Những ngôi trường mới mở cánh cửa tương lai nơi biên cương

Từ 108 công trình đến một ngày hội chung của cả nước

Sáng mai 5/9, cùng với tiếng trống khai trường vang lên trên khắp mọi miền đất nước, một sự kiện đặc biệt sẽ diễn ra tại những địa bàn biên giới. 108 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã biên giới đất liền, thuộc giai đoạn 1 của chương trình xây dựng trường học vùng biên, sẽ sẵn sàng đón học sinh bước vào năm học 2026-2027.

Con số 108 không chỉ là số lượng những ngôi trường được đầu tư xây dựng. Đằng sau đó là một quyết tâm lớn nhằm đưa cơ hội học tập tốt hơn đến với trẻ em nơi biên cương; nơi hành trình đến trường của nhiều học sinh vẫn phải vượt qua những cung đường núi cao, những con dốc dài, những con suối và khoảng cách địa lý.

Theo thống kê, giai đoạn 1 triển khai 108 trường tại 19 tỉnh, thành phố. Trong đó có 99 trường sử dụng ngân sách Trung ương và 9 trường sử dụng các nguồn vốn khác. Các địa phương cam kết bảo đảm toàn bộ 108 trường có đủ những điều kiện cơ bản để đón học sinh vào ngày 5/9/2026, dù một số hạng mục tiếp tục được hoàn thiện sau thời điểm khai giảng.

Chương trình chung toàn quốc về Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền được tổ chức từ 7 giờ 30 phút đến 8 giờ 30 phút ngày 5/9, theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến trên phạm vi cả nước.

Điểm cầu trung tâm được đặt tại Trường Phổ thông nội trú Mường Khương, xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai. Mỗi tỉnh, thành phố bố trí một điểm cầu chính kết nối với điểm cầu trung tâm; các trường nội trú đủ điều kiện khánh thành cùng hòa vào chương trình chung trong một thời khắc đặc biệt của năm học mới.

Như vậy, sáng mai, 5/9, ngày hội đến trường sẽ có thêm một ý nghĩa mới. Đó không chỉ là ngày mở đầu một năm học, mà còn là dấu mốc đưa hàng loạt ngôi trường mới vào cuộc sống.

Từ miền núi phía Bắc đến dải đất miền Trung, từ Tây Nguyên đến những tỉnh biên giới phía Nam, 108 công trình đang cùng hướng tới một mục tiêu: để học sinh vùng biên được học tập trong những điều kiện tốt hơn, an toàn hơn và có thêm cơ hội phát triển.

Chạy đua với thời gian để giữ trọn lời hẹn với học sinh

Chỉ trong thời gian ngắn, việc triển khai xây dựng đồng thời 108 trường tại nhiều địa bàn có điều kiện tự nhiên, địa hình và thời tiết khác nhau là một khối lượng công việc rất lớn.

Nhiều công trình được triển khai ở vùng núi cao, địa bàn xa xôi, giao thông khó khăn. Có nơi nhà thầu phải vận chuyển vật liệu qua những cung đường quanh co; có nơi thời tiết mưa nhiều ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công. Những khó khăn về địa hình, địa chất, nhân công và nguồn cung vật liệu đã khiến cuộc chạy đua về đích trước năm học mới càng trở nên gấp gáp.

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các địa phương tập trung cao độ cho mục tiêu bảo đảm 108 trường đủ điều kiện cơ bản đón học sinh vào ngày 5/9. Trong số này, có những công trình đã hoàn thành và bàn giao sớm; một số trường tiếp tục hoàn thiện các hạng mục còn lại sau khi học sinh bước vào năm học mới.

Trước đó, Chính phủ yêu cầu các trường thuộc giai đoạn 1 phải khẩn trương hoàn thành, bảo đảm chất lượng, an toàn công trình và các điều kiện cần thiết để tổ chức khai giảng, đưa vào hoạt động. Các hạng mục thiết yếu như phòng học, khu nội trú, nhà ăn, khu vệ sinh, điện, nước, phòng cháy, chữa cháy phải được đặc biệt quan tâm.

Nhưng hoàn thành một công trình mới chỉ là một phần của nhiệm vụ.

Để một ngôi trường thực sự sẵn sàng, phía sau những phòng học mới còn là câu chuyện về tuyển sinh, bố trí giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên y tế, quản sinh; là việc chuẩn bị sách giáo khoa, thiết bị dạy học, chỗ ở, bữa ăn và phương án chăm sóc học sinh.

Tại Lai Châu, 5 trường phổ thông nội trú liên cấp đã tuyển được 5.318/5.320 học sinh, đạt 99,96% chỉ tiêu; trong đó có 4.557 học sinh nội trú và 761 học sinh bán trú. Địa phương đã bố trí cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên để chuẩn bị cho việc vận hành các trường.

