Quản lý năng lượng - đòn bẩy cho công nghiệp hóa xanh

Từ quản lý năng lượng đến sản xuất bền vững

Đối với những ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng, tối ưu hiệu suất vận hành không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mà còn hiện thực hóa mục tiêu cắt giảm phát thải. Đây không còn là lựa chọn mà đang trở thành nhiệm vụ đối với các doanh nghiệp tham gia nền kinh tế nói chung trên quy mô toàn thế giới.

Với Tập đoàn Vật liệu Xây dựng Quốc gia Trung Quốc (CNBM), quy mô sản xuất lớn khiến bài toán này càng trở nên phức tạp. Tập đoàn có hơn 100.000 nhân viên, tổng tài sản khoảng 110 tỷ Nhân dân tệ và là một trong những nhà sản xuất xi măng lớn nhất thế giới.

Để tìm ra lời giải, CNBM hợp tác với Schneider Electric, tập trung vào việc ứng dụng các hệ thống kiểm soát và quản lý năng lượng trong quá trình sản xuất.

Một trong những giải pháp được triển khai là Hệ thống kiểm soát Lò nung Thông minh (Kiln Expert Control System), kết hợp với hệ thống quản lý năng lượng trên nền tảng EcoStruxure Plant. Dữ liệu vận hành được khai thác để hỗ trợ tối ưu mức tiêu thụ năng lượng, qua đó giảm chi phí sản xuất, giảm những sự cố ngoài kế hoạch, kéo dài tuổi thọ thiết bị và nâng cao mức độ an toàn trong quá trình vận hành.

Ông Liu Xiangkui, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH China United Cement Yinan, một doanh nghiệp thuộc CNBM, nhận định: "Hệ thống của Schneider Electric đóng vai trò định hướng trong hoạt động sản xuất của chúng tôi".

Số liệu được Schneider Electric công bố cho thấy, cường độ lao động tại CNBM giảm 60%, trong khi hiệu quả sử dụng năng lượng tổng thể được cải thiện 10%. Mức tiêu thụ năng lượng trên mỗi đơn vị sản phẩm giảm 3-5%, và tỷ suất hoàn vốn (ROI) đạt được trong chưa đầy hai năm. Trong tương lai, CNBM hướng tới tiếp tục triển khai các giải pháp sản xuất thông minh nhằm giảm hơn nữa dấu chân carbon trong vận hành.

Năng lượng - đòn bẩy tăng trưởng mới

Từ câu chuyện của một doanh nghiệp sản xuất xi măng quy mô lớn tại Trung Quốc, bài toán đặt ra với các nhà sản xuất tại Việt Nam cũng tương tự: khi chi phí năng lượng, yêu cầu giảm phát thải và tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng cùng gia tăng, hiệu quả sử dụng năng lượng sẽ ngày càng quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Tại Hội thảo "Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Lực đẩy từ chính sách và công nghệ" diễn ra gần đây tại Hà Nội, Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, các chuyên gia mang lại góc nhìn chuyên sâu về những xu hướng đang định hình ngành công nghiệp toàn cầu,cũng như cách doanh nghiệp có thể nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi số diễn ra đồng thời.

Tại đây, với hai phiên trình bày về "Khu công nghiệp thông minh: Hướng tới phát triển bền vững và sẵn sàng cho tương lai" và "Nhà máy thông minh: Nâng cao hiệu quả năng lượng và năng lực cạnh tranh", Schneider Electric tập trung vào các giải pháp giúp xây dựng hệ thống năng lượng thông minh cho nhà máy và khu công nghiệp, đồng thời tận dụng dữ liệu và AI để tối ưu vận hành và thúc đẩy phát triển bền vững.

"Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới và câu hỏi cốt lõi mà chúng ta cần đặt ra là liệu hạ tầng năng lượng có đủ đáp ứng với tốc độ, quy mô và mức độ phức tạp của quá trình phát triển đó hay không", ông Thái Hoàng Quỳnh - Phó Tổng Giám Đốc, Khối Hệ thống Năng lượng, Schneider Electric Việt Nam và Campuchia chia sẻ tại sự kiện.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang đối mặt với các thách thức như chi phí bảo trì cao, sự cố ngoài kế hoạch, mức độ số hóa còn hạn chế, hiệu quả khai thác tài sản chưa tương xứng với đầu tư và áp lực ngày càng lớn về phát triển bền vững.

Để giải quyết thách thức, các doanh nghiệp cần một hệ sinh thái giải pháp bao phủ toàn bộ vòng đời tài sản, từ quy hoạch, thiết kế, xây dựng, vận hành đến tối ưu, thông qua các giải pháp chuyển đổi số.

Đối với năng lượng, giá trị của cách tiếp cận này nằm ở khả năng nhìn nhận tiêu thụ năng lượng như một phần của toàn bộ quá trình sản xuất, thay vì một chỉ số độc lập.

Bà Đoàn Thị Hà, Phó Tổng Giám đốc Khối Tự động hóa Công nghiệp và Giải pháp chiến lược, Schneider Electric Việt Nam và Campuchia khẳng định: "Chuyển đổi số không chỉ nhằm nâng cao năng suất mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng một mô hình sản xuất linh hoạt, có khả năng thích ứng với những thay đổi trong dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh".

Khi dữ liệu về năng lượng được đặt trong mối tương quan với sản lượng, tình trạng thiết bị, chất lượng sản phẩm và điều kiện vận hành, doanh nghiệp có thể xác định chính xác hơn nguyên nhân gây tiêu hao năng lượng, từ đó tìm ra phương án điều chỉnh phù hợp.

Đây cũng là bước chuyển từ việc chỉ "quan sát dữ liệu" sang sử dụng dữ liệu để ra quyết định. Schneider Electric cho biết nền tảng EcoStruxure giúp kết nối dữ liệu xuyên suốt từ thiết kế, xây dựng đến vận hành và tối ưu, tạo nền tảng cho mô hình vận hành dựa trên dữ liệu.

Với doanh nghiệp sản xuất, hiệu quả cuối cùng không chỉ được đo bằng lượng điện hay nhiên liệu tiết kiệm được. Đó còn là khả năng giảm thời gian dừng máy, nâng cao hiệu suất tài sản, giảm chi phí bảo trì, cải thiện chất lượng sản phẩm và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về môi trường.

"Khu công nghiệp thông minh sẽ là nền tảng quan trọng để phát triển các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao, đồng thời đáp ứng yêu cầu về tăng trưởng xanh và thu hút đầu tư trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc", ông Thái Hoàng Quỳnh nêu góc nhìn

Có thể thấy, trong bài toán công nghiệp hóa bền vững, quản lý năng lượng không nên được nhìn đơn thuần là một giải pháp cắt giảm chi phí. Khi được kết hợp với số hóa, tự động hóa và AI, năng lượng có thể trở thành một "đòn bẩy" giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành, giảm phát thải và xây dựng năng lực cạnh tranh dài hạn