IPO tỷ USD của Unitree - Kỳ vọng với robot hình người
Cuối tuần trước, Unitree chào bán khoảng 40,4 triệu cổ phiếu, tương đương 10% vốn sau phát hành, với giá 150,8 Nhân dân tệ một cổ phiếu. Qua đó, hãng robot Trung Quốc huy động khoảng 6,1 tỷ Nhân dân tệ (hơn 900 triệu USD) và được định giá khoảng 9 tỷ USD.
Đáng chú ý, lượng đăng ký mua từ nhà đầu tư cá nhân cao hơn 8.000 lần số cổ phiếu được phân bổ. Reuters cho biết đã có gần 10 triệu nhà đầu tư cá nhân tham gia đăng ký mua cổ phiếu của Unitree. Điều này cho thấy sức hút của một thương hiệu gắn liền với những robot hình người.
Được thành lập năm 2016 tại Hàng Châu, Unitree hiện là một trong những tên tuổi lớn của ngành robot hình người và robot bốn chân Trung Quốc. Năm 2025, hãng giao khoảng 5.500 robot hình người, với doanh thu khoảng 1,7 tỷ Nhân dân tệ.
Nhưng sức nóng của IPO cũng đang đẩy định giá lên rất cao. Với mức giá chào bán hiện tại, Unitree được định giá tương đương khoảng 219 lần lợi nhuận năm 2025. Vậy nhà đầu tư đang mua cái gì với P/E 219? Họ đang cược vào bước chuyển từ AI trong màn hình sang AI có thể hành động ngoài đời thật - AI hiện thân.
Ông Timothy Pope - Chuyên gia phân tích thị trường cho hay: "Việc Unitree niêm yết là một phép thử đáng chú ý đối với lĩnh vực AI hiện thân. Quan trọng hơn, thương vụ này mang lại cho nhà đầu tư cơ hội đầu tư trực tiếp vào lĩnh vực robot, thay vì phải lựa chọn gián tiếp thông qua các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng".
Unitree không chỉ bán robot, IPO nhằm tài trợ thêm cho công nghệ lõi và các mô hình AI dành cho robot. Trung Quốc cũng đang chủ động tạo thị trường cho ngành này. Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc đặt mục tiêu trong năm 2026 thử nghiệm robot hình người tại hơn 100 nhóm tình huống ứng dụng giá trị cao, hướng tới năng lực triển khai ở quy mô hàng chục nghìn robot, trong sản xuất, logistics, dịch vụ, y tế, bán lẻ và nhiều lĩnh vực khác.
Đáng chú ý, chính sách còn khuyến khích mô hình thuê robot hoặc trả phí theo hiệu quả sử dụng để giảm chi phí đầu tư ban đầu.
Robot hình người và hành trình thương mại hóa
Ảnh chụp màn hình.
Những màn chạy, nhảy hay boxing có thể cho thấy robot đã tiến xa đến đâu về công nghệ và chúng đều kích thích trí tò mò và sự thích thú của chúng ta. Nhưng nếu chỉ biết nhảy nhót, nhào lộn thôi thì chưa đủ đó là biểu diễn, chứ không phải kĩ năng cuối cùng mà nhà sản xuất hướng đến.
Reuters lưu ý lợi nhuận Unitree nửa đầu 2026 đang chịu sức ép khi chi phí dành cho nghiên cứu và phát triển tăng, trong khi khả năng thương mại hóa robot hình người vẫn còn hạn chế. Đây chính xác là rủi ro mà thị trường đang định giá.
Muốn robot hình người tạo ra doanh thu quy mô lớn, nó phải thực hiện công việc lặp lại hàng nghìn lần, an toàn, ổn định và quan trọng nhất là rẻ hơn hoặc hiệu quả hơn con người hay máy tự động hiện hữu.
Việc chính Trung Quốc năm nay phải mở chương trình cho robot vào nhà máy, kho vận, bán lẻ và bệnh viện để thu thập dữ liệu và kiểm chứng khả năng kinh tế cho thấy thương mại hóa vẫn là bước đang được thử nghiệm, chưa phải bài toán đã giải xong.
