Phòng ngừa bệnh Lepto, bảo vệ sức khoẻ cho vật nuôi và con người

Mối nguy hiểm từ bệnh Lepto

Bệnh Lepto là bệnh nhiễm khuẩn có khả năng lây truyền từ động vật sang người, dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong. Bệnh do xoắn khuẩn Leptospira gây ra và được ghi nhận ở nhiều loài động vật có vú, trong đó có cả con người, chó và các loài gặm nhấm. Theo ước tính toàn cầu, mỗi năm có hơn một triệu ca bệnh ở người và gần 60.000 ca tử vong liên quan đến Leptospirosis. Nguy cơ bùng phát bệnh gia tăng sau mưa lớn, ngập lụt, đặc biệt tại những khu vực có điều kiện vệ sinh và nhà ở chưa bảo đảm.

Một trong những thách thức khi kiểm soát Lepto là vi khuẩn có khả năng tồn tại ngoài môi trường từ vài tuần đến vài tháng. Các động vật mang mầm bệnh, đặc biệt là loài gặm nhấm như chuột, có thể bài thải vi khuẩn qua nước tiểu mà không biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Chó có nguy cơ nhiễm bệnh khi tiếp xúc với nước, đất hoặc những khu vực bị ô nhiễm bởi nước tiểu của động vật mang mầm bệnh. Khi sinh sống trong môi trường có mầm bệnh, chó cũng có thể trở thành một mắt xích trong chu trình lây truyền.

Ở người, vi khuẩn Leptospira có thể xâm nhập qua da bị trầy xước, vết thương hở hoặc niêm mạc khi tiếp xúc với nguồn nước, đất và thực phẩm nhiễm khuẩn. Những người thường xuyên làm việc ngoài trời, tiếp xúc với động vật như nông dân, nhân viên lò mổ, bác sĩ thú y, cũng như người tham gia các hoạt động dưới nước tại khu vực có nguy cơ, có thể đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm cao hơn. Vì vậy, kiểm soát bệnh ở động vật, kết hợp với các biện pháp vệ sinh và phòng ngừa phù hợp, có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe cộng đồng.

Tại Việt Nam, một số khảo sát đã ghi nhận sự hiện diện của Leptospirosis trên người và chó. Khảo sát năm 2016 tại An Giang ghi nhận 20% số chó được xét nghiệm dương tính với bệnh; hai nhóm vi khuẩn được xác định chiếm ưu thế tại thời điểm đó là L. icterohaemorrhagiae và L. panama. Một khảo sát khác tại TP Hồ Chí Minh năm 2025 ghi nhận cứ mười con chó được khảo sát thì có một con mắc bệnh. Những dữ liệu này cho thấy sự cần thiết của việc tăng cường giám sát dịch tễ và chủ động phòng bệnh, phù hợp với đặc điểm lưu hành của mầm bệnh tại từng địa phương.

Năm 2024, Hiệp hội Thú y Thú nhỏ Thế giới (WSAVA) tiếp tục nhấn mạnh vai trò của vaccine phòng ngừa bệnh gây ra bởi Leptospira trong các khuyến cáo tiêm phòng cho chó. Theo hướng dẫn của tổ chức, việc xem xét tiêm vaccine cần dựa trên nguy cơ dịch tễ tại khu vực chó sinh sống hoặc thường xuyên di chuyển đến, các nhóm huyết thanh gây bệnh hiện diện và khả năng tiếp cận vaccine phù hợp. Đây cũng là cơ sở để bác sĩ thú y tư vấn lịch tiêm phòng dựa trên tình trạng sức khỏe và mức độ phơi nhiễm của từng con vật.

Giải pháp phòng ngừa bệnh Lepto, bảo vệ sức khỏe vật nuôi và con người

Tại Việt Nam, Boehringer Ingelheim vừa giới thiệu vaccine Recombitek® C8 phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm ở chó, bao gồm bệnh Lepto do vi khuẩn Leptospira gây ra.

Recombitek® C8 hỗ trợ bác sĩ thú y trong công tác phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm ở chó, bao gồm bệnh Lepto do 4 chủng Leptospira, bệnh Parvo, bệnh Carré, viêm gan truyền nhiễm ở chó, bệnh hô hấp phức hợp và bệnh phó cúm. Việc kết hợp các thành phần phòng bệnh trong cùng một vaccine góp phần mở rộng phạm vi bảo vệ, đồng thời hỗ trợ bác sĩ thú y xây dựng chương trình tiêm phòng phù hợp với nguy cơ dịch tễ của vật nuôi.

Bác sĩ Thú y Nguyễn Thị Kim Anh, Giám đốc Công ty Thuốc Thú y Boehringer Ingelheim Việt Nam, cho biết: "Tại Boehringer Ingelheim, chúng tôi tin rằng khi động vật khỏe mạnh, con người cũng khỏe mạnh hơn. Chủ động phòng bệnh ở động vật, đặc biệt với những bệnh có khả năng lây truyền sang người, là một phần quan trọng trong cách tiếp cận phương pháp "Một sức khỏe" (One Health) - một chiến lược tích hợp và liên ngành nhằm bảo vệ sức khỏe con người, động vật và môi trường. Thông qua việc đưa Recombitek® C8 đến Việt Nam, chúng tôi mong muốn góp phần hỗ trợ bác sĩ thú y trong công tác phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe vật nuôi và giảm thiểu những nguy cơ đối với cộng đồng".