Ninh Bình giữ thế chủ động trước mưa lũ

Chủ động từ sớm, ứng phó từ xa

Những ngày gần đây, mưa lớn kéo dài khiến nhiều sông trên địa bàn Ninh Bình dâng cao. Tại trạm thủy văn Bến Đế, mực nước sông Hoàng Long lên 4,42 m, vượt báo động III là 0,42 m. Trên sông Đáy, mực nước tại trạm Ninh Bình cũng vượt báo động II.

Lượng mưa từ ngày 13 đến 17/9 phổ biến ở mức rất lớn, nhiều nơi trên 400 mm, như Phú Lễ 448 mm, Cúc Phương 436 mm, Như Tân 415,3 mm. Nước lũ dâng nhanh khiến nhiều khu vực bãi sông, vùng trũng thấp bị ngập, hơn 3.000 hộ dân ngoài đê bị ảnh hưởng.

Trong tình huống thiên tai diễn biến phức tạp, yêu cầu đặt ra không chỉ là ứng phó khi nước đã dâng mà phải chủ động từ trước đó. UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành các công điện hỏa tốc, yêu cầu các sở, ngành, địa phương triển khai phương án theo phương châm "4 tại chỗ", duy trì lực lượng trực 24/24 giờ tại các khu vực xung yếu.

Tại hệ thống thủy lợi, hàng trăm công trình được vận hành để tạo dư địa tiêu nước. Toàn tỉnh huy động 739 máy bơm điện cố định, 194 cống tiêu đầu mối, một cống hồ và 27 tràn, tập trung tiêu úng cho đồng ruộng, khu dân cư, đô thị và khu công nghiệp.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Ninh Bình Bùi Xuân Diệu cho biết, ngay khi có thông tin về mưa lũ, ngành chức năng cùng các đơn vị khai thác công trình thủy lợi đã vận hành tối đa công suất các trạm bơm cưỡng bức, chủ động mở các cống tiêu nhằm hạ thấp mực nước trong hệ thống nội đồng.

Cùng với tiêu úng, cán bộ kỹ thuật được cử xuống các vùng sản xuất bị ảnh hưởng, hướng dẫn người dân khoanh vùng, tiêu nước nhanh nhất. Với những khu vực nuôi trồng thủy sản ven sông, các hộ dân được khuyến cáo gia cố bờ, giăng lưới chắn và thu hoạch sớm thủy sản đã đạt kích cỡ thương phẩm.

Trên các tuyến đê, lực lượng quản lý đê và xung kích địa phương duy trì tuần tra, canh gác liên tục. Các đoạn đê bối, đê yếu, cống dưới đê được kiểm tra thường xuyên; vật tư như bao tải, đá hộc, bạt chống sóng được tập kết tại các vị trí trọng điểm để có thể xử lý ngay khi phát sinh sự cố.

Một sự cố sạt lở khoảng 18 m mái đê tả Đáy tại phường Kim Bảng đã được Hạt Quản lý đê Kim Bảng xử lý xong trước 16 giờ ngày 16/9. Cách xử lý nhanh ngay từ khi sự cố mới phát sinh cho thấy vai trò quan trọng của việc chuẩn bị lực lượng, phương tiện và vật tư tại chỗ.

Sống chung với lũ, không bị động trước nước dâng

Ngoài đê sông Hoàng Long, thôn Kênh Gà, xã Gia Viễn là một trong những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của lũ. Với 649 hộ, 2.484 nhân khẩu, người dân nơi đây từ lâu đã quen với cảnh mỗi năm có vài đợt nước lớn.

Đợt lũ này, hơn 90% số hộ trong thôn bị nước tràn vào nhà. Tuy nhiên, giữa dòng nước dâng, cuộc sống của người dân vẫn được duy trì tương đối ổn định.

Những chiếc thuyền tôn được neo ngay bên hiên nhà. Đồ đạc được kê kích lên cao; gia súc, gia cầm được đưa lên vị trí an toàn. Khi nước tiếp tục dâng, người dân chủ động chuyển các vật dụng thiết yếu từ tầng một lên tầng hai.

Ông Trần Văn Quỳnh, một người dân thôn Kênh Gà, chia sẻ: "Chúng tôi quen rồi, mỗi năm vài ba lần sống với cảnh lũ lên thì nước đến đâu, di dời đến đó, từ tầng 1 lên tầng 2. Ngoài ra, ở đây nhà nào cũng có thuyền để đi lại".

Với anh Trần Ngọc Tải, việc kê kích tài sản cũng đã trở thành kinh nghiệm được chuẩn bị từ trước: "Nước lên thì cũng bất tiện, nhưng người dân chúng tôi sống chung với lũ quen rồi, ngập đến đâu thì kê kích đồ đạc, tài sản lên đến đấy".

Sự chủ động của người dân được chính quyền cơ sở hỗ trợ bằng những phương án cụ thể. Lực lượng xung kích xã Gia Viễn rà soát từng hộ, ưu tiên người cao tuổi, trẻ nhỏ và các gia đình có nguy cơ mất an toàn để hỗ trợ kịp thời.

