Sân bay Long Thành: Tăng tốc hoàn thiện, sẵn sàng nguồn lực

Nhịp đập khẩn trương trên "Đại công trường" 

Chỉ còn khoảng gần 3 tháng trước mốc mở cửa vận hành thương mại dự kiến vào ngày 24/12/2026, không khí thi công và chuẩn bị tại Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Long Thành đang bước vào giai đoạn nước rút toàn diện. Dự án hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia này không chỉ đóng vai trò chiến lược trong việc kết nối mạng lưới hàng không khu vực mà còn là động lực phát triển kinh tế - xã hội quan trọng của đất nước. 

Theo báo cáo từ Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Dự án thành phần 3 – bao gồm các công trình thiết yếu của sân bay – hiện ghi nhận giá trị thực hiện lũy kế của 16 gói thầu xây lắp chính đạt hơn 85% giá trị hợp đồng. Trong đó, 4 gói thầu đã hoàn thành và 12/16 gói thầu cơ bản đáp ứng các điều kiện về tiến độ khai thác trong tháng 12/2026. Tại Gói thầu 5.10 (Nhà ga hành khách) – công trình có giá trị lớn nhất và giữ vai trò hạt nhân của dự án – phần xây dựng cơ bản đã hoàn thành 100%. Toàn bộ công trường hiện chuyển sang giai đoạn lắp đặt, kiểm tra và chạy thử hệ thống thiết bị chuyên ngành như máy soi chiếu an ninh, dây chuyền xử lý hành lý (BHS). 

Trong giai đoạn đầu, ACV dự kiến tập trung hoàn thiện khu vực cánh Tây và trung tâm với 4 đảo check-in, đáp ứng quy mô khai thác từ 20-30 chuyến bay/ngày, phục vụ khoảng 2,5 triệu lượt hành khách trong khoảng thời gian từ tháng 12/2026 đến tháng 3/2027. 

Đối với Gói thầu 4.8 (Hạ tầng kỹ thuật ngầm và giao thông nội cảng), mặc dù chịu tác động đáng kể bởi thời tiết mưa lớn và tính chất kỹ thuật phức tạp, các nhà thầu đã thảm bê tông tuyến kết nối đường 1, đường 2 và cam kết hoàn thành toàn bộ hạ tầng trước ngày 30/11/2026 để kịp thời phục vụ công tác vận hành thử nghiệm. 

Song song với tiến độ thi công, công tác thử nghiệm vận hành toàn diện (ORAT) đang được ACV phối hợp cùng đơn vị tư vấn sân bay Incheon (Hàn Quốc) triển khai qua 3 đợt kéo dài từ tháng 9 đến tháng 12/2026 với 55 kịch bản khai thác. Các kịch bản giả định thực tế như tiếp nhận chuyến bay từ vùng dịch hay kiểm tra chạy thử hệ thống tra nạp nhiên liệu hàng không trong tháng 11 đều được thực hiện nghiêm ngặt. 

Trực tiếp kiểm tra thực địa dự án, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã yêu cầu các đơn vị chuyển sang trạng thái thi công 24/7 đối với các hạng mục đường găng, kiểm soát tiến độ từng ngày. Tuy nhiên, Lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt: tiến độ phải đi liền với chất lượng và an toàn tuyệt đối. Công trình hàng không chỉ được đưa vào sử dụng khi đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật khắt khe của ICAO và quy định pháp luật; nếu chưa bảo đảm điều kiện thì "dứt khoát không bay".

Các hãng bay chủ động nguồn lực và phương án khai thác 

Đồng điệu với tốc độ của chủ đầu tư, các hãng hàng không nội địa lớn như Vietnam Airlines, Vietjet và Vietravel Airlines đã gấp rút hoàn thiện thế trận nguồn lực để sẵn sàng cất cánh tại Long Thành. 

