Du khách chụp ảnh lưu niệm trong làng du lịch.
Những người tiên phong
Trong danh sách được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) vinh danh năm 2025, Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn (tỉnh Lạng Sơn) vinh dự được công nhận là một trong những làng du lịch cộng đồng tiêu biểu nhất thế giới, sau khi vượt qua hơn 270 hồ sơ đến từ 65 quốc gia… Đằng sau vinh dự trên, câu chuyện về những người Tày tự làm du lịch ở Quỳnh Sơn sẽ còn lay động bao trái tim.
Gia đình ông Dương Công Chích và bà Dương Thị Kiểu vẫn được biết đến là người "tiên phong" mở homestay làm du lịch ở làng Quỳnh Sơn không bao giờ quên những năm tháng vượt khó tìm lối đi phát triển kinh tế. Đó là vào giai đoạn năm 2010, Quỳnh Sơn dù đẹp và quyến rũ giữa núi rừng Đông Bắc nhưng chẳng mấy ai biết đến. Đời sống người dân còn bộn bề lo toan với những vụ lúa bấp bênh.
Nhớ lại thời kỳ đó, bà Dương Thị Kiểu cho biết, cũng nhờ có con gái và con trai học Đại học nên tư duy làm kinh tế đã thay đổi. Bản thân những người lớn tuổi chúng tôi, được lớp trẻ hướng dẫn đã biết sử dụng mạng xã hội quảng bá cho quê hương để khách du lịch biết đến Quỳnh Sơn nằm trong thung lũng Bắc Sơn. "Ví dụ như, câu chuyện quê hương tôi từng diễn ra cuộc khởi nghĩa chống lại thực dân Pháp và có quan hệ mật thiết con đường Bắc Sơn giữa lòng Thủ đô nơi có tượng đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ "vị quốc vong thân" của đất nước… cũng khiến du khách tò mò tìm đến. Hiện tại thu nhập từ làm du lịch, một tháng bằng hơn một năm làm nông" – bà Kiểu nói.
Hiện tại, dù cơ ngơi khu homestay đã khang trang nhất làng, nhưng bà Kiểu vẫn giữ lại tấm bản đồ du lịch do con gái là chị Dương Thị Việt tự vẽ hồi còn là sinh viên sư phạm. Tấm bản đồ mộc mạc, ghi lại hành trình khám phá làng cổ Quỳnh Sơn nơi có mái ngói âm dương độc đáo, thung lũng Bắc Sơn có mùa lúa chin đẹp nhất nhì vùng Đông Bắc Tổ quốc được Công viên địa chất toàn cầu UNESCO xứ Lạng ôm trọn trong lòng… khá chi tiết và chính xác với bản đồ du lịch hiện tại do Sở Văn hoá Thể thao và Du lịch Lạng Sơn in phục vụ công tác chuyên môn.
Nói về những con người "tiên phong" làm du lịch đưa Quỳnh Sơn trở thành ngôi làng được vinh danh thế giới, bà Phùng Thị Nga, Bí thư Đảng uỷ xã Bắc Sơn cho biết, chính những con người, những ngôi nhà, những thửa ruộng… là hạt nhân tiên phong để phát triển kinh tế xanh của địa phương. Địa phương đang định hướng đưa các làng nghề truyền thống như làng ngói âm dương vào tuyến du lịch địa chất Bắc Sơn, một phần của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.
Trong tương lai, xã Bắc Sơn tiếp tục tập trung phát triển du lịch trải nghiệm làng cộng đồng, làng nghề, pù hợp với Quyết định 922/QĐ-TTg ngày 2/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025.
Tự thay đổi vì quê hương
Xã Pà Cò (tỉnh Phú Thọ) những ngày cận Tết Bính Ngọ càng cảm nhận được không khí đổi thay của một vùng đất từng khiến du khách e ngại khi tìm đến vì gắn với những "tệ nạn xã hội" buôn bán ma tuý. Những cây đào Pà Cò thấm đẫm hơi của gió mây đẹp như trong thiên tiểu thuyết "Những ngọn gió Hùa Tạt" của nhà nhà văn Nguyễn Huy Thiệp nói lên tất cả đổi thay từ vùng đất mệnh danh "cửa ngõ" Tây Bắc.
Gia đình chị Sùng Y Dớ ở bản Chà Đáy, xã Pà Cò hôm nay là điển hình cho 3 thế hệ cùng làm du lịch. Mẹ chị bà Mùa Y Mái được cộng đồng coi là nghệ nhân hướng dẫn dệt thủ công, thêu thổ cẩm, nhuộm chàm, vẽ sáp ong, nghề rèn, nghề làm giấy dó… cho du khách. Còn con trai chị, anh Phàng A Páo – thanh niên thế hệ sinh năm 2000 nhưng được coi là những người có đầu óc làm kinh tế, khi làm chủ một homestay có tiếng trong vùng.
Mới vừa "đứng lớp" cùng mẹ hướng dẫn một đoàn khách du lịch vẽ sáp ong, đã thấy chị Sùng Y Dớ tất bận xuống khu chợ đêm ngồi quầy bán vé online và tham gia đoàn văn nghệ múa những điệu múa người Mông chào khách. Nói về sự đổi thay của quê hương anh Phàng A Páo cho biết, nghe bà và mẹ kể về quá khứ quê hương, giới trẻ chúng tôi càng quyết tâm bứt phá, tự thay đổi bản thân và làm gương cho con cháu. Nhờ phát triển du lịch đúng hướng, đời sống khoảng 10.000 bà con người Mông chúng tôi ở xã Pà Cò đã khấm khá.
Ông Trần Văn Truyền, Chủ tịch UBND xã Pà Cò khẳng định, tệ nạn ma tuý lùi xa, công việc của người dân xã Pà Cò hôm nay bình yên khi vừa làm ruộng nương vừa chung tay phát triển du lịch. Xã Pà Cò có cả khu chợ đêm sầm uất với sân khấu biểu diễn các điệu múa Mông và biểu diễn giã bánh dày hàng ngày. Dân bản mặc váy áo người Mông bán sản vật địa phương cũng như các mặt hàng thủ công bằng cách quét mã QR.
Từ tiềm năng phát triển du lịch này của Pà Cò, cuối tháng 12/2025 vừa qua, Sở Văn hoá Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ đã tổ chức Hội nghị Đánh giá kết quả khảo sát xây dựng sản phẩm du lịch, Tour điểm du lịch mới, đặc trưng và xúc tiến du lịch tại xã Pà Cò với các nhà khoa học, doanh nghiệp lữ hành, du lịch Hà Nội và các tỉnh thành.
Ông Bùi Xuân Trường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ cho biết, các nhà khoa học, các chuyên gia đều thống nhất, cộng đồng các dân tộc, trong đó có bà con người Mông xã Pà Cò chính là nền tảng vững chắc để phát triển du lịch toàn diện, hình thành các sản phẩm du lịch chất lượng cao để phát triển bền vững. Đó cũng là điểm tựa để du lịch Hang Kia phát triển trở thành một trong những địa danh săn mây đẹp nhất Việt Nam.
Đi trên mỗi cung đường Tổ quốc xuân về không còn thấy những mảnh đất nơi rẻo cao trở thành heo hút. Kinh tế xanh đã đồng hành cùng bà con đánh thức những "nàng tiên ngủ quên" như bị lãng quên trong ngút ngàn mây núi. Những bản làng làm du lịch đã mở ra hành trình khám phá vùng cao, nơi vẻ đẹp đất trời còn vẹn nguyên như bước ra từ các trang sách.
Bình luận (0)