Nguy cơ bất ổn sau chiến dịch tấn công nhằm vào Iran

Các đợt tấn công nhằm vào Iran trong 2 ngày qua nằm trong một chiến dịch tổng thể của Israel và Mỹ kéo dài từ giữa năm 2025, khi Washington và Tel Aviv tiến hành cuộc không kích chớp nhoáng vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Mục đích của cuộc tấn công là nhằm phá hủy năng lực quân sự, hạt nhân của Tehran, tiêu diệt các lực lượng thân Iran, gây áp lực tối đa lên nước Cộng hòa Hồi giáo.

Tháng 6/2025, Israel phát động chiến dịch mang tên Sư tử trỗi dậy, huy động 200 máy bay chiến đấu tấn công tiêu các cơ sở tên lửa, ám sát các nhà khoa học hạt nhân của Iran. Chỉ ít ngày sau, Mỹ tham gia chiến dịch, huy động máy bay ném bom tàng hình B2 phá hủy 3 cơ sở hạt nhân chính chủ chốt của Iran là Fordow, Natanz và Isfahan.

Chiến dịch chớp nhoáng hoàn tất trong 12 ngày. Mục tiêu là nhằm làm suy yếu năng lực hạt nhân của Iran và buộc Tehran bước vào đàm phán hạt nhân.

PGS. Kamran Matin - nhà nghiên cứu về quan hệ quốc tế tại Đại học Sussex, Anh - nhận định: "Mỹ và Israel đơn giản là muốn làm suy yếu lãnh đạo và lực lượng quân sự, an ninh Iran đến mức tối đa, để Iran không còn khả năng đe dọa họ".

Sau chiến dịch đó, bên cạnh đàm phán, trong nhiều tháng qua, Mỹ đã tiêu diệt thủ lĩnh của lực lượng Hamas, Houthi - những lực lượng ủng hộ Iran, đồng thời kêu gọi người dân Iran xuống đường biểu tình. Và khi đàm phán không mang lại kết quả như Washington mong muốn, đỉnh điểm là chiến dịch phối hợp hôm 28/2, lực lượng Mỹ nhắm vào các mục tiêu lớn hơn - những nhân vật lãnh đạo chủ chốt của Iran.

Hậu quả của chiến dịch là những mầm mống bất ổn lan rộng tại khu vực Trung Đông.

Ông Trita Parsi - Phó Chủ tịch điều hành Viện Quincy, Mỹ - cho biết: "Ông Khamenei không chỉ là lãnh tụ tối cao của Iran. Ông còn là một nhân vật tôn giáo có tầm ảnh hưởng lớn trong thế giới Hồi giáo Shia, có tín đồ ở Lebanon, Iraq, Bahrain, Saudi Arabia, UAE, Pakistan và nhiều nơi khác. Vì vậy, có nguy cơ leo thang nghiêm trọng ở chính những khu vực đó".

Bà Burcu Ozcelik - nghiên cứu viên cao cấp về an ninh Trung Đông và Bắc Phi thuộc Viện RUSI, Anh - phân tích: "Có nguy cơ leo thang nếu các nhóm vũ trang trong khu vực liên kết với Iran huy động lực lượng, chẳng hạn như Hezbollah ở Lebanon, các nhóm dân quân liên kết với Iran bên trong Iraq. Hiện phong trào Houthi ở Yemen đã đe dọa tấn công các tuyến đường vận chuyển trên Biển Đỏ".

Lằn ranh đỏ đã bị vượt qua, khu vực Trung Đông đang đứng trước ngã rẽ bất ổn mới với nguy cơ xung đột vượt tầm kiểm soát.