Sẩn ngứa kéo dài, cảnh giác nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo

Thời gian gần đây, Khoa Da liễu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ tiếp nhận nhiều người bệnh đến khám vì sẩn ngứa kéo dài, tổn thương da dai dẳng. Qua thăm khám và xét nghiệm, một số trường hợp được xác định nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo (Toxocara canis/Toxocara cati). Đây là bệnh ký sinh trùng lây truyền từ động vật sang người, có thể gặp ở nhiều lứa tuổi và khó nhận biết nếu chỉ dựa vào biểu hiện ban đầu.

Việc nuôi chó, mèo ngày càng phổ biến. Nếu vật nuôi không được chăm sóc, vệ sinh và tẩy giun định kỳ, trứng giun có thể phát tán ra môi trường, làm tăng nguy cơ phơi nhiễm cho con người.

Nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo có thể gây nhiều biểu hiện khác nhau. Một số người chỉ xuất hiện sẩn ngứa, mẩn đỏ hoặc tổn thương da kéo dài, dễ nhầm lẫn với các bệnh da liễu thông thường.

BSCKI Phạm Thùy Dương, Khoa Da liễu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, cho biết nhiều bệnh lý da liễu có biểu hiện ngứa và nổi sẩn nên người bệnh không thể tự xác định nguyên nhân chỉ qua tổn thương trên da. Khi tình trạng sẩn ngứa kéo dài, thường xuyên tái phát hoặc không cải thiện sau điều trị, người bệnh nên khám chuyên khoa để được đánh giá. Những người thường xuyên tiếp xúc với chó, mèo hoặc đất, cát cần thông tin rõ yếu tố phơi nhiễm cho bác sĩ.

Ấu trùng giun đũa chó, mèo lây sang người như thế nào?

Chó và mèo là vật chủ chính của giun đũa. Giun trưởng thành sống trong ruột, đẻ trứng và thải trứng ra môi trường qua phân. Sau một thời gian phát triển trong đất, trứng có khả năng gây nhiễm cho người khi vô tình bị nuốt phải. Các nguồn phơi nhiễm thường gặp gồm tiếp xúc với đất, cát nhiễm trứng giun nhưng không rửa tay trước khi ăn; ăn rau củ chưa rửa sạch hoặc sử dụng nguồn nước ô nhiễm. Việc dọn phân vật nuôi không đúng cách cũng làm tăng nguy cơ phát tán trứng giun ra môi trường.

Nhiễm ấu trùng Toxocara có thể không gây triệu chứng rõ ràng. Khi có biểu hiện, người bệnh có thể xuất hiện sẩn ngứa, mẩn đỏ kéo dài; sốt nhẹ, ho, đau bụng hoặc gan to. Trong một số trường hợp, ấu trùng xâm nhập vào mắt có thể gây viêm võng mạc, giảm thị lực, thậm chí mù lòa. Nếu ảnh hưởng đến hệ thần kinh, người bệnh có thể đau đầu, co giật hoặc rối loạn tri giác.

Các biểu hiện của bệnh không đặc hiệu, dễ nhầm với nhiều tình trạng khác. Vì vậy, người bệnh cần được bác sĩ đánh giá dựa trên triệu chứng, tiền sử tiếp xúc và các xét nghiệm cần thiết, trong đó có xét nghiệm huyết thanh học ELISA. Việc sử dụng thuốc điều trị ký sinh trùng như albendazole hoặc các thuốc khác phải theo chỉ định của bác sĩ, tùy tình trạng bệnh. Người bệnh không tự mua thuốc hoặc áp dụng liệu trình điều trị khi chưa được thăm khám.

BSCKI Phạm Thùy Dương khuyến cáo, người dân cần chủ động phòng ngừa bằng cách tẩy giun định kỳ cho chó, mèo theo hướng dẫn của bác sĩ thú y; thu gom, xử lý phân vật nuôi đúng cách và giữ nơi nuôi sạch sẽ. Cần rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với vật nuôi, trước khi ăn; rửa sạch rau củ quả, sử dụng nguồn nước bảo đảm vệ sinh và hướng dẫn trẻ không đưa đất, cát hoặc đồ vật bẩn vào miệng.

Khi xuất hiện sẩn ngứa kéo dài, tổn thương da tái phát không rõ nguyên nhân, đặc biệt ở người thường xuyên tiếp xúc với chó, mèo hoặc môi trường đất, cát, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân. Không phải mọi trường hợp sẩn ngứa đều do nhiễm ký sinh trùng, việc chẩn đoán đúng giúp tránh điều trị không cần thiết và lựa chọn phương pháp phù hợp.