Ninh Bình chấn chỉnh công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ động vật

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng thực phẩm ngày càng tăng, công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ động vật đóng vai trò then chốt trong bảo đảm an toàn dịch bệnh và vệ sinh thực phẩm. Tuy nhiên, tại tỉnh Ninh Bình, hoạt động này vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, nhất là tình trạng giết mổ nhỏ lẻ, phân tán, gây khó khăn cho công tác quản lý.

Nhiều bất cập trong giết mổ nhỏ lẻ

Theo thống kê của cơ quan chức năng, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình hiện chỉ có 4 cơ sở giết mổ động vật tập trung, công nghiệp. Trong đó có 1 cơ sở giết mổ gà, 3 cơ sở giết mổ lợn. Trong khi đó số cơ sở giết mổ động vật nhỏ lẻ lên đến 3.722 hộ hoạt động xen kẽ trong các khu dân cư. Các điểm giết mổ này thường có quy mô hộ gia đình, điều kiện vệ sinh chưa đảm bảo, quy trình kiểm soát dịch bệnh còn nhiều hạn chế. Không ít trường hợp động vật chưa được kiểm dịch đầy đủ vẫn được đưa vào giết mổ, tiêu thụ. Việc xử lý chất thải sau giết mổ chưa đúng quy định, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường và lây lan dịch bệnh.

Tìm hiểu thực tế tại xã Yên Mô, trên địa bàn hiện có 44 cơ sở giết mổ động vật nhỏ lẻ. Việc giết mổ phân tán trong các khu dân cư và thường diễn ra vào ban đêm nên việc kiểm tra, kiểm soát của cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn. Thực tế, số lượng điểm giết mổ lớn trong khi đội ngũ công chức có chuyên môn về thú y lại rất thiếu.

Ông Nguyễn Văn H., một người dân xã Yên Mô cho biết: “Ở đây nhiều nhà vẫn giết mổ tại chỗ cho tiện. Làm nhỏ lẻ chi phí thấp, nhưng điều kiện vệ sinh thì khó đảm bảo như các cơ sở lớn.”

Không chỉ xã Yên Mô, thực trạng này đang diễn ra tại nhiều địa phương của tỉnh Ninh Bình. Hiện nay, cơ quan chuyên môn mới chỉ thực hiện kiểm soát giết mổ động vật tại các cơ sở công nghiệp, tập trung, còn hơn 3.700 hộ còn lại ở hình thức ký cam kết, việc kiểm soát chuyên môn gần như chưa thể triển khai. Bên cạnh đó, lực lượng thú y cơ sở còn mỏng, trong khi địa bàn rộng, khiến việc kiểm tra, giám sát chưa thường xuyên. Một số hộ kinh doanh còn tâm lý chủ quan, chưa chấp hành nghiêm quy định về kiểm dịch, vận chuyển và giết mổ động vật.

Trao đổi với phóng viên, đại diện Chi cục Chăn nuôi và Thú y, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: số lượng đội ngũ làm công tác kiểm soát giết mổ động vật có nhiều biến động do quá trình kiện toàn bộ máy và sáp nhập đơn vị hành chính. Hiện tại, lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ kiểm tra vệ sinh thú y, kiểm soát giết mổ trong toàn tỉnh chỉ có hơn 10 công chức. Với địa bàn rộng lớn sau sáp nhập và hàng nghìn điểm giết mổ động vật hoạt động ngoài giờ hành chính (thường từ 17h00 đến 4h00 sáng), việc bố trí cán bộ kiểm tra tại từng hộ nhỏ lẻ là điều bất khả thi.

Những bất cập này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thực phẩm mà còn làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên đàn vật nuôi, đặc biệt trong điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, dịch bệnh tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Siết chặt quản lý, chấn chỉnh từ cơ sở

Theo báo cáo mới nhất của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Ninh Bình, toàn tỉnh hiện có trên 23 nghìn con trâu, gần 91.500 con bò, hơn 1.153.000 con lợn, hơn 26.290.000 con gia cầm. Tính đến giữa tháng 3/2026, toàn tỉnh còn 14 xã, phường đang có dịch tả lợn Châu Phi.

Trước thực trạng trên, mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành Công điện số 02/CĐ-UBND nhằm siết chặt kỷ luật trong công tác kiểm soát giết mổ, vận chuyển động vật, quyết tâm ngăn chặn tình trạng tiêu thụ thực phẩm không an toàn trên địa bàn tỉnh.

Yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển động vật không rõ nguồn gốc hoặc thiếu giấy chứng nhận kiểm dịch. Đồng thời, chỉ đạo lực lượng thú y kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển sản phẩm động vật ra khỏi địa bàn tỉnh.

Các ngành chức năng: Sở Y tế, Sở Công thương, Công an tỉnh: tăng cường giám sát an toàn thực phẩm tại các cơ sở chế biến, kinh doanh; thực hiện lấy mẫu kiểm tra dư lượng hóa chất, kháng sinh và vi sinh vật gây hại tại các chợ, siêu thị; kiểm soát thị trường, kiên quyết xử lý các hành vi hợp thức hóa giấy tờ cho các sản phẩm động vật không đủ điều kiện tiêu thụ; phối hợp ngăn chặn, xử lý nghiêm các đường dây buôn bán, tiêu thụ động vật ốm, chết, thực phẩm bẩn lưu thông trên địa bàn.

Đối với UBND các xã, phường phải thực hiện rà soát ngay các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, tự phát. Yêu cầu dừng hoạt động đối với các cơ sở không đảm bảo vệ sinh thú y, không có giấy phép kinh doanh; tuyệt đối không để phát sinh điểm nóng hoặc hình thành các tụ điểm giết mổ trái phép kéo dài.

Hướng tới hệ thống giết mổ tập trung, an toàn

Giải pháp lâu dài được tỉnh Ninh Bình xác định là phát triển hệ thống giết mổ tập trung, thay thế dần các cơ sở nhỏ lẻ. Đây là mô hình giúp kiểm soát tốt hơn các khâu từ đầu vào đến đầu ra, đảm bảo vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm.

Tỉnh khuyến khích các doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư xây dựng cơ sở giết mổ hiện đại, áp dụng quy trình khép kín. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để các hộ kinh doanh chuyển đổi mô hình.

Chị Lê Thị Mai, một tiểu thương tại phường Hoa Lư, chia sẻ: “Nếu có nguồn thịt được kiểm soát rõ ràng, có dấu kiểm dịch thì người bán cũng yên tâm, người mua cũng tin tưởng hơn.”

Bên cạnh đó, việc xây dựng chuỗi liên kết từ chăn nuôi, giết mổ đến tiêu thụ cũng được chú trọng, nhằm đảm bảo truy xuất nguồn gốc sản phẩm, nâng cao giá trị nông sản địa phương. Việc chấn chỉnh công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ động vật là nhiệm vụ cấp thiết, không chỉ đối với ngành nông nghiệp mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Với những giải pháp đồng bộ đang được triển khai, Ninh Bình đang từng bước khắc phục những tồn tại, hướng tới xây dựng một hệ thống giết mổ an toàn, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập. Trong hành trình đó, sự vào cuộc của chính quyền, ngành chức năng và ý thức của người dân sẽ là yếu tố quyết định, góp phần bảo đảm nguồn thực phẩm an toàn, vì sức khỏe cộng đồng.