Rà soát kỹ lưỡng các quy chuẩn giới hạn ô nhiễm độc tố vi nấm trong thực phẩm

Tại Bộ Y tế, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên vừa chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo gồm thành viên các Bộ, ngành và Bộ Y tế nhằm rà soát, hoàn thiện dự thảo Thông tư Ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 8-1:2026/BYT đối với giới hạn ô nhiễm độc tố vi nấm trong thực phẩm.

Việt Nam với tư cách là thành viên của WTO, việc xây dựng và ban hành các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn thực phẩm của Việt Nam sao cho đáp ứng với yêu cầu của Hiệp định hàng rào kỹ thuật trong thương mại (Hiệp định TBT), Hiệp định về biện pháp kiểm dịch động thực vật (Hiệp định SPS) là một nghĩa vụ cấp thiết.

Các quy chuẩn kỹ thuật được xây dựng và ban hành dựa trên cơ sở không phân biệt đối xử, không gây trở ngại không cần thiết đối với thương mại và dựa trên cơ sở thông tin khoa học theo quy định của Hiệp định TBT.

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 8-1:2011/BYT đối với giới hạn ô nhiễm độc tố vi nấm trong thực phẩm đã được ban hành theo Thông tư số 02/2011/TT-BYT ngày 13 tháng 01 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Y tế. Quy chuẩn được xây dựng trên thực trạng sản xuất kinh doanh thực phẩm tại Việt Nam và tham chiếu chủ yếu theo các quy định của quốc tế:

Tiêu chuẩn Codex (CODEX STAN 193-1995) về các chất nhiễm bẩn và độc tố trong thực phẩm (Codex general standard for comtaminants and toxin in food)

Tiêu chuẩn EC No1881/2006 quy định giới hạn tối đa đối với một số chất nhiễm bẩn trong thực phẩm (Maximum levels for certain contaminants in foodstuffs) cập nhật 25/4/2023.

Sau 10 năm triển khai áp dụng Quy chuẩn, một số nội dung trong quy chuẩn không còn phù hợp với tình hình thực tế và các quy định quốc tế. Như vậy, căn cứ quy định của pháp luật và thực tiễn quản lý, cần thiết phải tiến hành soát xét, sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với giới hạn ô nhiễm độc tố vi nấm trong thực phẩm cho phù hợp với điều kiện thực tế và tình hình phát triển của kinh tế, xã hội.

Dự thảo Thông tư ban hành QCVN đưa ra gồm 05 điều: Ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; Hiệu lực thi hành; Điều khoản chuyển tiếp; Điều khoản tham chiếu; Trách nhiệm thi hành.

Dự thảo Bố cục QCVN gồm 6 phần: Quy định chung; Quy định kỹ thuật; Lấy mẫu và phương pháp thử; Yêu cầu quản lý; Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; Tổ chức thực hiện.

Trong phần quy định kỹ thuật đưa ra 6 nhóm: Giới hạn ô nhiễm aflatoxin trong thực phẩm; Giới hạn ô nhiễm ochratoxin A trong thực phẩm; Giới hạn ô nhiễm patulin trong thực phẩm; Giới hạn ô nhiễm deoxynivalenol trong thực phẩm; Giới hạn ô nhiễm zearalenone trong thực phẩm; Giới hạn ô nhiễm fumonisin tổng số trong thực phẩm.

Đại biểu tham dự cuộc họp đã thảo luận vào những nội dung trong dự thảo Thông tư và dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 8-1:2026/BYT đối với giới hạn ô nhiễm độc tố vi nấm trong thực phẩm.

Cùng đó thông tin về sự phối hợp giữa Cục An toàn thực phẩm, Viện Chiến lược và Chính sách Y tế, Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia hợp tác thực hiện Báo cáo đánh giá tác động Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về giới hạn ô nhiễm độc tố vi nấm trong thực phẩm, với 3 chuyên đề: Phân tích tác động về chi phí đối với doanh nghiệp; Đánh giá tính khả thi, khả năng đáp ứng của hệ thống các cơ sở kiểm nghiệm, cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước đối với các sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh của dự thảo QCVN 8-1:2026/BYT; Đánh giá thực trạng mức độ ô nhiễm và khả năng đáp ứng của các sản phẩm thực phẩm đối với dự thảo quy chuẩn mới về giới hạn độc tố vi nấm.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên thông tin, nguồn nguyên liệu thực phẩm ngày càng đa dạng, biến đổi khí hậu làm gia tăng nguy cơ phát triển nấm mốc trong quá trình sản xuất, thu hoạch, bảo quản và vận chuyển. Bên cạnh đó, nhiều loại thực phẩm mới và chuỗi cung ứng toàn cầu làm phát sinh các nguy cơ ô nhiễm độc tố vi nấm chưa được quy định đầy đủ trong QCVN hiện hành. Do đó, cần rà soát, bổ sung đối tượng thực phẩm, các loại độc tố vi nấm và giới hạn phù hợp với thực tiễn quản lý.

Việc ban hành QCVN 8-1:2026/BYT giảm thiểu nguy cơ đối với sức khỏe người tiêu dùng và góp phần hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và hội nhập kinh tế quốc tế, Thứ trưởng nhấn mạnh đồng thời yêu cầu,Cục An toàn thực phẩm tiếp thu, tổng hợp ý kiến của các đại biểu tại cuộc họp, hoàn thiện và xin ý kiến của các Bộ, ngành, các tổ chức, Hiệp hội; Thống nhất Quy chuẩn phải đảm bảo tính kế thừa, tuân thủ theo nguyên tắc quy định của Ủy ban tiêu chuẩn hóa Codex quốc tế theo Tiêu chuẩn Codex (CODEX STAN 193-1995) về các chất nhiễm bẩn và độc tố trong thực phẩm (Codex general standard for comtaminants and toxin in food) cập nhật năm 2025, nếu không có trong Tiêu chuẩn Codex mới áp dụng theo Liên minh Châu Âu với Tiêu chuẩn EC 2023/915 ngày 25/4/2023 về giới hạn tối đa một số chất nhiễm bẩn trong thực phẩm thay thế Quy định (EC) No 1881/2006, phiên bản mới nhất ngày 08/10/2025.

Thứ trưởng yêu cầu đơn vị đầu mối rà soát lại tất cả các quy chuẩn, đặc biệt quy chuẩn liên quan đến trẻ em, đảm bảo tương ứng với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan cũng như rà soát theo Luật An toàn thực phẩm; Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình và tiến độ hoàn thành Thông tư. Khi Thông tư được ban hành là điều kiện quan trọng cập nhật các bằng chứng khoa học mới, hài hòa với thông lệ quốc tế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, đồng thời tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu thực phẩm trong bối cảnh hội nhập quốc tế - Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh.