–28°C, kết hợp quạt để tiết kiệm điện. Nhiều hôm tôi chỉ bật điều hòa khoảng 1–2 giờ trước khi ngủ rồi chuyển sang chế độ hẹn giờ tắt. Dù vậy, tiền điện vẫn tăng đáng kể so với các tháng bình thường" 

Thay đổi thói quen để giảm áp lực chi tiêu

Không chỉ người trẻ, các hộ gia đình thuê nhà cũng đang chủ động điều chỉnh thói quen sinh hoạt nhằm tiết kiệm điện.

Chị Vương Thị Trang, hiện đang thuê nhà và sinh sống cùng gia đình tại Hà Nội, cho biết tiền điện là một trong những khoản chi tăng mạnh nhất mỗi khi bước vào mùa hè.

Theo chị Trang, vào những tháng thời tiết mát mẻ, hóa đơn tiền điện của gia đình thường dao động khoảng 600.000-700.000 đồng/tháng. Tuy nhiên, trong mùa hè, khi nhu cầu sử dụng điều hòa tăng cao, chi phí này có thể lên tới 1,8-1,9 triệu đồng/tháng.

"Gia đình tôi có người làm việc tại nhà nên điều hòa và các thiết bị điện phải hoạt động trong thời gian dài. Những ngày nắng nóng cao điểm, tiền điện gần như tăng gấp ba lần so với thời điểm thời tiết dễ chịu hơn" - chị Trang cho biết.

Theo chị, chi phí điện năng hiện chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng chi tiêu hằng tháng của gia đình. Điều này buộc các thành viên phải thay đổi thói quen sinh hoạt để hạn chế lãng phí điện.

"Bình thường tôi không quá khắt khe trong việc sử dụng điện. Tuy nhiên, thời gian gần đây, cả nhà đều chủ động tiết kiệm hơn. Bình nóng lạnh chỉ bật trong thời gian ngắn rồi tắt, điều hòa được cài đặt ở mức nhiệt hợp lý và sử dụng chế độ hẹn giờ. Ngay cả hệ thống chiếu sáng trong nhà cũng được giảm bớt khi không cần thiết"- chị nói.

Là người đi thuê nhà, chị Trang cho rằng một trong những khó khăn lớn nhất là không thể chủ động cải tạo không gian sống để chống nóng. Việc lắp đặt vật liệu cách nhiệt, sơn chống nóng hay thay thế các hạng mục trong phòng đều phải phụ thuộc vào sự đồng ý của chủ nhà.

Trước đây, chị từng thuê một căn phòng sử dụng điều hòa đời cũ, tiêu tốn nhiều điện năng. Dù nhận thấy thiết bị hoạt động kém hiệu quả nhưng chị không thể đề xuất thay mới vì quyết định hoàn toàn thuộc về chủ nhà. Theo chị, đây là thực tế khá phổ biến đối với nhiều người thuê nhà hiện nay.

Những câu chuyện từ sinh viên, người lao động trẻ đến các hộ gia đình thuê nhà cho thấy hóa đơn tiền điện đang trở thành một trong những khoản chi chịu tác động rõ rệt nhất từ các đợt nắng nóng kéo dài. Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tăng cao, nhiều người buộc phải thay đổi thói quen sinh hoạt, cân đối lại chi tiêu để thích ứng với áp lực chi phí ngày càng lớn.

Đồng bộ giải pháp tiết kiệm điện

Không chỉ người dân chủ động điều chỉnh thói quen sử dụng điện, các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cũng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và bảo đảm cung ứng điện trong mùa nắng nóng.

Bộ Công Thương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý và kỹ thuật nhằm thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực. Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã chỉ đạo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công thực hiện Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc khẩn trương xây dựng và hoàn thiện bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI) về triển khai tiết kiệm điện trên cơ sở Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, cùng với Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Việc giao chỉ tiêu cụ thể tới từng cấp, từng đơn vị được kỳ vọng sẽ giúp công tác tiết kiệm điện đi vào thực chất, có thể kiểm tra, giám sát và đánh giá minh bạch.

Sự vào cuộc của các cơ quan quản lý cũng nhận được sự hưởng ứng từ cộng đồng doanh nghiệp. Thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cùng các đơn vị thành viên đã chủ động triển khai chương trình điều chỉnh phụ tải điện (DR) tự nguyện phi thương mại.

Tính đến tháng 5/2026, tại 18 tỉnh, thành phố phía Bắc, bao gồm Hà Nội, đã có hơn 5.900 khách hàng tham gia chương trình với tiềm năng điều chỉnh phụ tải đạt trên 1.450 MW. Tại 7 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung, 1.925 khách hàng ký thỏa thuận tham gia, đóng góp tiềm năng điều chỉnh khoảng 255,62 MW. Trong khi đó, tại 9 tỉnh, thành phố phía Nam, hơn 9.000 doanh nghiệp tham gia chương trình với tiềm năng dịch chuyển phụ tải tối đa khoảng 765 MW.

Bên cạnh giải pháp điều chỉnh phụ tải điện, phát triển điện mặt trời mái nhà đang được xem là một trong những hướng đi quan trọng nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện trong các giai đoạn cao điểm nắng nóng.

Đánh giá về vấn đề này, ông Hà Đăng Sơn, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh cho rằng việc khơi thông nguồn lực cho điện mặt trời mái nhà không chỉ nằm ở cơ chế khuyến khích đầu tư mà quan trọng hơn là phải giải quyết được các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn và quy trình đấu nối minh bạch.

"Khi các rào cản pháp lý được tháo gỡ, điện mặt trời mái nhà sẽ trở thành nguồn cung tại chỗ quan trọng, góp phần giảm tải cho lưới điện quốc gia trong những giờ cao điểm nắng nóng"- ông Sơn nhận định.

Các chuyên gia cho rằng, để ứng phó hiệu quả với nhu cầu điện ngày càng gia tăng trong mùa hè, cần sự chung tay của cả cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân. Từ việc tắt các thiết bị không cần thiết, sử dụng điều hòa hợp lý, lựa chọn thiết bị tiết kiệm năng lượng đến phát triển các nguồn điện sạch tại chỗ, tất cả đều góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Giữa những ngày hè oi bức, câu chuyện tiết kiệm điện vì thế không chỉ dừng lại ở việc giảm một khoản chi trong hóa đơn cuối tháng. Với nhiều người thuê nhà, sinh viên và người lao động, đó còn là cách thích ứng với áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng. Xa hơn, mỗi kilowatt giờ điện được sử dụng hiệu quả còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và xây dựng thói quen tiêu dùng bền vững trong cộng đồng.