Những hải trình quyết tử của “tàu không số”

Cách đây đúng 65 năm, ngày 23/10/1961, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã quyết định mở tuyến vận tải chiến lược trên biển chi viện cho miền Nam.

Trong 15 năm, từ thời điểm đó cho đến năm 1975, đã có hơn 1.800 chuyến "tàu không số" cùng hơn 80.000 lượt cán bộ, chiến sĩ đã vượt sóng dữ, vận chuyển hơn 150.000 tấn vũ khí, hàng hóa vào chiến trường, viết nên huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Tại Bảo tàng Hải Quân, thành phố Hải Phòng, tàu vận tải quân sự HQ-671 - con "tàu không số" duy nhất còn nguyên vẹn, được công nhận Bảo vật quốc gia năm 2017.

Cựu chiến binh Trần Văn Lịch là một trong những thủy thủ đã gắn bó máu thịt với chính con tàu này.

Ông Trần Văn Lịch chia sẻ: "Tàu C41 này mang tên C41 rồi 641, rồi HQ-671. Tàu có số hẳn hoi, nhưng trong quá trình đi làm việc không mang danh số đó mà mang những danh số qua từng vùng biển, để mình trà trộn là tàu đánh cá. "Tàu không số" - đây là sự tự hào, là con tàu đang làm nhiệm vụ đặc biệt".

Nhiệm vụ đặc biệt ấy xuất phát từ tiếng gọi thiêng liêng của tiền tuyến.

Ông Ngô Công Hào, cựu chiến binh, nguyên thủy thủ "tàu không số" chia sẻ: "Tàu đi trên Biển Đông, trước mặt là biển cả mênh mông, nhưng phía trước là miền Nam đang cần vũ khí, nên dù gian khổ, hy sinh thế nào đi nữa mình cũng cố gắng hoàn thành nhiệm vụ".

Tại di tích Bến tàu K15, thành phố Hải Phòng, bến xuất phát bí mật của những con "tàu không số" năm xưa nay đã trở thành Di tích quốc gia đặc biệt.

Những trụ cầu tàu tại bến K15 vẫn còn hiện hữu từ những ngày đầu mở đường 65 năm trước. Bến tàu K15 là nơi chứng kiến hàng trăm chuyến "tàu không số" rời bến, chở theo lương thực, thực phẩm, vũ khí, đạn dược và cả niềm tin, hy vọng chi viện cho chiến trường miền Nam. Có những con tàu, những người thủy thủ đã trở về, nhưng cũng có những người mãi mãi nằm lại dưới biển khơi, cùng viết nên một huyền thoại về con đường Hồ Chí Minh trên biển.

Bến Vũng Rô, xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk, là 1 trong 19 bến tiếp nhận vũ khí từ những con "tàu không số". Dưới làn nước này, tàu C143 đã nằm lại hơn 6 thập kỷ.

Đêm 15/2/1965, sau khi đưa phần lớn trong số 63 tấn vũ khí lên bờ, tàu bị địch phát hiện, đánh phá dữ dội. Trong thế không cân sức, các thủy thủ đã kiên cường chiến đấu rồi tự điểm hỏa hủy tàu để bảo toàn bí mật tuyến đường.

Trên suốt hải trình 15 năm ấy, không ít con tàu cùng những người lính hải quân đã mãi mãi nằm lại giữa trùng khơi. Biển giấu đi những con tàu và ôm trọn hình hài của các anh.

Không có những ngôi mộ trên mặt đất, máu xương các anh đã hòa vào sóng nước bao la, nhưng sự hy sinh ấy đã hóa thành những cột mốc chủ quyền bất tử nơi biển khơi. 65 năm nhìn lại, Đường Hồ Chí Minh trên biển không chỉ là một kỳ tích về nghệ thuật quân sự độc đáo, mà còn là bản hùng ca vang mãi về tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và lòng quả cảm của một dân tộc anh hùng.