Sau một năm hoạt động chính quyền 2 cấp: Phú Thọ chuyển từ quản lý sang quản trị phục vụ

Đó không chỉ là sự thay đổi về cơ cấu tổ chức mà còn là bước chuyển về tư duy điều hành: từ "xin ý kiến" sang "chủ động quyết định"; từ quản lý hành chính sang quản trị phục vụ; từ đánh giá bằng quy trình sang đánh giá bằng kết quả và mức độ hài lòng của người dân.

Trao quyền để cơ sở quyết, làm và chịu trách nhiệm

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đưa cấp xã trở thành trung tâm trong nhiều hoạt động quản lý nhà nước. Khi cấp huyện không còn là tầng nấc trung gian, nhiều nhiệm vụ được phân cấp trực tiếp xuống xã, phường. Điều đó đồng nghĩa với việc chính quyền cơ sở có nhiều quyền hơn nhưng cũng phải chịu trách nhiệm lớn hơn.

Theo Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ, phương châm xuyên suốt là "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm". Những vấn đề thuộc thẩm quyền sẽ được giải quyết ngay tại cơ sở, hạn chế tối đa việc xin ý kiến nhiều cấp, rút ngắn thời gian xử lý công việc và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Ông Phùng Minh Dũng, Chủ tịch UBND xã Võ Miếu cho biết, sau một năm thực hiện mô hình mới, vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm của chính quyền cấp xã đã được nâng lên rõ rệt. Nhiều công việc trước đây phải xin ý kiến cấp trên thì nay địa phương được chủ động quyết định và tổ chức thực hiện ngay theo thẩm quyền, giúp rút ngắn thời gian giải quyết công việc, phục vụ người dân và doanh nghiệp kịp thời hơn.

Theo ông Dũng, quyền hạn lớn hơn cũng đồng nghĩa với trách nhiệm cao hơn. Người đứng đầu chính quyền cấp xã phải dám quyết, dám chịu trách nhiệm đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền.

Cùng với việc trao quyền, tỉnh cũng đối mặt với thách thức về chất lượng nguồn nhân lực sau sắp xếp. Sau hợp nhất, Phú Thọ có 148 xã, phường; nhiều địa phương thiếu cán bộ chuyên sâu ở các lĩnh vực đất đai, xây dựng, tài chính, công nghệ thông tin trong khi một số vị trí khác lại dôi dư.

Để khắc phục tình trạng này, đến giữa tháng 6/2026, tỉnh đã điều động, tăng cường và biệt phái 1.128 cán bộ, công chức, viên chức về cấp xã; trong đó hơn 500 cán bộ từ các sở, ngành được tăng cường cho những lĩnh vực đang thiếu nhân lực. Việc bố trí cán bộ được thực hiện theo vị trí việc làm, năng lực chuyên môn và nhu cầu thực tế của từng địa phương, hướng tới mục tiêu "đúng người, đúng việc".

Song song với đó, năm 2026, Phú Thọ triển khai 27 lớp bồi dưỡng cho khoảng 3.500 cán bộ, công chức từ cấp tỉnh đến cấp xã, tập trung vào kỹ năng quản trị, chuyển đổi số, tham mưu chính sách và xử lý công việc trong mô hình không còn cấp trung gian. Hình thức đào tạo trực tuyến trên nền tảng MOOC cũng được mở rộng, thu hút gần 2.000 cán bộ tham gia ngay trong đợt đầu tiên.

Chuyển đổi số - đòn bẩy của bộ máy tinh gọn

Tinh gọn bộ máy không có nghĩa là tăng thêm áp lực cho cán bộ cơ sở. Quan điểm của Phú Thọ là sử dụng chuyển đổi số để giảm việc hành chính, nâng cao năng suất và chất lượng phục vụ.

Hiện toàn bộ hệ thống chính trị từ tỉnh đến xã đã được kết nối trên nền tảng số; hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số, hội nghị trực tuyến và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành được khai thác đồng bộ.

100% dữ liệu đất đai đã được số hóa; dữ liệu dân cư, hộ tịch, y tế, giáo dục, tài chính, thuế và nhiều lĩnh vực khác được kết nối, chia sẻ phục vụ công tác quản lý. Tỉnh cũng đang từng bước xây dựng hệ thống điều hành dựa trên dữ liệu thời gian thực, giúp lãnh đạo các cấp theo dõi tiến độ, chất lượng giải quyết công việc thay vì phụ thuộc vào báo cáo giấy.

Khi quy trình được số hóa và dữ liệu được liên thông, cán bộ giảm thời gian xử lý hồ sơ thủ công, có thêm điều kiện tập trung hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Điểm khác biệt lớn nhất của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ nằm ở việc tinh gọn đầu mối hay biên chế mà là thay đổi cách đánh giá hiệu quả hoạt động của chính quyền. Nếu trước đây chú trọng hoàn thành quy trình thì nay hiệu quả được đo bằng kết quả thực thi, tiến độ giải quyết công việc và mức độ hài lòng của người dân.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương, sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh đã từng bước khắc phục khó khăn, đưa bộ máy mới hoạt động ổn định, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, tỉnh từng bước chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang "quản trị", hướng tới nền hành chính phục vụ.

Có thể thấy, sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Phú Thọ không chỉ thay đổi về tổ chức bộ máy mà đang từng bước hình thành phương thức quản trị mới. Khi địa phương được trao quyền, được bố trí nguồn lực phù hợp và được đánh giá bằng hiệu quả phục vụ, phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" đang dần trở thành nền tảng cho một nền hành chính hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và gần dân hơn.