(Ảnh minh hoạ - Ảnh: Hải Nguyễn)
Sáng 22/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình dự án Luật Đất đai (sửa đổi).
Đề xuất điều chỉnh bảng giá đất 3 năm một lần
Theo tờ trình dự án Luật Đất đai (sửa đổi), qua 02 năm thi hành, Luật Đất đai năm 2024 đã có nhiều đổi mới quan trọng, song thực tiễn còn bộc lộ một số vướng mắc, bất cập. Trong bối cảnh đất nước phấn đấu tăng trưởng “hai con số”, việc sửa đổi Luật để khơi thông nguồn lực đất đai là yêu cầu cấp thiết.
Một trong những nội dung thay đổi quan trọng tại dự án luật là về tài chính đất đai, giá đất. So với quy định của Luật Đất đai năm 2024, dự thảo Luật không còn quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất.
Bổ sung quy định tỷ lệ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường để tính nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất và tính tiền bồi thường cho người có đất bị thu hồi; cách xác định chi phí xây dựng hạ tầng...
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng
Đáng chú ý, Nhà nước quyết định giá đất bảo đảm 4 nguyên tắc: Trung thực, khách quan, công khai, minh bạch, phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ; tuân thủ đúng trình tự, thủ tục định giá đất; dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành có liên quan; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.
Theo đề xuất của Chính phủ, Bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định định kỳ 03 năm một lần. Bảng giá đất được xây dựng theo loại đất, khu vực, vị trí. Hệ số điều chỉnh giá đất là tỷ lệ tăng, giảm giá đất của các loại đất khi có sự khác nhau về khu vực, vị trí, điều kiện hạ tầng, quy hoạch và yếu tố tương ứng khác đã quy định trong bảng giá đất.
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất.
Người có đất bị thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ
Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Chính phủ đề xuất bổ sung 01 trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, 02 trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
Đáng chú ý, theo dự án Luật, đối với đất thực hiện dự án đầu tư không được sử dụng hoặc chậm sử dụng, dự thảo quy định thu khoản tiền lũy tiến tăng dần theo thời gian vi phạm; quá 60 tháng mà chủ đầu tư vẫn không đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất.
Để bảo đảm quyền, lợi ích của người có đất thu hồi, Chính phủ đề xuất, người có đất bị thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ, được hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang phần diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi. Trường hợp người sử dụng đất có nhu cầu thu hồi phần diện tích còn lại thì cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định. Khu tái định cư được bố trí nhiều cấp nhà, mức diện tích phù hợp với mức bồi thường và khả năng chi trả.
Quy định về việc hoàn trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà nhà đầu tư đã ứng trước theo hướng ngân sách nhà nước hoàn trả toàn bộ bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; phần còn lại được tính vào chi phí đầu tư, trường hợp dự án chấm dứt hoạt động thì được hoàn trả.
Đề nghị giá đất trong bảng giá đất có tăng, có giảm
Thẩm tra nội dung trên, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tiếp tục đề nghị Chính phủ chịu trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo việc xây dựng Bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường của mỗi địa phương.
Trong đó, bảo đảm giá đất trong bảng giá đất có tăng, có giảm, bảo đảm khả năng tiếp cận đất đai đối với những người chưa có quyền sử dụng đất, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, vừa tạo sự đồng thuận trong xã hội, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi của các địa phương, vùng miền.
Cũng trong báo cáo thẩm tra, Uỷ ban Kinh tế và Tài chính nhận định việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng không chỉ căn cứ trên cơ sở thuộc một trong các trường hợp được liệt kê tại Luật mà quan trọng hơn cả phải đáp ứng điều kiện “đủ” là khẳng định được tính chất thật sự cần thiết phải thu hồi, bảo đảm chặt chẽ, tránh lạm dụng, đồng thời không tạo khó khăn cho việc triển khai các dự án.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cân nhắc trường hợp thu hồi đất (nhất là đất ở) để thực hiện dự án tái định cư khi tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập để thực hiện trước.
Theo lý giải, quy định này có thể sẽ dẫn đến thực hiện thu hồi đất 2 lần, 2 khu vực mà chỉ để triển khai 1 dự án đầu tư. Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát các trường hợp thu hồi đất đối với dự án vì mục đích kinh doanh, tránh mở quá rộng mà không thật sự cần thiết phải thu hồi đất.
Liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận thấy, chủ trương “chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất” là chủ trương quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Do đó Uỷ ban đề nghị tiếp tục rà soát dự thảo Luật và có quy định cụ thể tại văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành bảo đảm thể chế hóa đầy đủ nội dung “bảo đảm cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất ở bị thu hồi”.
Bình luận (0)