Sơn La: Khoa học, công nghệ phải tạo giá trị cho nông nghiệp

Tại Sơn La, việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 71/NQ-CP của Chính phủ được gắn với những yêu cầu cụ thể trong sản xuất nông nghiệp, từ nghiên cứu giống, quản lý vùng nguyên liệu đến đổi mới công nghệ chế biến và tổ chức tiêu thụ nông sản. Các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số được xác định trên cơ sở những khó khăn thực tế, hướng tới nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm và thu nhập của người dân.

Ông Nguyễn Đình Việt, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, nhấn mạnh quan điểm không triển khai khoa học, công nghệ và chuyển đổi số theo phong trào. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ nơi ứng dụng, kết quả cần đạt được và hiệu quả mang lại cho sản xuất. Đây cũng là yêu cầu tỉnh Sơn La đặt ra trong quá trình cụ thể hóa 2 nghị quyết, bảo đảm nguồn lực đầu tư được sử dụng đúng trọng tâm, đáp ứng nhu cầu của người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Từ nghị quyết đến những nhiệm vụ ưu tiên

Cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết 71/NQ-CP của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung, cập nhật Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La đã ban hành Kế hoạch số 333-KH/TU ngày 7/5/2025; UBND tỉnh Sơn La ban hành Kế hoạch số 142/KH-UBND ngày 4/6/2025, xác định nhiệm vụ và trách nhiệm thực hiện của các sở, ngành, địa phương.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, tỉnh Sơn La tập trung phát triển các vùng sản xuất hàng hóa, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng giống mới, công nghệ tưới tiết kiệm, cơ giới hóa và tự động hóa. Cùng với nâng cao chất lượng sản xuất, các nhiệm vụ quản lý mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu nông sản được chú trọng nhằm đáp ứng yêu cầu thị trường.

Ngày 23/10/2026, tại Hà Nội, UBND tỉnh Sơn La và Bộ Khoa học và Công nghệ ký Chương trình phối hợp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030. Chương trình xác định 18 nhiệm vụ trọng tâm và 10 bài toán lớn ưu tiên trên nhiều lĩnh vực, tạo cơ sở để hai bên phối hợp nghiên cứu, ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Sơn La.

Đối với nông nghiệp, những nhiệm vụ ưu tiên tập trung vào phát triển chuỗi giá trị cà phê xanh, tuần hoàn; canh tác lúa đặc sản; ứng dụng công nghệ chế biến sâu; nghiên cứu xử lý phụ phẩm nông nghiệp và chất thải chăn nuôi. Chương trình cũng đề cập nhiệm vụ bảo hộ chỉ dẫn địa lý đối với cà phê Sơn La và xoài Yên Châu.

Đây là những nội dung gắn trực tiếp với yêu cầu nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, phát triển công nghiệp chế biến và sử dụng hiệu quả tài nguyên trong sản xuất nông nghiệp. Việc phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ được tỉnh Sơn La xác định là cơ sở để tiếp tục triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71/NQ-CP.

Ông Trần Dũng Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, cho biết ngành nông nghiệp đang tập trung chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang sản xuất hàng hóa theo quy trình kỹ thuật, quản lý bằng dữ liệu và liên kết theo chuỗi giá trị. Người dân và doanh nghiệp được xác định là những chủ thể trực tiếp tham gia quá trình đổi mới sản xuất.

Theo ông Trần Dũng Tiến, yêu cầu của thị trường đang thúc đẩy thay đổi cách tổ chức sản xuất. Vùng nguyên liệu cần được phát triển gắn với nhu cầu thu mua, chế biến và tiêu thụ, bảo đảm chất lượng sản phẩm từ khâu sản xuất đến khi đưa ra thị trường.

Phân công trách nhiệm, đầu tư theo hiệu quả

Để thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, tỉnh Sơn La xác định việc phân bổ nguồn lực phải có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những chương trình, dự án mang lại hiệu quả và có khả năng nhân rộng.

Ông Nguyễn Đình Việt, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, cho biết nguồn lực ngân sách nhà nước được ưu tiên cho xây dựng cơ sở dữ liệu, hạ tầng số dùng chung; nghiên cứu, chuyển giao công nghệ đối với các sản phẩm nông nghiệp chủ lực; hỗ trợ tiêu chuẩn chất lượng, sở hữu trí tuệ, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và đào tạo nhân lực số.

Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ đơn vị phụ trách, nơi áp dụng, kết quả cần đạt được và tiến độ thực hiện. Những nhiệm vụ chậm tiến độ, hiệu quả thấp hoặc không còn phù hợp với thực tế sẽ được rà soát, điều chỉnh, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí nguồn lực.

Cùng với ngân sách nhà nước, tỉnh Sơn La đẩy mạnh huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, hợp tác xã và các chương trình, dự án phát triển nông nghiệp. Trong đó, Nhà nước tập trung đầu tư những nhiệm vụ mang tính nền tảng; doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân trực tiếp tham gia đầu tư, ứng dụng và vận hành công nghệ trong sản xuất, kinh doanh.

Một trong những yêu cầu được ông Nguyễn Đình Việt, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, nhấn mạnh là tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp và hợp tác xã. Hoạt động nghiên cứu khoa học phải gắn với nhu cầu sản xuất, chế biến và thị trường tiêu thụ.

Theo định hướng này, doanh nghiệp, hợp tác xã và chính quyền địa phương tham gia ngay từ khi xác định nhiệm vụ nghiên cứu, lựa chọn giải pháp kỹ thuật đến tiếp nhận, ứng dụng kết quả. Hiệu quả nghiên cứu được đánh giá thông qua khả năng áp dụng vào sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và giá trị kinh tế mang lại.

UBND tỉnh Sơn La cũng xác định trách nhiệm của từng sở, ngành, địa phương đối với các nhiệm vụ được giao; gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ và kết quả thực hiện. Công tác kiểm tra, giám sát và phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn được tăng cường nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm các chương trình, dự án triển khai đúng mục tiêu.

Trong Chương trình phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ giai đoạn 2026-2030, tỉnh Sơn La tiếp tục xác định nhiệm vụ xây dựng kho dữ liệu dùng chung, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành. Đối với ngành nông nghiệp, việc lựa chọn và ứng dụng công nghệ phải phù hợp với điều kiện sản xuất, khả năng đầu tư và trình độ của người sử dụng. Ông Trần Dũng Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, cho biết hiệu quả ứng dụng được xem xét trên các tiêu chí về năng suất, chất lượng, chi phí vật tư, công lao động, khả năng tiêu thụ sản phẩm và tác động đến môi trường.

Ông Nguyễn Đình Việt, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, xác định kết quả phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phải được đánh giá bằng những chuyển biến cụ thể: nâng năng suất, giảm chi phí sản xuất, bảo đảm chất lượng, truy xuất được nguồn gốc, mở rộng thị trường và nâng cao thu nhập cho người dân.

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71/NQ-CP, tỉnh Sơn La yêu cầu các nhiệm vụ khoa học, công nghệ trong nông nghiệp phải có địa chỉ ứng dụng, phân công rõ trách nhiệm và kết quả cần đạt. Những nghiên cứu, tiến bộ kỹ thuật được đưa vào sản xuất phải góp phần nâng năng suất, chất lượng nông sản, giảm chi phí và cải thiện thu nhập cho người dân. Các nhiệm vụ chậm tiến độ, hiệu quả thấp sẽ được rà soát, điều chỉnh, tập trung nguồn lực cho những giải pháp có khả năng ứng dụng và nhân rộng.