Cụ thể, Chính phủ đề xuất sau 5 năm kể từ ngày đã thanh toán đủ tiền, bên mua chỉ được bán lại nhà cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định. Trong khi đó, Luật Nhà ở hiện hành cho phép sau 5 năm, chủ sở hữu nhà xã hội được chuyển nhượng cho người có nhu cầu theo cơ chế thị trường, tức là không giới hạn đối tượng mua lại.
Tương tự, chính sách với nhà ở xã hội cho thuê mua cũng được đề xuất siết chặt hơn. Thay vì chuyển nhượng tự do sau 5 năm như hiện tại, chủ căn nhà xã hội thuê mua có thể phải chấm dứt hợp đồng và trả lại nhà, nếu không còn nhu cầu. Cùng với đó, việc bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội dự kiến sẽ phải cập nhật vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.
Về chính sách nhà ở cho thuê, đại biểu Phan Đức Hiếu (Đoàn Hưng Yên) cho rằng cần xây dựng thị trường cho thuê ổn định, chuyên nghiệp, trong đó huy động cả phần nhà ở chưa được sử dụng hết công năng của người dân.
Đại biểu đề xuất nghiên cứu cơ chế để các tổ chức trung gian chuyên nghiệp tham gia hoạt động cho thuê, có thể vì lợi nhuận hoặc phi lợi nhuận. Mô hình này có thể góp phần ổn định hợp đồng thuê dài hạn, nâng cao chất lượng dịch vụ, minh bạch nghĩa vụ thuế và bảo đảm việc bảo trì, bảo dưỡng nhà ở.
Đại biểu lưu ý việc bổ sung quá nhiều điều kiện quản lý đối với nhà cho thuê có thể làm tăng chi phí và đẩy giá thuê lên cao. Các yêu cầu cần tập trung vào tiêu chuẩn thiết yếu về an toàn, chất lượng và tính bền vững, tránh tạo thêm gánh nặng không cần thiết.
Một hướng tiếp cận khác được đại biểu đặt ra là chuyển trọng tâm hỗ trợ từ phía cung sang phía cầu, tức hỗ trợ trực tiếp người có nhu cầu thuê nhà. Theo đại biểu, cách làm này giúp nguồn lực đến trực tiếp đối tượng chính sách, đồng thời tạo điều kiện để thị trường cung cấp đa dạng sản phẩm phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của người dân.
Cùng quan tâm đến hiệu quả chính sách, đại biểu Tạ Thị Yên (đoàn Điện Biên) đề nghị bảo đảm ưu đãi của Nhà nước dành cho nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê thực sự chuyển hóa thành nguồn cung với mức giá phù hợp.
Đối với nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, đại biểu cho rằng không nên dừng ở việc chủ đầu tư nộp xong một khoản tiền. Dự thảo Luật cho phép chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại thực hiện nghĩa vụ bằng cách dành đất trong dự án, bố trí đất ở nơi khác hoặc nộp tiền tương đương.
Đối với dự án nhà ở cho thuê được hưởng ưu đãi về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, đại biểu đề nghị quy định thời gian tối thiểu duy trì công năng cho thuê. Trường hợp chuyển sang bán hoặc thay đổi mục đích sử dụng, cần có cơ chế xử lý phù hợp đối với phần ưu đãi đã được hưởng.
Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế bảo toàn một phần giá trị ưu đãi của Nhà nước khi nhà ở xã hội được chuyển nhượng lại sau thời hạn quy định, tránh trường hợp lợi ích từ chính sách chủ yếu chuyển thành khoản chênh lệch cho người mua đầu tiên.
Đại biểu Tạ Thị Yên cho rằng việc xây dựng mã định danh bất động sản, hợp đồng điện tử và hệ thống thông tin về nhà ở, thị trường bất động sản là hướng đi cần thiết để tăng tính minh bạch. Tuy nhiên, cần có lộ trình rõ ràng, bảo đảm các giao dịch bất động sản, kể cả giao dịch thứ cấp giữa cá nhân với cá nhân, phản ánh đúng giá thực tế.
Theo đại biểu, dữ liệu giá giao dịch thực tế cần được tổng hợp, sử dụng phục vụ công tác quản lý thị trường, giúp nhận diện tình trạng đầu cơ, sốt giá bất thường, đồng thời bảo đảm thông tin cá nhân của người mua và người bán được bảo vệ.
Bình luận (0)