Ảnh: Bệnh viện Da liễu Trung ương
Bệnh nhân nữ 66 tuổi được điều trị tại Khoa Bệnh da Tự miễn và Vảy nến, Bệnh viện Da liễu Trung ương vì pemphigus thông thường mức độ nặng. Trước khi nhập viện, bệnh diễn biến khoảng 2 tháng với các tổn thương bọng nước và trợt niêm mạc ngày càng lan rộng.
Ban đầu, người bệnh xuất hiện các mụn nước rải rác vùng đầu. Khoảng một tuần sau, các vết trợt niêm mạc miệng xuất hiện, gây đau họng nhiều. Sau đó, tổn thương lan ra mặt, thân mình và tay chân. Người bệnh gần như không thể ăn uống do đau rát khoang miệng, phải mở thông dạ dày để nuôi ăn.
Sau thời gian điều trị tại tuyến trước, người bệnh về nhà và tự sử dụng thêm thuốc không rõ thành phần nhưng tình trạng không cải thiện. Các bọng nước tiếp tục vỡ, để lại những vùng trợt rộng trên da.
Khi nhập Bệnh viện Da liễu Trung ương, người bệnh thể trạng yếu, có nhiều bọng nước nông, dễ vỡ và các mảng trợt rộng ở đầu mặt, thân mình, bẹn, mông, tay chân. Niêm mạc miệng và họng cũng có nhiều tổn thương. Vị trí mở thông dạ dày sưng nề, chảy dịch và có dấu hiệu tắc ống thông.
Các xét nghiệm tế bào học, mô bệnh học, miễn dịch huỳnh quang và xét nghiệm tự kháng thể phù hợp với chẩn đoán pemphigus thông thường. Kháng thể kháng Desmoglein 1 và Desmoglein 3 đều dương tính mạnh.
Trong quá trình điều trị, người bệnh xuất hiện sốt cao, rét run, mệt nhiều. Xét nghiệm cho thấy tình trạng viêm tăng rõ, albumin giảm sâu. Cấy khuẩn tại tổn thương da phát hiện Pseudomonas aeruginosa, trong khi cấy máu phát hiện Klebsiella pneumoniae kháng nhiều kháng sinh. Người bệnh được chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết trên nền pemphigus nặng, kèm bội nhiễm da, giảm albumin và suy dinh dưỡng.
Điều trị được triển khai đồng thời theo nhiều hướng. Hoạt động pemphigus được kiểm soát bằng corticosteroid toàn thân với liều điều chỉnh theo diễn biến bệnh và tình trạng nhiễm trùng. Kháng sinh được lựa chọn dựa trên kết quả nuôi cấy và kháng sinh đồ. Người bệnh được theo dõi sát các chỉ số viêm, nhiệt độ, huyết động và chức năng cơ quan.
Các tổn thương da, niêm mạc được chăm sóc hằng ngày nhằm làm sạch, hạn chế bội nhiễm, giảm đau và thúc đẩy quá trình liền thương. Do tổn thương miệng gây khó ăn uống, người bệnh được hỗ trợ dinh dưỡng qua sonde, bổ sung albumin khi cần và theo dõi đường huyết, huyết áp, điện giải, chức năng gan.
Sau khoảng 10 ngày, người bệnh giảm sốt, tổn thương da khô và sạch hơn, niêm mạc miệng bớt đau, không xuất hiện thêm bọng nước mới. Đến tuần thứ ba, phần lớn tổn thương da đã biểu mô hóa, người bệnh có thể ăn uống bằng đường miệng và không còn phụ thuộc vào sonde nuôi ăn.
Sau 25 ngày điều trị, người bệnh tỉnh, không sốt, ăn uống được, tổn thương da và niêm mạc cải thiện rõ, không xuất hiện bọng nước mới. Chỉ số viêm và men gan giảm, người bệnh được xuất viện và tiếp tục điều trị, giảm liều corticosteroid theo kế hoạch.
Pemphigus là bệnh da bọng nước tự miễn, trong đó tổn thương niêm mạc miệng có thể xuất hiện trước các biểu hiện trên da. Ở thể nặng, diện trợt rộng làm mất hàng rào bảo vệ da, gây đau, mất protein, suy dinh dưỡng và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Khi xuất hiện nhiễm khuẩn huyết, việc điều trị phức tạp hơn do cần đồng thời kiểm soát bệnh tự miễn và nhiễm trùng, chăm sóc da - niêm mạc, bảo đảm dinh dưỡng và xử trí các rối loạn toàn thân.
Người có các vết trợt niêm mạc kéo dài, bọng nước hoặc tổn thương da lan rộng cần được khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân. Không nên tự ý sử dụng thuốc không rõ thành phần, đặc biệt khi tổn thương da rộng hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.
Bình luận (0)