Những điểm đáng chú ý từ bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump tại Davos

Tổng thống Donald Trump phát biểu trong Hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sĩ, ngày 21/1/2026 (Ảnh: AP)

Trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương đứng trước nhiều thách thức, bài phát biểu mang giọng điệu đối đầu, pha lẫn những thông điệp hòa hoãn hiếm hoi, được xem là phác họa rõ nét cách tiếp cận của chính quyền Mỹ hiện nay đối với châu Âu và các đồng minh.

Một trong những nội dung được các nhà lãnh đạo châu Âu theo dõi sát sao nhất là lập trường của Tổng thống Trump về Greenland. Lần đầu tiên, ông tuyên bố rõ ràng rằng Mỹ sẽ không sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch này. Tuyên bố ngắn gọn nhưng mang ý nghĩa lớn, giúp phần nào hạ nhiệt lo ngại về nguy cơ xung đột quân sự ngay trong nội bộ NATO. Thị trường tài chính quốc tế cũng phản ứng tích cực ngay sau phát biểu.

Tuy nhiên, việc loại trừ biện pháp quân sự không đồng nghĩa Washington từ bỏ tham vọng kiểm soát hòn đảo này. Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định Mỹ chỉ chấp nhận "quyền sở hữu đầy đủ" đối với Greenland, coi đây là vấn đề chiến lược lâu dài, cho thấy tranh cãi xung quanh Greenland nhiều khả năng sẽ còn kéo dài, chuyển từ nguy cơ quân sự sang các áp lực chính trị và kinh tế.

Trong phần giải thích chính sách của mình, Tổng thống Trump sử dụng hàng loạt lập luận lịch sử, nhấn mạnh vai trò của Mỹ trong việc bảo vệ châu Âu và Greenland trong Thế chiến II. Ông chỉ trích Đan Mạch "không biết ơn" khi không chấp nhận đề xuất của Washington đối với việc sáp nhập Greenland.

Những phát biểu này khiến không ít đại biểu châu Âu tại Davos tỏ ra bối rối. Với họ, Greenland là phần lãnh thổ được NATO bảo vệ chung từ năm 1949, chứ không phải là "món nợ lịch sử" cần phải hoàn trả cho Mỹ.

Bài phát biểu tại Davos cũng là dịp để Tổng thống Trump công khai bày tỏ hàng loạt "bất mãn" lâu nay đối với các đồng minh. Ông chỉ trích châu Âu "đánh mất bản sắc" do chính sách nhập cư và kinh tế mà ông cho là cực đoan; công kích Thụy Sĩ về thương mại hay đưa ra những cảnh báo cứng rắn đối với Canada… Thông điệp xuyên suốt của bài phát biểu là quan điểm cho rằng nhiều quốc gia đang "hưởng lợi" từ Mỹ mà không có sự đáp trả tương xứng.

Ban đầu, khán phòng Davos chật kín người, với nhiều lãnh đạo và doanh nhân mong đợi những tín hiệu rõ ràng về chính sách kinh tế và an ninh của Mỹ. Tổng thống Trump, dù xuất hiện với phong thái có phần mệt mỏi sau chuyến bay dài, vẫn nhận được những tràng cười khi pha trò về "bạn bè và kẻ thù" trong hội trường.

Điểm xuyên suốt bài phát biểu là nhận định của Tổng thống Trump rằng châu Âu đã đi chệch khỏi con đường mà ông cho là đúng đắn. Dù khẳng định có tình cảm với lục địa này, ông vẫn thể hiện sự không hài lòng sâu sắc với cách các nhà lãnh đạo châu Âu xử lý vấn đề nhập cư, an ninh và kinh tế. Ông nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của Mỹ trong việc bảo vệ phương Tây, đồng thời cho rằng châu Âu cần thừa nhận sự phụ thuộc đó.