Siết chặt chất lượng ghế an toàn trẻ em trên ô tô

Quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô chính thức có hiệu lực từ 1/7/2026 đang mở ra một thị trường cung ứng khổng lồ. Tuy nhiên, cơ hội kinh tế luôn đi kèm với thách thức về quản lý chất lượng. Nhằm ngăn chặn nguy cơ hàng giả, hàng kém chất lượng và tránh đứt gãy chuỗi cung ứng do vướng mắc thủ tục, Bộ Xây dựng cùng các cơ quan hữu quan đã khẩn trương ban hành các văn bản tháo gỡ khó khăn, giúp doanh nghiệp an tâm kinh doanh và đưa hàng hóa hợp quy ra thị trường.

Siết chặt chất lượng - Nói không với hàng trôi nổi 

Thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô là mặt hàng đặc thù, có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của thế hệ tương lai. Một chiếc ghế không đạt chuẩn không những không bảo vệ được trẻ mà còn có thể gây ra những chấn thương nghiêm trọng hơn khi xảy ra va chạm. Nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc siết chặt hệ thống tiêu chuẩn, lãnh đạo Bộ Xây dựng khẳng định: "Việc triển khai đồng bộ quy định về thiết bị an toàn cho trẻ em trên ôtô là cần thiết với mục tiêu bảo đảm an toàn giao thông và nâng cao chất lượng sản phẩm lưu hành trên thị trường".

Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024/BGTVT (có hiệu lực từ ngày 1/1/2026), nhiều doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và tổ chức đánh giá sự phù hợp đã gặp phải không ít lúng túng. Các vướng mắc chủ yếu xoay quanh trình tự, thủ tục đăng ký hoạt động đánh giá sự phù hợp, chứng nhận và công bố hợp quy cho sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. Ông Nguyễn Xuân Nhật - Giám đốc Jovikids miền Bắc cho biết: "Quy chuẩn Việt Nam của mình trong đó có ghi rất rõ là áp dụng theo quy chuẩn R44 và R129 tuy nhiên ai, tổ chức nào đứng ra kiểm định cái ghế thì mình chưa có. Rất mong là sớm có ban hành những quy định rõ ràng để các doanh nghiệp thuận lợi hơn trong việc đi kiểm định và khẳng định được chất lượng sản phẩm." Việc chậm trễ trong khâu kiểm định khiến dòng vốn của doanh nghiệp bị đình trệ, hàng hóa lưu kho không thể xuất bán, đẩy thị trường đứng trước nguy cơ khan hiếm nguồn cung hợp pháp.

Trước tình hình đó, Bộ Xây dựng đã kịp thời ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết nhằm thống nhất cách thức thực hiện trên phạm vi toàn quốc. Theo đó, từ nay đến trước ngày 1/7/2026, quy trình công bố hợp quy phải tuân thủ nghiêm ngặt QCVN 123:2024/BGTVT. Cụ thể, sản phẩm bắt buộc phải được chứng nhận phù hợp bởi các tổ chức do Cục Đăng kiểm Việt Nam chỉ định. Sau khi có kết quả thử nghiệm và chứng nhận, doanh nghiệp mới mang hồ sơ đến cơ quan chuyên môn (Sở Xây dựng) tại địa phương nơi đăng ký kinh doanh để thực hiện công bố hợp quy. Quy định này tạo ra một "bộ lọc" vững chắc, đảm bảo tuyệt đối không có sản phẩm chưa hợp quy nào được phép bán ra thị trường.

Bước chuyển mình sang cơ chế phân loại rủi ro 

Một điểm đáng chú ý trong hướng dẫn của cơ quan quản lý là lộ trình chuyển đổi phương thức kiểm tra chất lượng. Từ ngày 1/7/2026, hoạt động quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa này sẽ chính thức được thực hiện theo Luật số 78/2025/QH15 và Nghị định 37/2026/NĐ-CP.

Sự thay đổi cốt lõi nằm ở việc các sản phẩm sẽ được phân loại chi tiết theo ba mức độ rủi ro: thấp, trung bình và cao. Việc phân loại này sẽ làm căn cứ để áp dụng biện pháp quản lý, yêu cầu chứng nhận hợp quy và xác định chủ thể thực hiện tương ứng. Cụ thể, đối với những sản phẩm được xếp vào nhóm rủi ro trung bình, việc chứng nhận hợp quy sẽ do các tổ chức chứng nhận đã được công nhận thực hiện. Ngược lại, với những sản phẩm thuộc nhóm rủi ro cao (đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng nếu xảy ra lỗi), việc chứng nhận bắt buộc phải do tổ chức được cơ quan có thẩm quyền chỉ định trực tiếp đảm nhận. Theo đại diện Bộ Xây dựng, trong thời gian danh mục phân loại rủi ro đang được hoàn thiện, các doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị đầy đủ năng lực, hồ sơ để thực hiện theo QCVN 123 nhằm đảm bảo nguồn cung không bị gián đoạn.

Trách nhiệm của cơ quan chức năng và doanh nghiệp 

Để hệ thống cung ứng vận hành trơn tru, không tạo ra rào cản hành chính gây ách tắc hàng hóa, sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan ban ngành là yếu tố tiên quyết. Bộ Xây dựng đã có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo sát sao các cơ quan chuyên môn (Sở Xây dựng) trong việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ kịp thời, đúng quy định, tránh gây khó dễ cho doanh nghiệp. Về phía Cục Đăng kiểm Việt Nam, đơn vị này được giao trọng trách tiếp nhận, xem xét và chỉ định các tổ chức chứng nhận hợp quy một cách công khai, minh bạch, đáp ứng kịp thời nhịp độ sôi động của thị trường.

Rào cản hành chính đã được khơi thông, trách nhiệm lớn nhất lúc này thuộc về các doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu. Cơ quan quản lý yêu cầu các đơn vị này phải nghiên cứu cực kỳ nghiêm túc, đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, thực hiện đúng quy định về ghi nhãn hàng hóa và chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ cũng như chất lượng thực tế của sản phẩm. Một thị trường phát triển bền vững không chỉ dựa vào sự quản lý nghiêm minh của Nhà nước, mà còn cần đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp, nhằm kiến tạo một chuỗi cung ứng thực sự minh bạch, an toàn tuyệt đối cho trẻ em Việt Nam.