Phim chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên xuất bản năm 2023 của Daniel Kraus, nhà văn Mỹ từng đoạt giải Pulitzer. Câu chuyện tập trung vào nhân vật Jay (Austin Abrams đóng), người mong muốn tìm xác của cha (Josh Brolin) giữa biển khơi thì bất ngờ bị nuốt vào bụng cá voi và buộc phải tìm mọi cách sống sót. Khác với nhiều bộ phim kinh dị về động vật biển thường dựa vào những cú tấn công trực diện, Cá voi nuốt chửng chọn cách tạo căng thẳng từ sự tù túng, bóng tối và cảm giác không có lối thoát. Nỗi sợ không chỉ đến từ việc nhân vật có thể chết bất cứ lúc nào, mà còn từ sự bất an, liệu anh có đủ oxy và tìm được đường thoát chỉ trong gần 1 tiếng đồng hồ?
Jay bắt đầu hành trình tìm xác cha ở biển khơi. (Ảnh:20th Century Studios)
Với những người yêu điện ảnh về chủ đề biển cả, The Big Blue (1988) của đạo diễn Luc Besson là một tác phẩm khó thay thế. Còn với Cá voi nuốt chửng, đạo diễn Brian Duffield chọn hướng tiếp cận khác: đặt con người vào một tình huống sinh tồn cực hạn để khai thác nỗi sợ, sự cô độc và những xung đột nội tâm.
Sinh tồn giữa đại dương và những giới hạn của con người
Cá nhà táng có kích thước lớn và cấu tạo cơ thể đặc biệt, nhưng khả năng con người bị nuốt sống vẫn rất thấp. Những chi tiết như bình dưỡng khí hay các vật thể phát sáng trong bụng cá voi được sử dụng để tạo cơ sở cho diễn biến sinh tồn. những chi tiết của đại dương để nhắc người xem về giới hạn hiểu biết và khả năng kiểm soát của con người trước tự nhiên. Rác thải xuất hiện trong hành trình tìm đường sống của nhân vật cũng là một chi tiết giàu ý nghĩa. Thứ con người thải ra môi trường có thể quay trở lại trong những hình thức không ngờ tới, trở thành lời nhắc về trách nhiệm đối với hệ sinh thái biển.
Bị mắc kẹt trong bụng cá voi, một chàng trai phải giành giật sự sống và đối diện những tổn thương trong mối quan hệ với người cha. (Ảnh:20th Century Studios)
Bộ phim cũng mở ra một liên tưởng giàu ý nghĩa về hiện tượng whalefall (kình lạc), nghĩa là xác cá voi chìm xuống đáy biển sau khi chết, trở thành nguồn dinh dưỡng cho nhiều sinh vật và có thể duy trì một hệ sinh thái đặc thù trong thời gian dài. Từ sự kết thúc của một sinh vật khổng lồ, sự sống khác lại tiếp tục. Hình ảnh ấy gợi nhắc về quy luật tiếp nối của tự nhiên, cũng như cách các thế hệ con người truyền lại cho nhau kinh nghiệm, tình yêu thương và những bài học sống còn.
Điều đọng lại sau Cá voi nuốt chửng không chỉ là cuộc đào thoát khỏi một hoàn cảnh phi thường. Đó còn là lời nhắc về cách con người nhìn nhận đại dương. Con người thường nói đến chinh phục biển cả, chinh phục núi cao như thể thiên nhiên là đối thủ cần khuất phục. Nhưng trước một hệ sinh thái rộng lớn và phức tạp, sự sống sót có lẽ không phải bằng chứng cho sức mạnh tuyệt đối của con người.
Một cuộc trở về không phải là chiến thắng trước thiên nhiên
Trong phần lớn thời lượng, Abrams phải gánh vác câu chuyện bằng diễn xuất gần như đơn độc. Không gian chật hẹp, thiếu ánh sáng và luôn đe dọa sự sống khiến từng phản ứng của nhân vật trở thành điểm tựa cho cảm xúc người xem. Nỗi hoảng loạn, tuyệt vọng và những khoảnh khắc hy vọng mong manh được thể hiện với nhịp điệu vừa đủ, tạo nên sức hút cho hành trình sinh tồn. May mắn, Abrams giữ được sự tập trung cần thiết để câu chuyện không bị đứt gãy.
Cách kể chuyện đan xen giữa hiện tại sinh tồn và những ký ức về người cha giúp bộ phim có thêm chiều sâu tâm lý. Hành trình thoát khỏi bụng cá voi vì thế không đơn thuần là cuộc chiến với một sinh vật khổng lồ, mà còn là hành trình thoát khỏi mặc cảm và những tổn thương tinh thần. Những lời dặn dò của người lớn, vốn có thể bị xem là cằn nhằn trong đời sống thường ngày, đôi khi lại trở thành kiến thức cần thiết khi hiểm nguy xuất hiện. Bộ phim không tuyệt đối hóa tình cha con, nhưng gợi nhắc rằng tình yêu thương có thể tồn tại ngay cả khi cách thể hiện của nó không dễ được thấu hiểu.
Chàng trai nhớ về những giây phút yên bình bên người cha. (Ảnh:20th Century Studios)
Cá voi trong bộ phim không chỉ là một sinh vật khổng lồ. Nó còn trở thành hình ảnh ẩn dụ cho người cha: mạnh mẽ, bao bọc nhưng đôi khi khiến con cái cảm thấy ngột ngạt. Khi nhân vật chính bị đẩy sâu vào bên trong cơ thể cá voi, cuộc chiến để thoát thân cũng song hành với quá trình đối diện những tổn thương chưa được giải quyết.
Cá voi nuốt chửng có thể chưa hoàn toàn thuyết phục ở mọi chi tiết, nhưng bộ phim tìm được hướng đi riêng khi kết hợp câu chuyện sinh tồn với chủ đề gia đình và bảo tồn biển. Sau cùng, điều đáng nhớ không phải con người đã chiến thắng cá voi ra sao, mà là họ hiểu được gì về bản thân sau khi đi qua ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.
Bình luận (0)