Lực lượng chức năng tổ chức thu gom, vận chuyển lợn mắc bệnh đến địa điểm tiêu hủy theo đúng quy trình phòng, chống dịch. Ảnh: TT
Dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhiều địa phương tái phát ổ dịch
Dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) đang diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi và đặt ra những thách thức đối với công tác kiểm soát dịch bệnh. Tại Ninh Bình, tình hình càng đáng lo ngại khi dịch tiếp tục xuất hiện ở nhiều xã, phường, trong đó có những địa bàn đã từng phát sinh ổ dịch nhưng nay tái phát.
Theo thông tin từ Hệ thống thông tin dịch bệnh động vật trực tuyến (VAHIS), từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 1.542 ổ dịch DTLCP tại 921 đơn vị hành chính cấp xã thuộc 31/34 tỉnh, thành phố, khiến 205.602 con lợn bị chết và tiêu hủy. Đáng chú ý, Ninh Bình nằm trong nhóm 8 địa phương có số lượng lợn phải tiêu hủy trên 10.000 con. Hiện có 28 tỉnh, thành phố còn ổ dịch chưa qua 21 ngày, cho thấy nguy cơ lây lan vẫn hiện hữu.

Công tác tiêu hủy lợn mắc bệnh dịch tả lợn châu Phi được triển khai khẩn trương, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật và vệ sinh môi trường. Ảnh: TT
Tại Ninh Bình, từ đầu tháng 11/2026 đến nay, dịch bệnh phát sinh thêm tại 12 xã, phường, trong đó 50% số địa phương có dịch tái phát. Các địa bàn như Đồng Thái, Tây Hoa Lư, Nho Quan, Thanh Sơn, Phú Sơn và Yên Khánh ghi nhận số lượng lợn mắc bệnh phải tiêu hủy nhiều; một số ổ dịch kéo dài, liên tục xuất hiện trở lại.
Thực tế tại cơ sở cho thấy, việc xử lý dịch bệnh không chỉ là tiêu hủy đàn lợn mắc bệnh mà còn đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ trong giám sát, kiểm soát nguồn lây và vệ sinh môi trường. Tại xã Phát Diệm, tính đến ngày 28/10/2026, địa phương đã tổ chức tiêu hủy 124 con lợn mắc DTLCP, với tổng trọng lượng 9.100 kg; đồng thời cấp 720 kg vôi bột và 20 lít hóa chất phục vụ tiêu hủy, vệ sinh, tiêu độc, khử trùng khu vực chăn nuôi.
Những con số này phản ánh áp lực không nhỏ đối với chính quyền cơ sở và người chăn nuôi. Mỗi ổ dịch phát sinh không chỉ gây thiệt hại trực tiếp về kinh tế mà còn kéo theo chi phí xử lý môi trường, khử trùng chuồng trại, gián đoạn sản xuất và nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động tái đàn.
Siết chặt quản lý từ cơ sở, xử lý triệt để các ổ dịch
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, ngày 16/11/2026, UBND tỉnh Ninh Bình ban hành Văn bản số 8151, yêu cầu tập trung cao độ triển khai quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả các biện pháp kiểm soát, khống chế DTLCP.

Công tác rà soát, thống kê thiệt hại được triển khai khẩn trương nhằm kiểm soát chính xác tình hình dịch bệnh trên địa bàn. Ảnh: TT
Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là tỉnh thẳng thắn chỉ ra những hạn chế trong công tác phòng, chống dịch tại một số địa phương. Bên cạnh nguyên nhân khách quan do thời tiết và đặc điểm dịch tễ phức tạp, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện ở cấp cơ sở có nơi chưa quyết liệt, chưa hiệu quả. Việc giám sát, phát hiện, xử lý lợn mắc bệnh còn hạn chế; hoạt động vận chuyển, giết mổ, lưu thông lợn trong vùng dịch chưa được kiểm soát chặt chẽ; vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chưa bảo đảm yêu cầu.
Đặc biệt, tình trạng vứt xác lợn chết ra môi trường, buôn bán sản phẩm nhiễm bệnh vẫn còn xảy ra. Đây là những hành vi tiềm ẩn nguy cơ phát tán mầm bệnh, khiến việc khoanh vùng, dập dịch gặp nhiều khó khăn. Nếu không được ngăn chặn kịp thời, một ổ dịch nhỏ có thể trở thành nguồn lây lan sang các hộ chăn nuôi và địa bàn lân cận.
Để khắc phục những tồn tại này, UBND tỉnh yêu cầu các xã, phường huy động nguồn lực, ưu tiên bố trí cán bộ có chuyên môn chăn nuôi, thú y tham gia công tác phòng, chống dịch. Khi phát hiện ổ dịch, phải tổ chức lực lượng kiểm tra, xác minh, chẩn đoán, lấy mẫu xét nghiệm khi cần thiết; thực hiện tiêu hủy lợn mắc bệnh và tiêu độc, khử trùng theo đúng quy định. Các địa phương có dịch phải thiết lập cơ chế theo dõi, báo cáo hằng ngày, hằng tuần để kịp thời đánh giá tình hình và điều chỉnh biện pháp xử lý.
Cùng với đó, hoạt động vận chuyển, giết mổ, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật được yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt. Các hành vi vận chuyển, giết mổ, tiêu thụ trái phép lợn và sản phẩm từ lợn trong vùng dịch phải được phát hiện, xử lý theo quy định. Sở Công Thương, Công an tỉnh phối hợp với chính quyền cơ sở và các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, ngăn chặn tình trạng buôn lậu, vận chuyển và tiêu thụ động vật mắc bệnh.

Lợn mắc bệnh được tổ chức tiêu hủy theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, bảo đảm đúng quy định về thú y và phòng, chống dịch bệnh. Ảnh: TT
Trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền địa phương cũng được đặt ra rõ ràng. Chủ tịch UBND các xã, phường phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để dịch bùng phát, lây lan diện rộng do thiếu quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành. Tỉnh đồng thời yêu cầu huy động cả hệ thống chính trị tham gia phòng, chống dịch, phấn đấu đến ngày 15/12/2026 cơ bản kiểm soát, khống chế DTLCP trên toàn địa bàn.
Chủ động an toàn sinh học, bảo vệ sản xuất và nguồn cung thực phẩm
Trong phòng, chống DTLCP, sự vào cuộc của chính quyền và ngành chuyên môn là điều kiện quan trọng, nhưng ý thức và trách nhiệm của từng hộ chăn nuôi mới là yếu tố quyết định để ngăn chặn nguồn lây từ bên trong. Bởi vậy, cùng với các biện pháp xử lý ổ dịch, Ninh Bình xác định tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học là nhiệm vụ cần được duy trì thường xuyên.

Phát triển chăn nuôi an toàn sinh học, tái đàn thận trọng là giải pháp quan trọng để bảo vệ sản xuất và ổn định nguồn cung thực phẩm. Ảnh: Quốc Hưng
Người chăn nuôi cần chủ động theo dõi sức khỏe đàn lợn, vệ sinh chuồng trại, dụng cụ và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi; định kỳ thực hiện tiêu độc, khử trùng, kiểm soát người và phương tiện tiếp xúc với đàn vật nuôi. Con giống đưa vào cơ sở phải có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm điều kiện thú y. Việc tái đàn cần được thực hiện thận trọng, chỉ tiến hành khi đáp ứng yêu cầu an toàn dịch bệnh và có hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Khi phát hiện lợn có biểu hiện ốm, chết bất thường, người dân phải chủ động khai báo với chính quyền và cơ quan thú y để được kiểm tra, hướng dẫn xử lý. Tuyệt đối không bán chạy, giết mổ lợn mắc bệnh, không vứt xác động vật chết ra môi trường hoặc sử dụng sản phẩm từ lợn nhiễm bệnh làm thực phẩm. Đây không chỉ là trách nhiệm bảo vệ tài sản của mỗi gia đình mà còn là hành động bảo vệ cộng đồng và môi trường sống.
Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh yêu cầu tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương, nhất là những nơi có dịch kéo dài; triển khai giám sát chủ động để phát hiện sớm, cảnh báo và xử lý triệt để các ổ dịch. Công tác quản lý chăn nuôi, vận chuyển, giết mổ và tái đàn cũng phải được thực hiện đồng bộ. Các cơ quan báo chí, truyền thông và tổ chức đoàn thể phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền, giúp người dân nhận diện nguy cơ và thực hiện đúng các quy định phòng, chống dịch.
Đáng lưu ý, công tác hỗ trợ người chăn nuôi bị thiệt hại phải được triển khai đúng quy định, công khai, minh bạch, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách. Đây là giải pháp cần thiết để người dân có thêm điều kiện khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống sau dịch bệnh.

Người chăn nuôi cần theo dõi sức khỏe đàn lợn thường xuyên, kịp thời phát hiện và khai báo khi có dấu hiệu bất thường. Ảnh: Quốc Hưng
Thời điểm cuối năm và Tết Nguyên đán đang đến gần, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm dự báo tăng cao. Vì vậy, kiểm soát DTLCP không chỉ nhằm bảo vệ đàn lợn và giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi mà còn có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm nguồn cung thực phẩm, ổn định thị trường.
Mục tiêu cơ bản khống chế dịch bệnh trước ngày 15/12/2026 là nhiệm vụ cấp bách, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, ngành chuyên môn, lực lượng chức năng và người dân. Từ việc phát hiện sớm, khoanh vùng nhanh đến kiểm soát vận chuyển, giết mổ và thực hiện nghiêm an toàn sinh học, mỗi khâu đều phải được triển khai thực chất, không hình thức. Chỉ khi trách nhiệm phòng, chống dịch được đặt lên hàng đầu từ từng hộ chăn nuôi đến chính quyền cơ sở, Ninh Bình mới có thể từng bước ngăn chặn dịch bệnh, bảo vệ sản xuất và giữ vững nguồn cung thực phẩm trong thời gian tới.
Bình luận (0)