Pate “Cột Đèn Hải Phòng” đóng hộp có liên quan gì đến pate Cột Đèn truyền thống hay không?

Những ngày gần đây, thông tin cơ quan chức năng TP Hải Phòng tiêu hủy hàng nghìn hộp pate “Cột Đèn Hải Phòng” do Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long sản xuất vì liên quan đến thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận. Đáng chú ý, tên gọi sản phẩm này trùng với pate Cột Đèn – một món ăn truyền thống nổi tiếng lâu đời tại Hải Phòng – khiến không ít người tiêu dùng hiểu nhầm và lo ngại về chất lượng của đặc sản địa phương.

Theo thông tin từ cơ quan chức năng, lực lượng chức năng TP Hải Phòng đã tiến hành tiêu hủy hơn 6.400 hộp pate “Cột Đèn Hải Phòng” loại 90 gam/hộp (sản xuất ngày 6/9/2025) và hơn 7.500 hộp loại 150 gam/hộp. Các sản phẩm này được xác định chế biến từ thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi.

Sản phẩm pate “Cột Đèn Hải Phòng” nói trên là mặt hàng đồ hộp do Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long (địa chỉ số 71 Lê Lai, phường Ngô Quyền, TP Hải Phòng) sản xuất và phân phối rộng rãi trên thị trường, trong đó có các kênh thương mại điện tử và hệ thống bán lẻ.

Trùng tên gọi, dễ gây nhầm lẫn với đặc sản truyền thống

Vấn đề gây tranh cãi nằm ở chỗ tên gọi “pate Cột Đèn Hải Phòng” trùng với pate Cột Đèn – một món ăn gia truyền nổi tiếng, được nhiều thế hệ người dân đất Cảng tin dùng, gắn với khu vực chợ Cột Đèn (nay thuộc đường Chùa Hàng, phường Lê Chân).

Pate Cột Đèn truyền thống do các hộ kinh doanh nhỏ lẻ tại khu vực chợ Cột Đèn chế biến thủ công và chủ yếu bày bán tại chợ hoặc các điểm quen thuộc quanh phố Chùa Hàng. Đây được xem là một trong những thực phẩm mang dấu ấn ẩm thực đặc trưng của Hải Phòng, tồn tại nhiều năm qua nhờ uy tín truyền miệng và hương vị riêng biệt.

Do trùng tên gọi, sau khi thông tin về pate đóng hộp bị tiêu hủy lan truyền, đã xuất hiện những ý kiến cho rằng pate Cột Đèn truyền thống cũng liên quan đến thịt nhiễm bệnh, thậm chí kêu gọi “tẩy chay pate Cột Đèn”. Thực tế, hai sản phẩm này hoàn toàn không liên quan đến nhau.

Nguồn gốc tên gọi pate Cột Đèn

Theo tìm hiểu, pate là món ăn có nguồn gốc từ Pháp, du nhập vào Việt Nam trong thời kỳ thuộc địa và dần được biến tấu cho phù hợp với khẩu vị người Việt. Tại Hải Phòng, pate không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn gắn liền với ký ức ẩm thực của người dân thành phố cảng.

Tên gọi “pate Cột Đèn” bắt nguồn từ chợ Cột Đèn – khu vực từng là nơi buôn bán pate sôi động và nổi tiếng. Trong đó, quầy pate đối diện số 1 Chùa Hàng được nhắc đến nhiều nhất, lâu dần cái tên pate Cột Đèn trở thành cách gọi quen để chỉ loại pate có hương vị đặc trưng của khu vực này.

Điểm khác biệt của pate Cột Đèn truyền thống nằm ở phương thức chế biến thủ công, đặc biệt là cách xử lý mỡ: mỡ được thái sợi, lót đáy nồi và hầm trong nhiều giờ, giúp pate mềm, béo nhưng không ngấy – yếu tố tạo nên hương vị riêng khó trộn lẫn.

Trong bối cảnh thông tin lan truyền nhanh trên mạng xã hội, việc đánh đồng pate Cột Đèn truyền thống với pate “Cột Đèn Hải Phòng” đóng hộp đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của một món ăn lâu đời của Hải Phòng.

Thực tế cho thấy, dù cả hai sản phẩm đều được sản xuất tại Hải Phòng, nhưng pate Cột Đèn truyền thống là món ăn thủ công của các hộ kinh doanh tại khu vực chợ Cột Đèn, còn pate “Cột Đèn Hải Phòng” là sản phẩm đồ hộp công nghiệp của doanh nghiệp. Việc phân biệt rõ ràng hai khái niệm là cần thiết để tránh hiểu nhầm, đồng thời bảo vệ giá trị của một đặc sản ẩm thực đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.