Sinh viên dân tộc thiểu số học AI để thích ứng thị trường lao động

Ngày 17/10, lễ khai giảng Chương trình nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho người học dân tộc thiểu số năm 2026 diễn ra tại Trường Đại học Đà Lạt, kết nối trực tuyến với các cơ sở đào tạo tham gia trên cả nước.

Chương trình thu hút hơn 5.400 người học tại 8 cơ sở giáo dục đại học, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ, nâng cao năng lực học tập, nghiên cứu và thích ứng với thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số.

Đây là hoạt động thuộc Đề án "Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026-2035, định hướng đến năm 2045", được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tháng 12/2025.

Các cơ sở tham gia gồm Đại học Thái Nguyên với Trường Đại học Sư phạm và các phân hiệu tại Hà Giang, Lào Cai, Điện Biên; Trường Đại học Đà Lạt; Trường Đại học Đồng Tháp; Trường Đại học Tân Trào; Trường Đại học Tây Bắc; Trường Đại học Tây Nguyên; Đại học Trà Vinh và Trường Đại học Y khoa Vinh.

Trang bị kỹ năng sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm

Phát biểu tại lễ khai giảng, ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), cho biết chương trình hướng tới giúp sinh viên không chỉ tiếp cận AI mà còn biết sử dụng công nghệ hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm trong học tập, đồng thời chuẩn bị cho nghề nghiệp tương lai.

Bên cạnh kỹ năng sử dụng công cụ, chương trình chú trọng phát triển tư duy phản biện, khả năng kiểm chứng thông tin và trách nhiệm của người học đối với kết quả ứng dụng AI.

Theo định hướng này, sinh viên được khuyến khích vận dụng kiến thức để phát triển sản phẩm, giải pháp ứng dụng AI phục vụ học tập, nghiên cứu và giải quyết các vấn đề thực tế. Những sản phẩm tiêu biểu sẽ được lựa chọn, tuyên dương tại ngày hội tổng kết dự kiến tổ chức trong tháng 11/2026.

Chương trình được kỳ vọng góp phần thu hẹp khoảng cách số, mở rộng cơ hội học tập và nghề nghiệp cho sinh viên dân tộc thiểu số, đồng thời phát huy vai trò của người học trong chia sẻ tri thức, ứng dụng công nghệ phục vụ cộng đồng.

Sinh viên kỳ vọng đưa AI vào giải quyết vấn đề thực tiễn

Đại diện người học phát biểu tại buổi lễ, sinh viên K' Diễm, ngành Công tác xã hội, Trường Đại học Đà Lạt, bày tỏ niềm vui khi được tham gia chương trình và kỳ vọng có thêm cơ hội tiếp cận, ứng dụng công nghệ mới.

Theo K' Diễm, sinh viên các ngành học có những nhu cầu ứng dụng AI khác nhau. Sinh viên sư phạm mong muốn sử dụng công nghệ để thiết kế bài giảng sinh động hơn cho học sinh vùng cao. Sinh viên ngành nông nghiệp, kinh tế, du lịch kỳ vọng ứng dụng AI trong phân tích số liệu, quảng bá sản phẩm và văn hóa quê hương. Trong khi đó, nhiều sinh viên mong muốn nâng cao năng lực tiếng Anh, chuẩn bị hồ sơ để tự tin hơn khi tham gia thị trường lao động.

"Chúng em hiểu rằng, trong một thế giới đang thay đổi rất nhanh, người trẻ không thể đứng ngoài, mà phải chủ động học hỏi để không bị tụt lại phía sau", K' Diễm chia sẻ.

Đối với người học dân tộc thiểu số, đặc biệt là sinh viên đến từ vùng sâu, vùng xa, cơ hội tiếp cận công nghệ và các chương trình đào tạo vẫn còn những khó khăn nhất định. Vì vậy, chương trình được kỳ vọng giúp sinh viên bổ sung kỹ năng, nâng cao khả năng tự học, tự nghiên cứu và từng bước làm chủ công nghệ.

Đại diện sinh viên cũng bày tỏ mong muốn lan tỏa kiến thức sau khóa học tới bạn bè, gia đình, thanh niên dân tộc thiểu số và cộng đồng tại quê hương, qua đó hỗ trợ nhiều người tiếp cận và ứng dụng AI vào công việc thiết thực.

Thay mặt người học tham gia chương trình, K' Diễm cam kết tham dự đầy đủ các buổi học, tích cực thực hành, chủ động trao đổi với giảng viên; sử dụng AI an toàn, hiệu quả, tuân thủ yêu cầu về liêm chính học thuật và vận dụng kiến thức vào học tập, nghiên cứu khoa học, đời sống.

Sáu buổi đào tạo thực hành trong ba tuần

Chương trình diễn ra từ ngày 17/10 đến ngày 7/11/2026, gồm 6 buổi đào tạo thực hành, kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Nội dung được xây dựng dựa trên Khung năng lực số cho người học của Bộ GD&ĐT, đồng thời tham chiếu Khung năng lực AI dành cho người học của UNESCO năm 2024.

Người học không cần có kiến thức lập trình trước khi tham gia. Các nội dung được thiết kế từ cơ bản đến nâng cao, gồm AI tạo sinh, kỹ năng viết câu lệnh, tìm kiếm và kiểm chứng thông tin, xây dựng trợ lý học tập và sáng tạo sản phẩm số.

Ngoài ra, sinh viên được hướng dẫn ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu, lập trình với sự hỗ trợ của AI, tự động hóa bằng các tác nhân AI; sử dụng công nghệ để định hướng nghề nghiệp, chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển và luyện tập phỏng vấn.

Thông qua các hoạt động đào tạo gắn với thực hành, chương trình hướng tới giúp sinh viên dân tộc thiểu số chủ động khai thác công nghệ, nâng cao năng lực học tập và từng bước vận dụng kỹ năng số vào công việc, cuộc sống cũng như phát triển cộng đồng.