Để robot hình người mang lại lợi nhuận thực sự
Muốn tạo ra dòng tiền thương mại, robot còn phải vượt qua một bài kiểm tra khác đó là làm được những công việc thực tế đủ tốt, đủ ổn định và ở quy mô đủ lớn để tạo ra giá trị kinh tế. Đó cũng là lý do nhiều doanh nghiệp đang chuyển trọng tâm từ khả năng trình diễn sang những kỹ năng có thể ứng dụng trong nhà máy, phòng thí nghiệm hay đời sống.
Để làm được điều này, có một số công ty thậm chí còn tập trung sản xuất chỉ một bộ phận đó chính là bàn tay. Trong hàng triệu năm tiến hóa, một trong những lợi thế quan trọng của con người không chỉ nằm ở bộ não, mà còn ở đôi bàn tay - đủ khéo léo để cầm nắm chính xác, chế tạo và sử dụng công cụ. Với robot hình người, đôi bàn tay cũng đang trở thành một trong những bài toán quyết định: từ một cỗ máy biết đi, biết chạy, biết nhảy, thành một cỗ máy thực sự có thể làm việc.
Tại Trung Quốc, Linkerbot đang phát triển những bàn tay robot có thể cầm nắm và thực hiện các thao tác tinh vi, từ di chuyển ống nghiệm đến xử lý những vật thể khác nhau.
Ông Alex Zhou - Giám đốc điều hành Linkerbot cho hay: "Trong ngành hiện nay, nhiều nghiên cứu tập trung vào các công việc gia đình như dọn dẹp, nhặt đồ hay gấp quần áo. Còn chúng tôi tập trung vào kỹ năng của những người thợ lành nghề, tức những thao tác tay có độ tinh xảo cao".
Linkerbot cho biết đang sản xuất gần 5.000 bàn tay robot mỗi tháng và kỳ vọng sớm nâng lên khoảng 10.000. Nhưng sản xuất được nhiều robot mới chỉ là một phần. Câu hỏi lớn hơn với toàn ngành là những robot ấy có thể tạo ra bao nhiêu giá trị khi được đưa vào công việc thực tế.
Ông Alex Zhou - Giám đốc điều hành Linkerbot cho biết: "Với chúng tôi, câu hỏi quan trọng là có thể tạo ra giá trị gì trên phạm vi toàn cầu. Thương mại hóa là bước tiếp theo, khi tạo ra đủ giá trị, khả năng kiếm tiền sẽ đến".
Đó cũng là tinh thần của vòng chung kết Cuộc thi Robot và Trí tuệ nhân tạo Trung Quốc năm nay. 213 đội đến từ hơn 100 trường đại học mang tới khoảng 350 robot. Các bài thi được thiết kế ngày càng gần với công việc ngoài đời thực, kiểm tra tại khu vực nguy hiểm, bốc xếp trên dây chuyền sản xuất hay phân loại linh kiện ô tô.
Không chỉ robot cỡ lớn được thử sức với môi trường công nghiệp. Robot cỡ trung được giao các nhiệm vụ hướng tới dịch vụ công cộng như tự tìm đường, nhắc việc theo lịch hay đưa thuốc chính xác tới đúng vị trí. Điểm chung là robot không chỉ cần thực hiện được một động tác đã lập trình sẵn, chúng phải nhìn, hiểu, quyết định và hành động khi môi trường thay đổi.
GS. Sun Lining - Trường đại học công nghệ Cáp Nhĩ Tân cho hay: "Trí tuệ hiện thân về bản chất là một lĩnh vực đa ngành, tập trung mạnh vào việc kết hợp AI với robot. Những môi trường mà công nghệ này sẽ phải đối mặt trong tương lai còn phức tạp hơn nhiều. Dự kiến trong khoảng 5 năm tới, trí tuệ hiện thân sẽ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực".
Từ một cuộc thi mang tính học thuật, sân chơi này đang được thiết kế ngày càng giống một phép thử cho khả năng làm việc thực tế của robot. Bởi để bước vào nhà máy, bệnh viện hay các môi trường dịch vụ, robot không chỉ cần biết đi hay biết cầm nắm. Thách thức khó hơn là liệu chúng có thể tự xoay xở khi thế giới bên ngoài không diễn ra đúng như những gì đã được lập trình.
Bình luận (0)