Sân bay Long Thành: Khối lượng thi công đạt hơn 86%, gấp rút gỡ khó cho 4 gói thầu lớn

Nhiều dự án thành phần bảo đảm kế hoạch

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, nhiều dự án thành phần quan trọng thuộc Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 đang bám sát kế hoạch đưa vào khai thác trong tháng 12/2026.

Trong đó, dự án thành phần 1 gồm 6 công trình trụ sở các cơ quan quản lý nhà nước như Hải quan, Kiểm dịch, Cảng vụ và Công an đã cơ bản sẵn sàng về hạ tầng kết nối kỹ thuật để vận hành.

Dự án thành phần 2 do Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) làm chủ đầu tư đã cơ bản hoàn thành xây dựng và lắp đặt thiết bị cơ điện, phòng cháy chữa cháy và quản lý bay. Các hạng mục gồm đài kiểm soát không lưu, nhà kỹ thuật, nhà VIP, nhà nguồn và công trình phục vụ quản lý bay.

Các hệ thống, thiết bị chuyên ngành như trạm radar sơ cấp và thứ cấp, trạm phát và thu sóng vô tuyến, trạm giám sát phụ thuộc, trạm radar khí tượng và đài dẫn đường đa hướng cũng đã được lắp đặt cơ bản.

Theo Bộ Xây dựng, các hạng mục công trình thuộc dự án thành phần 2 đã hoàn thành; công tác đấu nối và kéo rải cáp kỹ thuật đang được triển khai, dự kiến hoàn tất trước tháng 12/2026.

Đối với dự án thành phần 4, các công trình dịch vụ thiết yếu phục vụ giai đoạn 1 như cung cấp suất ăn hàng không, bảo dưỡng tàu bay và phục vụ mặt đất đang được các nhà đầu tư đẩy nhanh thi công, với khối lượng thực hiện đạt từ 70% đến 95%.

Trong khi đó, dự án thành phần 3 do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư có tổng giá trị sản lượng thực hiện khoảng 74.284,38 tỉ đồng trên tổng giá trị 86.348,6 tỉ đồng, tương đương 86,03%.

Trong 12 gói thầu xây lắp đang triển khai, 8 gói dự kiến hoàn thành trong tháng 12-2026. Các hạng mục đáng chú ý gồm đường cất hạ cánh thứ nhất và thứ hai, sân đỗ tàu bay và nhà ga, hệ thống cung cấp nhiên liệu và công trình xử lý nước thải.

Bốn gói thầu chưa đáp ứng tiến độ

Bộ Xây dựng đánh giá 4 gói thầu lớn thuộc dự án thành phần 3 khó hoàn thành trong tháng 12/2026.

Đối với gói thầu 5.10 (nhà ga hành khách), khối lượng hoàn thiện xây dựng đạt 86,85%, lắp đặt cơ điện đạt 96,2%. Tuy nhiên, khối lượng công việc còn lại vẫn lớn, đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều ngành và đội ngũ nhân lực có tay nghề cao. Liên danh nhà thầu hiện thiếu thợ lành nghề và chuyên gia chủ trì kỹ thuật chuyên ngành.

Đáng chú ý, trong 51 kịch bản thử nghiệm liên động có tải, còn 16 kịch bản chưa được phê duyệt; nhiều hệ thống quan trọng chưa được chạy thử.

Gói thầu 4.8, gồm giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật, đối mặt nguy cơ thiếu khoảng 1.440 nhân sự và khan hiếm nguồn cung bê tông nhựa. Hai gói thầu còn lại là gói 7.8 (nhà ga hàng hóa số 1 và các công trình phụ trợ) và gói 11.5 (nhà để xe) cũng chậm tiến độ do nhà thầu chưa huy động đủ công nhân, trong khi thiết bị chuyên ngành nhập khẩu chậm.

