Phụ huynh, học sinh Hà Nội thở phào khi môn thi thứ 3 vào lớp 10 vẫn là Ngoại ngữ

Ảnh minh họa.

Những ngày gần đây, khi nhiều địa phương liên tiếp công bố phương án thi vào lớp 10 với các lựa chọn môn thứ ba khác nhau, tâm lý lo lắng, sốt ruột bao trùm không ít học sinh và phụ huynh. Tại Hà Nội – nơi có tỷ lệ tuyển sinh vào lớp 10 công lập thuộc nhóm thấp nhất cả nước, tức là tỷ lệ chọi ở mức rất cao, thì áp lực này càng trở nên nặng nề hơn.

Vì vậy, thông tin môn thi thứ ba vào lớp 10 năm học 2025–2026 của Hà Nội là Ngoại ngữ đã mang lại cảm giác "dễ thở" cho nhiều gia đình.

"Tôi thực sự nhẹ nhõm khi biết Hà Nội chọn môn Ngoại ngữ", chị Lê Thu Trang (phường Định Công) chia sẻ. Theo chị Trang, đây cũng là mong muốn chung của rất nhiều phụ huynh và học sinh trong suốt thời gian qua.

Chị Trang cho biết, dù quy chế tuyển sinh nhiều năm nay quy định kỳ thi vào lớp 10 có thể gồm 4 môn, trong đó Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ là bắt buộc, còn môn thứ tư do Sở Giáo dục và Đào tạo lựa chọn, nhưng trên thực tế Hà Nội chủ yếu tổ chức thi 3 môn Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. "Vì vậy, phụ huynh thường tập trung đầu tư cho con học chắc Ngoại ngữ từ sớm, cả ở trường lẫn các lớp bổ trợ bên ngoài", chị Trang nói.

Theo chị Trang, việc thi môn tổ hợp có ưu điểm là đánh giá toàn diện năng lực, hạn chế học lệch. Tuy nhiên, với địa phương có số lượng thí sinh đông và mức độ cạnh tranh cao như Hà Nội, phương án này dễ khiến áp lực dồn lên học sinh. "Chỉ riêng Toán, Văn, Tiếng Anh đã đủ căng thẳng, nếu thêm bài thi tổ hợp thì các con sẽ rất vất vả", chị Trang bày tỏ.

Không chỉ phụ huynh, học sinh cũng có chung tâm trạng. Trần Minh Khoa, học sinh lớp 9 tại phường Hoàng Liệt, cho biết thời gian qua em và bạn bè luôn vừa học vừa chờ thông tin môn thi. "Bọn em ai cũng mong là Tiếng Anh. Khi biết tin chính thức, em thấy yên tâm hơn và có thể tập trung ôn luyện rõ ràng", Khoa nói.

Theo các gia đình, với quy mô tuyển sinh lớn và tỷ lệ chọi cao, việc xác định sớm môn thi thứ ba có ý nghĩa rất quan trọng để học sinh điều chỉnh kế hoạch học tập phù hợp, tránh tình trạng dàn trải hoặc học trong tâm lý bất an kéo dài.

Chia sẻ từ góc nhìn khác, Nguyễn Hải Nam, học sinh lớp 9 ở phường Ô Chợ Dừa cho biết em vẫn duy trì học đều các môn trong thời gian chờ đợi. "Toán và Ngữ văn là hai môn bắt buộc nên em tập trung nhiều nhất. Khi biết môn thứ ba là Ngoại ngữ, em sẽ phân bổ thời gian ôn tập hợp lý hơn", Nam chia sẻ.

Ở phía phụ huynh, chị Phạm Thu Hà, có con học lớp 9 tại một trường THCS trên địa bàn phường Thanh Xuân, cho rằng việc chờ đợi thông tin môn thi là điều không thể tránh khỏi, nhưng công bố sớm sẽ giúp giảm áp lực tâm lý. "Thi vào lớp 10 công lập ở Hà Nội vốn rất cạnh tranh, trong khi chỉ tiêu chỉ đáp ứng khoảng trên dưới 60% học sinh. Biết sớm phương án thi giúp gia đình chủ động hơn và các con cũng bớt căng thẳng", chị Hà cho hay.

