Tiêu chảy cấp và viêm dạ dày ruột là những bệnh lý thường gặp ở trẻ em. Khi nôn ói, tiêu chảy liên tục, trẻ có thể mất nước và điện giải nhanh chóng, dẫn đến rối loạn tuần hoàn, ảnh hưởng chức năng thận và các cơ quan khác nếu không được bù dịch kịp thời.
Theo TS.BS Nguyễn Thành Nam, Giám đốc Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, cha mẹ không nên chỉ chú ý số lần đi ngoài mà cần theo dõi toàn trạng, khả năng uống nước và lượng nước tiểu của trẻ. Các dấu hiệu mất nước gồm khát nước, môi khô, mắt trũng, quấy khóc, tiểu ít. Khi trẻ li bì, khó đánh thức, uống kém hoặc không uống được, cần đưa đến cơ sở y tế ngay.
Một trong những sai lầm thường gặp là pha Oresol không đúng tỷ lệ. Dung dịch này giúp bù nước và điện giải nhưng phải được pha chính xác theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Pha quá đặc có thể gây tăng natri máu, trong khi pha quá loãng làm giảm hiệu quả bù điện giải. Khi cho trẻ uống, nên chia thành từng ngụm nhỏ, thường xuyên. Nếu trẻ nôn, tạm dừng khoảng 5-10 phút rồi cho uống lại chậm hơn. Nếu trẻ nôn liên tục hoặc không thể uống, cần đưa đi khám.
Bắt trẻ nhịn ăn hoặc kiêng khem quá mức cũng ảnh hưởng đến quá trình hồi phục. Một số gia đình chỉ cho trẻ uống nước cháo loãng, kiêng thịt cá hoặc tự ý ngừng sữa vì lo tiêu chảy nặng hơn. Tuy nhiên, trẻ cần tiếp tục bú mẹ, duy trì chế độ ăn phù hợp với lứa tuổi, ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu và chia thành nhiều bữa nhỏ.
Ngoài ra, cha mẹ không nên tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh. Nhiều trường hợp tiêu chảy cấp do virus, không cần sử dụng kháng sinh. Dùng thuốc không đúng chỉ định có thể gây tác dụng phụ và ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột.
Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu như li bì, khó đánh thức, co giật, không uống được, nôn liên tục, tiểu ít bất thường, đi ngoài phân có máu, đau bụng dữ dội hoặc sốt cao kèm mệt lả. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cần được theo dõi đặc biệt, không nên chờ xuất hiện đầy đủ dấu hiệu nguy hiểm mới đi khám.
Để phòng bệnh, cha mẹ cần duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng, chế biến và bảo quản thức ăn an toàn, sử dụng nguồn nước sạch, thực hiện ăn chín, uống sạch. Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, khi có thể, góp phần bảo vệ sức khỏe trẻ. Cha mẹ cũng nên cho trẻ uống vaccine phòng Rotavirus theo lịch khuyến cáo và giới hạn độ tuổi của từng loại vaccine.
TS.BS Nguyễn Thành Nam nhấn mạnh, khi trẻ tiêu chảy, nôn ói, điều quan trọng là nhận biết sớm dấu hiệu mất nước, bù nước đúng cách và không tự ý sử dụng thuốc. Xử trí kịp thời giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Bình luận (0)