Theo ACV, các nguyên nhân chính gồm thiếu cán bộ kỹ thuật và lao động tay nghề cao, cùng việc hoàn thiện hồ sơ nội nghiệp phục vụ thanh toán còn chậm. Đáng chú ý, giá trị các hạng mục thiết bị tồn đọng chưa thanh toán trên toàn dự án đã vượt 10.430 tỉ đồng, gây áp lực lên dòng tiền và ảnh hưởng đến khả năng huy động nguồn lực của nhà thầu.

Riêng gói thầu 11.5, khối lượng thực hiện mới đạt khoảng 42,93% giá trị hợp đồng, tăng 1,63 điểm phần trăm so với kỳ báo cáo trước. Bộ Xây dựng nhận định tiến độ kỳ này không thay đổi nhiều so với kỳ báo cáo trước, trong đó việc nhà thầu kéo dài tình trạng huy động thiếu nhân sự là nguyên nhân lớn cản trở tiến độ.

Gói thầu 7.8 cũng gặp tình trạng tương tự, khi nhà thầu chưa huy động đủ nhân lực để đáp ứng yêu cầu triển khai.

Rà soát tiến độ, tháo gỡ vướng mắc

Để bảo đảm mục tiêu đưa sân bay Long Thành giai đoạn 1 vào khai thác trong tháng 12/2026, Bộ Xây dựng yêu cầu ACV sớm xác định thời điểm hoàn thành các công trình, hạng mục thuộc dự án thành phần 3. Đây là cơ sở để ACV và các nhà đầu tư thuộc các dự án thành phần 1, 2 và 4 triển khai thủ tục nghiệm thu công trình, cấp phép về môi trường, an ninh và chuyên ngành hàng không theo quy định.

ACV đồng thời phải bảo đảm hoàn thành công tác vận hành thử theo đúng chương trình, kịch bản và yêu cầu của chương trình ORAT, nhằm bảo đảm an toàn, tính đồng bộ và chất lượng dịch vụ khi sân bay đi vào khai thác. Chủ đầu tư cần rà soát toàn diện, cập nhật tiến độ chi tiết, xác định thời điểm hoàn thành từng hạng mục, đồng thời theo dõi kết quả thử nghiệm vận hành sân bay Long Thành (ORAT) và việc khắc phục các khiếm khuyết phát sinh trong quá trình thực hiện.

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chỉ đạo Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ được giao, kịp thời báo cáo kết quả thực hiện.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng yêu cầu ACV thường xuyên rà soát khó khăn, vướng mắc về nguồn cung nhiên liệu và vật liệu xây dựng, đặc biệt là đá xây dựng và nhựa đường; cập nhật tình hình tháo gỡ và báo cáo Tổ công tác thông qua Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng.

ACV cần rà soát khối lượng công việc còn lại của các gói thầu, đặc biệt là 4 gói thầu 5.10, 4.8, 7.8 và 11.5; xác định cụ thể tiến độ hoàn thành từng hạng mục, bao gồm thi công xây dựng, lắp đặt thiết bị và hoàn thiện. Trên cơ sở đó, chủ đầu tư phải xác định nhu cầu nhân công, máy móc, thiết bị, nhiên liệu và vật liệu xây dựng; đánh giá khó khăn, vướng mắc và đề ra giải pháp cụ thể cho từng nhà thầu, từng gói thầu theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng.

Với các nhà thầu, cần huy động đầy đủ nhân lực, máy móc, thiết bị, nhiên liệu và vật liệu để bảo đảm tiến độ cam kết. Trường hợp không đáp ứng yêu cầu, ACV phải làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan và áp dụng biện pháp xử lý theo quy định hợp đồng nhằm bảo đảm tiến độ dự án.

Riêng gói thầu 5.10 (nhà ga hành khách), cần khẩn trương lập và phê duyệt các kịch bản vận hành thử đơn động, liên động đối với hệ thống cơ điện, phòng cháy chữa cháy (PCCC), thiết bị nhà ga và hệ thống quản lý sân bay. Các kịch bản phải phù hợp với yêu cầu thiết kế và được triển khai thử nghiệm sau khi hoàn thành thi công, lắp đặt.