Tại Điện Biên, 9 trường mới cũng được chuẩn bị để khánh thành và khai giảng trong năm học mới. Kinh nghiệm từ Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn - ngôi trường đã hoàn thành và đưa vào hoạt động được xem là một cơ sở thực tiễn quan trọng để tiếp tục tổ chức, vận hành các trường nội trú tiếp theo.

Ở Cao Bằng, địa phương triển khai 11 trường trong giai đoạn 1, công tác chuẩn bị không chỉ tập trung vào tiến độ xây dựng mà còn hướng tới bảo đảm điều kiện ăn, học và ngủ cho học sinh. Tỷ lệ tuyển sinh tại các trường đã đạt trên 93%, với hơn 60% học sinh học nội trú.

Ở mỗi địa phương, những con số và cách làm có thể khác nhau. Nhưng điểm chung là một cuộc chuẩn bị đồng bộ, từ “xây trường” đến “vận hành trường”, từ cơ sở hạ tầng đến con người.

Bởi với những học sinh ở vùng biên, ngày đầu bước chân vào ngôi trường mới sẽ không chờ đợi những hạng mục còn dang dở. Điều các em cần là một lớp học sẵn sàng, một chỗ ở an toàn, một bữa ăn đủ đầy và những người thầy, người cô đã sẵn sàng đồng hành.

Mở rộng con đường đến với tri thức

Theo số liệu tổng hợp, trong năm học 2026-2027, 108 trường thuộc giai đoạn 1 có quy mô tuyển sinh 108.353 học sinh, gồm 71.109 học sinh nội trú và 37.244 học sinh bán trú. Quy mô này cho thấy ý nghĩa rất lớn của hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp đối với giáo dục tại các địa bàn biên giới.

Ở nhiều xã vùng biên, khoảng cách đến trường từng là một trong những rào cản lớn đối với việc học của trẻ em. Có những em phải đi xa, điều kiện đi lại khó khăn, gia đình còn nhiều thiếu thốn. Trường nội trú liên cấp được đầu tư không chỉ nhằm tạo thêm những phòng học mới, mà còn góp phần giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: nơi ở, sinh hoạt, quản lý và tổ chức học tập cho học sinh.

Một mái trường khang trang sẽ giúp hành trình đến với tri thức của các em bớt nhọc nhằn hơn. Khu nội trú giúp những học sinh ở bản xa có nơi ở ổn định. Nhà ăn, khu sinh hoạt và các điều kiện chăm sóc góp phần để các em yên tâm học tập. Việc tổ chức mô hình liên cấp từ Tiểu học đến THCS cũng tạo điều kiện duy trì quá trình học tập ổn định cho học sinh trong những năm tháng quan trọng.

Và có lẽ điều quan trọng hơn cả là sự đầu tư ấy gửi đi một thông điệp rõ ràng: không để khoảng cách địa lý trở thành khoảng cách với tri thức.

Chủ trương xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền được xác định là một nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, tạo thêm cơ hội học tập cho học sinh và góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Cùng với cơ sở vật chất, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm đủ đội ngũ giáo viên và tổ chức vận hành hiệu quả, bền vững các trường sau khi được đầu tư.

Ngày mai 5/9, khi chương trình khai giảng bắt đầu, 108 ngôi trường sẽ cùng hòa chung không khí của hàng triệu học sinh trên cả nước.

Ở điểm cầu trung tâm Mường Khương, những nghi thức của ngày khai trường sẽ được kết nối đến các địa phương. Tiếng Quốc ca, nghi thức khai giảng và thời khắc khánh thành những ngôi trường mới sẽ tạo nên một dấu mốc chung, nối những mái trường nơi biên cương với ngày hội lớn của giáo dục cả nước.

Từ ngày mai 5/9, những công trường sẽ chính thức trở thành trường học. Những phòng học mới sẽ đón những bài học đầu tiên. Những khu nội trú sẽ sáng đèn cùng bước chân của học sinh.

108 ngôi trường, hơn 108 nghìn học sinh và một năm học mới đang bắt đầu.

Trên những vùng đất nơi biên cương Tổ quốc, tiếng trống khai trường sáng 5/9 vì thế sẽ không chỉ báo hiệu một năm học mới. Trong âm vang của tiếng trống ấy là niềm vui của học sinh, sự kỳ vọng của các gia đình và một quyết tâm đưa tri thức đến gần hơn với những bản làng xa xôi.

Từ những mái trường mới hôm nay, một con đường mới đang được mở ra - con đường của tri thức, của cơ hội và của những ước mơ vươn xa từ nơi biên cương Tổ quốc.