Ban đầu, những buổi diễn dự kiến tổ chức từ ngày 1/4 với tên gọi Tưởng niệm Trương Quốc Vinh ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Tây An, Tô Châu... Nhiều chương trình thậm chí đã cháy vé chỉ sau thời gian ngắn mở bán, cho thấy sức hút bền bỉ của di sản âm nhạc mà Trương Quốc Vinh để lại.
Tuy nhiên ngay sau đó, phía đơn vị quản lý bản quyền và người thân cận của cố nghệ sĩ là bà Trần Thục Phân khẳng định chưa từng cấp phép cho bất kỳ hoạt động biểu diễn nào dưới danh nghĩa tưởng niệm trong thời gian gần đây. Tuyên bố nhấn mạnh, nhiều chương trình đã sử dụng hình ảnh, video tư liệu của Trương Quốc Vinh để quảng bá, đồng thời trình diễn hàng loạt ca khúc kinh điển của ông mà không có sự cho phép hợp pháp từ chủ sở hữu bản quyền. Đây là hành vi "có dấu hiệu vi phạm pháp luật", đặc biệt trong bối cảnh bản quyền âm nhạc và hình ảnh ngày càng được siết chặt tại thị trường giải trí Trung Quốc.
Trương Quốc Vinh và Lương Triều Vỹ trong phim "Xuân quang xạ tiết". (Ảnh: Weibo)
"Chúng tôi luôn trân trọng tình cảm mà công chúng dành cho Trương Quốc Vinh. Nhưng vì không thể đảm bảo chất lượng nghệ thuật cũng như trải nghiệm khán giả, mọi đề nghị cấp phép đều được xem xét hết sức thận trọng", tuyên bố nêu rõ. Đồng thời, phía đại diện cũng yêu cầu các đơn vị tổ chức "ngay lập tức chấm dứt mọi hành vi sử dụng trái phép tên tuổi, hình ảnh và tác phẩm của Trương Quốc Vinh cho mục đích thương mại".
Nếu chưa được cấp phép bản quyền, vì sao các chương trình vẫn có thể ngang nhiên bán vé rầm rộ?
Được biết, quy trình đưa một chương trình lên nền tảng bán vé hiện nay chủ yếu dựa vào các giấy phép hành chính như phê duyệt của cơ quan văn hoá, du lịch, xác nhận an ninh từ công an, và hồ sơ pháp lý của đơn vị tổ chức. Trong khi đó, việc kiểm chứng bản quyền âm nhạc lại gần như nằm ngoài khả năng kiểm tra thực tế của các nền tảng.
Nói cách khác, thị trường biểu diễn của Trung Quốc đang ưu tiên yếu tố quản lý hành chính, trong khi quyền sở hữu trí tuệ, yếu tố cốt lõi của nội dung lại phụ thuộc phần lớn vào sự tự giác của đơn vị tổ chức.
Vì thế, chỉ cần có đủ giấy phép biểu diễn, một đêm nhạc hoàn toàn có thể mở bán, dù chưa hoàn tất thủ tục bản quyền. Khi tranh chấp xảy ra, trách nhiệm mới bắt đầu được truy xét. Các chương trình thường né tránh việc gọi trực tiếp tên nghệ sĩ trong tiêu đề chính thức, thay vào đó sử dụng các cụm từ như "đêm nhạc hoài niệm", "tình khúc bất hủ", hay "kỷ niệm một huyền thoại".
Trước đó, các chương trình mang danh nghĩa tưởng niệm nhà văn Quỳnh Dao cũng từng bị gia đình lên tiếng vì khai thác trái phép, hay vụ việc tại Thâm Quyến năm 2024 liên quan đến các tác phẩm của Cửu Thạch Nhượng, khi một công ty tổ chức hòa nhạc không xin phép bản quyền, buộc cơ quan quản lý phải can thiệp và xử lý hành chính. Điểm chung của các vụ việc này là tận dụng hoặc khoảng cách địa lý để né tránh sự giám sát của chủ sở hữu bản quyền.
Trương Quốc Vinh sinh năm 1956, mất năm 2003. Hơn hai thập kỷ sau khi ra đi, Ca Ca (biệt danh người hâm mộ gọi ông) vẫn hiện diện mạnh mẽ trong đời sống văn hóa đại chúng. Ông không chỉ có hàng loạt vai diễn để đời trong các phim Yên chi khâu, Anh hùng bản sắc, Bá Vương biệt cơ, Xuân quang xạ tiết,... mà còn có gia tài âm nhạc đồ sộ. Mỗi năm người hâm mộ vẫn tưởng nhớ ông bằng nhiều cách. Nhưng chính sự yêu mến ấy cũng đòi hỏi một cách tưởng nhớ văn minh và chuẩn mực hơn để cảm xúc không bị lợi dụng, và giá trị nghệ thuật không bị đánh đổi bởi những lợi ích ngắn hạn.
Trương Quốc Vinh vào vai người cha bất đắc dĩ của một đứa trẻ bị bỏ rơi. (Ảnh: HK01)
Năm nay, nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày sinh của Trương Quốc Vinh, bộ phim điện ảnh Lưu tinh ngữ do ông đóng chính sẽ được công chiếu trở lại với phiên bản phục chế 4K tại Trung tâm Văn hóa Hong Kong (Trung Quốc). Đây không chỉ là một hoạt động điện ảnh, mà còn là cách để thế hệ trẻ cảm nhận lại tinh thần cống hiến của một nghệ sĩ nổi tiếng. Vào thời điểm phim ra mắt năm 1999, ông từng nhận thù lao tượng trưng 1 HKD để giữ lửa cho điện ảnh Hong Kong trong giai đoạn khó khăn. Thời điểm đó, đạo diễn Trương Chi Lượng đã vô cùng cảm kích với sự hỗ trợ của Trương Quốc Vinh. Nghệ sĩ nổi tiếng này còn tự sáng tác và thể hiện ca khúc chủ đề của bộ phim.
Bình luận (0)