Ông Trần Duy Nhất, Phó Chủ tịch UBND xã Gia Viễn, cho biết địa phương đã tuyên truyền người dân di chuyển tài sản lên vị trí an toàn, đồng thời tập trung bảo đảm điện, nước sạch, chuẩn bị thực phẩm, nước uống và thuốc chữa bệnh.

Khi nước lũ gây chia cắt giao thông đến trường, các cơ sở giáo dục cũng chủ động chuyển đổi phương thức dạy học. Phân hiệu 2 Trường Tiểu học xã Gia Viễn chuyển sang học trực tuyến; Trường Tiểu học 1 Hoàng Đông tại phường Duy Hà phải cho học sinh nghỉ học do sân trường bị ngập sâu.

Giữ an toàn từ giao thông đến du lịch

Mưa lũ không chỉ tác động đến sản xuất và đời sống mà còn đặt ra yêu cầu bảo đảm an toàn trên các tuyến giao thông và tại những điểm du lịch.

Do mực nước sông Hoàng Long lên cao, tuyến ĐT.479 tại Km8+500 bị ngập khoảng 0,5 m, không bảo đảm an toàn cho người và phương tiện. Từ 13 giờ ngày 17/9, Sở Xây dựng Ninh Bình tổ chức cấm phương tiện qua khu vực này cho đến khi nước rút và tuyến đường đủ điều kiện khai thác trở lại.

Các phương tiện được hướng dẫn phân luồng theo các tuyến thay thế qua ĐT.477, Quốc lộ 12B, cầu Lập Cập đi tỉnh Phú Thọ và chiều ngược lại; hoặc từ ngã ba Chạ theo ĐT.477 đến nút giao ĐT.479B, sau đó đi theo ĐT.479B.

Tại khu vực ngập, đơn vị quản lý đường bộ bố trí biển cảnh báo, rào chắn và người điều tiết giao thông. Khi điều kiện an toàn được khôi phục, các phương án tạm thời sẽ được tháo dỡ để tổ chức giao thông bình thường.

Trong lĩnh vực du lịch, phương châm bảo đảm an toàn được đặt lên hàng đầu. Trước diễn biến mưa lớn, Sở Du lịch Ninh Bình yêu cầu các ban quản lý, doanh nghiệp lữ hành chủ động điều chỉnh lịch trình.

Đến ngày 17/9, Khu du lịch sinh thái Tràng An và Vân Long tạm dừng hoạt động đón khách. Tại Tam Cốc - Bích Động, lộ trình đường thủy được điều chỉnh, loại bỏ những điểm qua khu vực hang hẹp có nguy cơ mất an toàn như Hang Ba; tuyến xe điện Bích Động cũng tạm dừng.

Tại Thung Nham, Phố cổ Hoa Lư, Vườn quốc gia Cúc Phương, các hoạt động tham quan hang động, du thuyền trên hồ hoặc cắm trại ngủ đêm trong rừng cũng được tạm dừng. Đường dây nóng hỗ trợ du khách được duy trì để hướng dẫn điều chỉnh lịch trình phù hợp.

Trong sản xuất nông nghiệp, thử thách lớn nhất hiện nay là hơn 11.465 ha lúa bị ảnh hưởng bởi ngập úng, trong đó khoảng 200 ha ngập trắng và hơn 10.946 ha bị ngập từ hai phần ba đến ba phần tư cây. Đây là thời điểm lúa Mùa đang trỗ, làm hạt, nên nguy cơ ảnh hưởng năng suất rất lớn.

Vì vậy, cùng với hệ thống tiêu thoát nước được vận hành tối đa, các địa phương đang tập trung cứu lúa, hạn chế thời gian cây bị ngập, đồng thời theo dõi sát diễn biến mực nước trên các sông.

Trước dự báo mưa lũ còn phức tạp, Ninh Bình tiếp tục duy trì lực lượng tuần tra, canh gác đê điều, hồ đập 24/24 giờ; rà soát các vùng bãi sông, khu vực trũng thấp, chủ động phương án sơ tán dân khi cần thiết.

Lực lượng quân đội, công an, dân quân tự vệ và lực lượng tại chỗ được huy động, sẵn sàng hỗ trợ người dân. Tại những khu vực ngập sâu, công an và lực lượng cơ sở tổ chức cảnh báo, phân luồng giao thông, hỗ trợ sơ tán các hộ có nguy cơ mất an toàn, nhất là người già, trẻ nhỏ và người neo đơn.

Từ những tuyến đê, cánh đồng đến khu dân cư ngoài đê, từ đường giao thông đến các điểm du lịch, một phương án ứng phó chỉ thực sự hiệu quả khi được chuẩn bị trước và triển khai đồng bộ.

Trong đợt mưa lũ này, sự chủ động của chính quyền, sự vào cuộc của các lực lượng chức năng cùng kinh nghiệm thích ứng của người dân đang tạo thành một thế trận ứng phó tại chỗ. Đây cũng là cơ sở để Ninh Bình giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến khó lường.