Cơ quan Kiểm dịch Động thực vật (APHIS), thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), vừa công nhận Nhà máy Chiếu xạ Toàn Phát (TPI) đủ điều kiện xử lý trái cây tươi xuất khẩu sang thị trường này bằng công nghệ X-ray.
Trước đó, cơ sở này đã được APHIS cấp phép xử lý kiểm dịch bằng công nghệ chiếu xạ gamma sử dụng nguồn Cobalt-60. Với quyết định mới, nhà máy chiếu xạ này là cơ sở đầu tiên tại Việt Nam được phía Mỹ chấp thuận sử dụng đồng thời hai công nghệ chiếu xạ gamma và X-ray để xử lý trái cây tươi xuất khẩu sang thị trường này.
Đại diện nhà máy cho biết việc bổ sung công nghệ X-ray giúp mở rộng lựa chọn xử lý tại nhà máy, tăng tính linh hoạt trong vận hành, đặc biệt vào các giai đoạn cao điểm thu hoạch khi nhu cầu xử lý tăng mạnh.
Trong văn bản thông báo ngày 2/7, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Bộ Nông Nghiệp và Môi trường yêu cầu nhà máy thực hiện xử lý theo đúng kế hoạch vận hành chiếu xạ đã thống nhất giữa Việt Nam và Mỹ, tuân thủ quy trình về đóng gói, bảo quản, truy xuất nguồn gốc và ngăn ngừa tái nhiễm. Đồng thời, Cục đề nghị phối hợp với cơ quan kiểm dịch hai nước trong quá trình giám sát, báo cáo ngay nếu có bất kỳ thay đổi nào về cơ sở, thiết bị hoặc quy trình xử lý.
Chuyên gia của APHIS thực hiện quy trình kiểm dịch trái cây tươi tại Nhà máy Chiếu xạ Toàn Phát. Ảnh: ĐVCC
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt hơn 8,5 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Trong đó, xuất khẩu sang Mỹ đạt khoảng 547 triệu USD, tăng hơn 50% so với năm trước.
Số liệu của Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC) cũng cho thấy trong 10 tháng đầu năm 2025, Việt Nam mới chiếm khoảng 1,5% tổng kim ngạch nhập khẩu nhóm rau, hoa, củ, quả và sản phẩm chế biến của Mỹ. Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn lớn nhưng đồng thời đòi hỏi năng lực hạ tầng sau thu hoạch phải được nâng cao.
Đối với nhiều loại trái cây tươi như bưởi, xoài, thanh long, nhãn, vải, chôm chôm và vú sữa, chiếu xạ là yêu cầu kiểm dịch thực vật bắt buộc trước khi được phép xuất khẩu vào thị trường Mỹ.
Trong khi đó, sản lượng trái cây thường tập trung theo mùa vụ, khiến áp lực gia tăng đồng thời tại các khâu từ vùng trồng, đóng gói, kho lạnh, vận chuyển đến xử lý chiếu xạ. Nếu năng lực xử lý không đáp ứng kịp, doanh nghiệp có thể phải kéo dài thời gian chờ, phát sinh chi phí lưu kho lạnh và ảnh hưởng tiến độ giao hàng.
Theo đại diện nhà máy, để được APHIS chấp thuận bổ sung công nghệ X-ray, TPI đã hoàn tất quá trình đánh giá về thiết bị, quy trình vận hành, kiểm soát liều chiếu, nhận diện và bảo vệ lô hàng cùng các yêu cầu của chương trình kiểm dịch trước xuất khẩu. Việc vận hành đồng thời hai công nghệ giúp nhà máy chủ động hơn trong phân bổ hàng hóa, bố trí công suất và tổ chức lịch xử lý.
Năm 2025, nhà máy đã xử lý gần 5.670 tấn trái cây tươi xuất khẩu sang Mỹ bằng công nghệ chiếu xạ gamma sử dụng nguồn Cobalt-60. Khi bổ sung thêm hệ thống X-ray, năng lực xử lý của nhà máy có thể tăng gần gấp đôi, tạo thêm dư địa phục vụ nhu cầu xuất khẩu trái cây sang Mỹ đang tiếp tục tăng trưởng.
Bình luận (0)