Những chính sách giáo dục quan trọng có hiệu lực từ năm 2026

Ảnh minh họa.

Từ ngày 1/1/2026, ngành giáo dục bước sang giai đoạn thực thi hàng loạt chính sách quan trọng đã được Quốc hội thông qua trong thời gian qua. Các quy định mới, được thể chế hóa trong Luật Nhà giáo, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và các nghị quyết đặc thù, được kỳ vọng tạo chuyển biến mạnh mẽ cho hệ thống giáo dục, đồng thời tác động trực tiếp tới quyền lợi của giáo viên và học sinh.

Lương nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống hành chính sự nghiệp

Luật Nhà giáo chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 xác lập nguyên tắc: lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính – sự nghiệp. Đây là lần đầu tiên vị thế tiền lương của đội ngũ nhà giáo được luật hóa rõ ràng, thay vì chỉ dừng ở chủ trương, định hướng.

Theo luật, Chính phủ sẽ ban hành các nghị định hướng dẫn chi tiết về bảng lương, hệ số lương và các chế độ liên quan. Ngoài tiền lương, nhà giáo còn được hưởng các khoản phụ cấp đặc thù, phụ cấp ưu đãi nghề, trách nhiệm, thâm niên, trợ cấp vùng khó khăn, giáo dục hòa nhập…, góp phần nâng cao thu nhập tổng thể.

Phụ cấp ưu đãi nghề tăng mạnh, lần đầu luật hóa theo lộ trình

Cùng với Luật Nhà giáo, Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho giáo dục và đào tạo cũng có hiệu lực từ 1/1/2026, trong đó quy định mức phụ cấp ưu đãi nghề cao nhất từ trước tới nay.

Cụ thể, giáo viên mầm non và phổ thông công lập được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề tối thiểu 70%; nhân viên trường học tối thiểu 30%. Giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo được hưởng mức 100%.

Đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, nghị quyết cho phép các cơ sở đào tạo tự chủ quyết định thu nhập tăng thêm cho nhà giáo từ các nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách.

Một bộ sách giáo khoa dùng thống nhất toàn quốc

Từ năm học 2026-2027, cả nước sẽ sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" được lựa chọn làm sách giáo khoa chung trên toàn quốc.

Theo Bộ GD&ĐT, việc thống nhất một bộ sách nhằm giảm phân mảnh trong triển khai chương trình, bảo đảm mặt bằng chất lượng dạy học và tạo điều kiện tiếp cận tri thức đồng đều giữa các vùng miền. Lộ trình tiến tới miễn phí sách giáo khoa cho học sinh vào năm 2030 cũng được xác lập.

Giáo viên được dạy liên trường, liên cấp; điều chỉnh chế độ nghỉ hưu

Luật Nhà giáo lần đầu luật hóa cơ chế dạy liên trường, liên cấp, cho phép điều phối giáo viên giảng dạy tại nhiều cơ sở giáo dục hoặc nhiều cấp học nhằm khắc phục tình trạng thừa – thiếu giáo viên cục bộ.

Về chế độ nghỉ hưu, giáo viên mầm non được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm so với tuổi nghỉ hưu chung mà không bị trừ tỷ lệ lương hưu nếu đủ điều kiện. Giáo viên có trình độ tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư được kéo dài thời gian công tác thêm lần lượt 5, 7 và 10 năm, áp dụng cho hoạt động chuyên môn.

Miễn học phí môn Giáo dục quốc phòng và an ninh

Từ 1/1/2026, Nhà nước sẽ bảo đảm nguồn lực để miễn học phí và giáo trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên theo lộ trình. Chính sách này được kỳ vọng giảm đáng kể gánh nặng chi phí học tập cho người học và gia đình.

Bỏ bằng tốt nghiệp THCS

Theo Luật Giáo dục sửa đổi, bằng tốt nghiệp THCS chính thức bị bãi bỏ. Học sinh hoàn thành chương trình THCS sẽ được hiệu trưởng xác nhận trong học bạ. Hệ thống văn bằng quốc gia từ năm 2026 chỉ còn bằng tốt nghiệp THPT và các văn bằng từ trung cấp đến tiến sĩ.

Việc đồng loạt triển khai các chính sách từ ngày 1/1/2026 được xem là bước ngoặt lớn của ngành giáo dục, tạo nền tảng thể chế mới cho giai đoạn phát triển tiếp theo, với trọng tâm là đội ngũ nhà giáo và quyền lợi người học.