Nhiều năm qua, công tác quản lý đất đai luôn là một "bài toán khó" bởi dữ liệu nằm phân tán trong những chồng hồ sơ giấy, thông tin thiếu đồng bộ khiến việc tra cứu, xác minh ranh giới hay định giá gặp rất nhiều vướng mắc. Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Nghị quyết 21 ra đời đặt ra yêu cầu cấp thiết, phải xây dựng một hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia tập trung, minh bạch. Lộ trình cụ thể đã được ấn định.
Đến hết năm 2026, phải hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu số đối với toàn bộ các thửa đất đã được thu thập thông tin. Đến hết năm 2027, cơ bản hoàn thành đo đạc, lập bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đối với những diện tích chưa có trong hệ thống. Đến năm 2030, hệ thống pháp luật về đất đai phải được hoàn thiện đồng bộ, thống nhất.
Một thửa đất được làm sạch thông tin, nghĩa là cơ quan chức năng đã rà soát, rồi số hóa, gắn mã định danh cho mảnh đất đó trên hệ thống cơ sở dữ liệu chung. Đến nay, cả nước đã xây dựng dữ liệu cho hơn 64 triệu thửa đất cần thực hiện, đạt khoảng 63%.
Nhiều năm qua, quản lý đất đai chủ yếu dựa trên hồ sơ, giấy tờ của từng cơ quan. Thông tin ít nhiều bị phân tán, khó quản lý, dễ gây thất thoát hoặc lãng phí nguồn lực đất đai. Theo cách tiếp cận của Nghị quyết số 21, hệ thống thông tin đất đai sẽ được xây dựng theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", kết nối với quy hoạch, dân cư, thuế, công chứng, tài chính và các cơ sở dữ liệu quốc gia khác.
Hiện nay, Chính phủ đang khẩn trương xây dựng Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 21. Trọng tâm là sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan theo hướng đồng bộ, thống nhất. Theo các địa phương, việc xây dựng một hệ thống hạ tầng dữ liệu số minh bạch sẽ có tác động hết sức quan trọng tới công tác thực thi các luật và hoạt động quản lý đất đai sau này.
Việc chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai không chỉ nằm ở thay đổi từ những chồng hồ sơ giấy dày cộp sang hồ sơ điện tử. Quan trọng hơn là thay đổi phương thức quản trị. Bởi cơ sở dữ liệu đất đai về một thửa đất sẽ bao gồm dữ liệu về quy hoạch, hồ sơ địa chính, giá đất.
Dựa vào dữ liệu này, các cơ quan chức năng sẽ có thể phát hiện được tình trạng chậm đưa đất vào sử dụng, thất thoát tài sản công, đầu cơ, hay giá đất biến động bất thường. Từ đó sẽ có những giải pháp kịp thời để điều tiết thị trường hợp lý hơn, nguồn lực đất đai được đưa vào sử dụng nhanh hơn, hiệu quả hơn, không phải đem lại lợi ích cho riêng nhóm đầu cơ nào.
Số hóa đất đai không đơn thuần là chuyển từ "giấy sang màn hình", mà là một cuộc "cách mạng quản trị". Khi thông tin về các thửa đất được số hóa, cập nhật và kết nối, những "khoảng xám" trong quản lý, sử dụng đất sẽ dần được thu hẹp.
Nhờ có dữ liệu, cơ quan quản lý có thể nhìn rõ những dự án "quây bạt xí chỗ", chậm đưa vào sử dụng hay tình trạng biến động giá bất thường. Bảng giá đất phù hợp với thực tiễn sẽ trở thành công cụ hữu hiệu để phát hiện, ngăn ngừa vi phạm và hạn chế thất thoát tài sản công.
Mục tiêu cốt lõi mà Nghị quyết số 21 hướng tới chính là coi đất đai là nguồn lực chiến lược cho phát triển. Hạ tầng dữ liệu số hoàn thiện sẽ giúp minh bạch hóa nguồn thu, hạn chế thất thu ngân sách trong các giao dịch bất động sản, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Bình luận (0)