Theo PGS.TS.BS Nguyễn Văn Tuấn - Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, khi thảm họa xảy ra, những tổn thương tâm lý thường xuất hiện ngay lập tức dù khó nhận thấy. "Não bộ con người có cơ chế tự bảo vệ đặc biệt. Nhiều biểu hiện ở trẻ có thể khiến người lớn khó hiểu, nhưng thực chất đó là phản ứng tự nhiên để thích nghi và tồn tại", ông cho biết.
Một bé gái 10 tuổi từng trải qua đêm kinh hoàng khi tòa chung cư nơi em sinh sống bất ngờ bốc cháy. Trong làn khói dày đặc, em chạy theo cha để tìm lối thoát nhưng bị lạc mất chị gái. Sau khi được đưa ra ngoài an toàn, em lại phải xa cha mẹ khi mỗi người được chuyển đến một bệnh viện khác nhau. Trong môi trường xa lạ, em liên tục khóc và hoảng loạn, nhiều lần hỏi: "Chị con đâu rồi? Mọi người có còn sống không?". Theo các chuyên gia, với trẻ em, cảm giác mất kết nối với người thân đôi khi gây sang chấn còn lớn hơn chính sự kiện nguy hiểm.
Một trường hợp khác là cậu bé 13 tuổi sống sót sau khi bám trụ giữa dòng nước xiết suốt nhiều giờ trong một trận lũ. Tuy nhiên, ngay khi vừa được cứu lên bờ, em lại nhận những lời trách mắng vì bị cho là "dại dột". Khoảng một tháng sau, cậu bé bắt đầu thay đổi rõ rệt: trở nên cáu kỉnh, thu mình, kết quả học tập sa sút và hạn chế giao tiếp với bạn bè.
Theo các chuyên gia, cách ứng xử của người lớn sau thảm họa có thể trở thành liều thuốc chữa lành, nhưng cũng có thể vô tình khiến sang chấn tâm lý của trẻ trở nên sâu sắc hơn.
TS.BS Vũ Sơn Tùng - Viện Sức khỏe Tâm thần cho biết, trẻ em là nhóm dễ bị tổn thương vì não bộ và khả năng điều hòa cảm xúc vẫn đang phát triển.
Cha mẹ cần lưu ý các dấu hiệu cảnh báo sang chấn tâm lý ở trẻ như rối loạn giấc ngủ, ác mộng, lo âu kéo dài, cáu gắt, thu mình hoặc học tập sa sút. Với trẻ nhỏ, biểu hiện có thể là bám chặt người thân, sợ bóng tối, quấy khóc hoặc tái xuất hiện các hành vi như tè dầm.
Các chuyên gia khuyến nghị cha mẹ áp dụng nguyên tắc "sơ cứu tâm lý" cho trẻ sau thảm họa: đảm bảo trẻ cảm thấy an toàn, luôn có người thân ở bên; lắng nghe khi trẻ muốn chia sẻ, không ép buộc kể lại sự việc; hạn chế để trẻ tiếp xúc quá nhiều với thông tin tiêu cực.
Nếu trẻ xuất hiện các biểu hiện lo âu, mất ngủ hoặc thay đổi hành vi kéo dài, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa tâm thần để được đánh giá và hỗ trợ kịp thời.
Bình luận (0)