Theo Quy chế tuyển sinh THCS và THPT ban hành kèm Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT, kỳ thi vào lớp 10 gồm ba môn: Toán, Ngữ văn và môn thi thứ ba hoặc bài thi tổ hợp do các địa phương quyết định, không lặp lại trong ba năm liên tiếp và phải công bố chậm nhất ngày 31/3 hằng năm.

Thực hiện quy định này, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập không chuyên năm học 2025–2026 của Hà Nội sẽ thi 3 môn: Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ. Thí sinh được đăng ký dự thi một trong các thứ tiếng gồm Tiếng Anh, Tiếng Pháp, Tiếng Đức, Tiếng Nhật hoặc Tiếng Hàn, không bắt buộc trùng với ngoại ngữ đang học ở THCS.

Với việc phương án thi đã rõ ràng, nhiều phụ huynh và học sinh kỳ vọng quãng thời gian còn lại trước kỳ thi sẽ bớt áp lực, tập trung hơn vào việc ôn tập hiệu quả, chuẩn bị tốt nhất cho kỳ tuyển sinh được xem là "cửa ải" lớn đầu tiên trong hành trình học tập.

Nhiều địa phương lần lượt công bố môn thi thứ ba vào lớp 10

Bên cạnh hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, môn thi thứ ba trong kỳ tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026–2027 đang được nhiều địa phương trên cả nước lần lượt công bố. Dù cùng thực hiện theo quy chế chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mỗi địa phương lại có lựa chọn khác nhau, phù hợp với điều kiện thực tế và định hướng giáo dục riêng.

Tại nhiều tỉnh, thành phố, Ngoại ngữ – chủ yếu là tiếng Anh – tiếp tục được lựa chọn làm môn thi thứ ba. Đây là phương án quen thuộc, đã được áp dụng trong các năm gần đây nên không gây nhiều xáo trộn cho học sinh và phụ huynh. Việc duy trì môn thi này giúp học sinh dễ xây dựng kế hoạch học tập, bởi ngoại ngữ là môn học được chú trọng xuyên suốt từ bậc tiểu học đến trung học cơ sở.

TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Huế và Nghệ An là những địa phương sớm công bố phương án tuyển sinh với ba môn thi gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Theo các sở giáo dục và đào tạo, việc giữ ổn định môn thi thứ ba nhằm tạo tâm lý yên tâm cho học sinh, hạn chế xáo trộn trong giai đoạn cuối cấp.

Trong đó, TP Hồ Chí Minh tiếp tục là địa phương đầu tiên trên cả nước công bố môn thi vào lớp 10 năm học 2026–2027 khi từ ngày 6/1 đã thông báo giữ nguyên ba môn thi như năm trước. Tương tự, Nghệ An cho phép thí sinh lựa chọn thi Ngoại ngữ là tiếng Anh hoặc tiếng Trung; Toán và Ngữ văn thi tự luận trong 120 phút, Ngoại ngữ thi trắc nghiệm trong 60 phút.

Ở một số địa phương khác, môn thi thứ ba có sự điều chỉnh nhằm phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông mới. Tuyên Quang là tỉnh đầu tiên công bố chọn Khoa học tự nhiên làm môn thi thứ ba. Môn này được tổ chức thi theo hình thức trắc nghiệm, thời gian làm bài 90 phút, với nhiều mã đề trong cùng phòng thi. Nội dung đề thi bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chủ yếu ở mức độ cơ bản.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Tuyên Quang, việc lựa chọn Khoa học tự nhiên là phương án phù hợp trong bối cảnh địa phương sau sáp nhập, đồng thời hướng tới đánh giá kiến thức tổng hợp của học sinh thay vì chỉ tập trung vào một môn đơn lẻ.

Có thể thấy, dù cùng là kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, cách lựa chọn môn thi thứ ba giữa các địa phương có sự đa dạng rõ rệt. Có nơi ưu tiên sự ổn định để giảm áp lực cho học sinh, có nơi hướng tới đánh giá năng lực tổng hợp theo định hướng đổi mới giáo dục. Tuy nhiên, các sở giáo dục và đào tạo đều khẳng định đề thi được xây dựng bám sát chương trình học, không đặt nặng yêu cầu học thêm ngoài nhà trường.