Là hãng hàng không quốc gia, Vietnam Airlines đang triển khai đồng bộ 3 dự án thành phần gồm: khu bảo trì tàu bay tập trung (hangar), khu bảo trì phương tiện phục vụ mặt đất/vệ sinh tàu bay và cơ sở chế biến suất ăn hàng không. Bên cạnh đó, hãng đã chủ động đề xuất Chính phủ điều chỉnh tiến độ và công suất nhà ga hàng hóa số 2 nhằm tối ưu hóa chuỗi dịch vụ khai thác. Dự kiến trong giai đoạn chạy thử, Vietnam Airlines sẽ thực hiện 2 chuyến bay thử nghiệm trong tháng 10 và tháng 11/2026, trước khi chính thức mở 4 đường bay quốc tế đi Trung Quốc và Manila (Philippines) ngay khi sân bay đi vào vận hành.

Đối với Vietjet, hãng đã hoàn tất việc bố trí nhân lực, thiết bị và hạ tầng kỹ thuật tại hangar ở Long Thành. Trong giai đoạn mở màn từ tháng 12/2026 đến tháng 3/2027, Vietjet dự kiến điều động 3 tàu bay túc trực thường xuyên để vận hành các đường bay nội địa và quốc tế. 

Cùng với đó, Vietravel Airlines cũng đã cam kết tham gia khai thác ngay từ ngày đầu mở cửa và đang đợi lịch bay phân bổ chính thức.

Tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng kết nối và dịch vụ hậu cần 

Dù công tác chuẩn bị nội tại đã cơ bản sẵn sàng, đại diện các hãng hàng không đã thẳng thắn nêu ra những kiến nghị then chốt tại cuộc họp với Lãnh đạo Chính phủ nhằm bảo đảm hiệu quả vận hành tối đa cho Cảng HKQT Long Thành. Trọng tâm hàng đầu được các hãng đưa ra là kiến nghị sớm công bố chính thức thời điểm khai thác thương mại. Điều này đóng vai trò quyết định giúp các hãng chủ động lập kế hoạch điều phối tàu bay, tổ chức mạng đường bay, mở bán vé và truyền thông rộng rãi tới hành khách. 

Bên cạnh đó, bài toán kết nối giao thông liên thông giữa Tân Sơn Nhất và Long Thành được xác định là mạch máu giao thông cần ưu tiên tháo gỡ. Khi Long Thành đi vào hoạt động, mạng lưới bay sẽ hình thành thế liên thông, phát sinh nhu cầu chuyển vùng và nối chuyến lớn giữa hai sân bay. Đại diện Vietjet đề xuất cơ quan chức năng cần nghiên cứu cơ chế tín hiệu hoặc làn đường ưu tiên dành riêng cho phương tiện vận chuyển hành khách giữa hai cảng hàng không, nhằm bảo đảm thời gian di chuyển trong khung giờ cao điểm duy trì trong khoảng 90 phút. Đồng thời, các loại hình vận tải cộng đồng như xe buýt chất lượng cao, taxi và xe công nghệ cần được tổ chức đồng bộ. 

Vấn đề hạ tầng dịch vụ lưu trú phụ trợ xung quanh sân bay cũng được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết. Vietnam Airlines cảnh báo nguy cơ tắc nghẽn dịch vụ nếu phát sinh sự cố kỹ thuật hoặc thời tiết xấu khiến một chuyến bay chở khoảng 360 hành khách phải hủy chuyến và cần lưu trú đột xuất. Nhằm giải quyết mối lo này, Vietjet sẵn sàng phối hợp với ACV khảo sát, xây dựng kịch bản dự phòng kết nối với các khu đô thị lân cận trên trục đường 25C – nơi sở hữu hạ tầng lưu trú và y tế đạt chuẩn quốc tế. 

Về chính sách điều tiết, các hãng bay kiến nghị cơ quan quản lý áp dụng quy định thống nhất cho cả hãng trong nước lẫn quốc tế khi dịch chuyển sang Long Thành, đồng thời xem xét giữ lại slot lịch sử tại Tân Sơn Nhất đối với các đường bay được điều chuyển. Về tầm nhìn dài hạn, Vietjet bày tỏ nguyện vọng tiếp tục được tạo điều kiện đầu tư nhà ga hàng hóa và cơ sở cung cấp suất ăn trong giai đoạn 2, hướng tới xây dựng Long Thành thành căn cứ khai thác chiến lược.