Những ngày tháng Tư luôn là dịp ý nghĩa để giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước và truyền thống cách mạng của cha ông. Để những bài học ấy không dừng lại ở lý thuyết một chiều, việc đưa các không gian trưng bày thực tế vào trường học đang chứng minh được hiệu quả giáo dục rõ rệt.
Nằm trong chuỗi hoạt động này, nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), Trường THCS Hoàng Đông, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh phường Duy Hà (tỉnh Ninh Bình), phối hợp cùng nhóm phục dựng lịch sử A509 và Đội SVTN đồng hương Hà Nam Ninh (Đại học Kinh tế quốc dân) tổ chức “Chuyên đề trải nghiệm Lịch sử trưng bày và phục dựng quân trang Quân đội Nhân dân Việt Nam trong hành trình giải phóng và thống nhất đất nước” cho học sinh Trường THCS Hoàng Đông.
Tại đây, học sinh được trực tiếp quan sát những bộ phục trang và trang bị của người lính qua từng thời kỳ kháng chiến. Đây là những trải nghiệm quý giá giúp các em học sinh hiểu biết thêm về lịch sử, vun đắp lòng yêu nước và biết ơn sâu sắc đến thế hệ cha ông đi trước đã cống hiến vì hòa bình của dân tộc.
Thầy Nguyễn Ngọc Khiêm, Hiệu trưởng trường THCS Hoàng Đông, nhấn mạnh: “Mô hình “hiện vật sống” có ý nghĩa rất lớn trong việc đổi mới phương pháp dạy học lịch sử theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Thay vì tiếp cận lịch sử một chiều qua sách giáo khoa, học sinh được trực tiếp quan sát, tương tác và “chạm” vào lịch sử thông qua hiện vật, nhân chứng, hoặc các tái hiện sinh động. Điều này giúp kiến thức chuyển hóa từ trừu tượng sang cụ thể, từ đó, các em có nhận thức cụ thể hơn, bài học trở nên dễ hiểu, dễ nhớ hơn. Đồng thời, thông qua “hiện vật sống” đã khơi dậy ở các em ý thức trách nhiệm với quê hương, đất nước”.
Em Nguyễn Phương Thảo (Lớp 7D, Trường THCS Hoàng Đông), vô cùng bất ngờ khi được nhìn thấy tận mắt những hiện vật trưng bày: “Học qua sách giáo khoa và trải nghiệm thực tế là hai trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Đối với trưng bày ngày hôm nay, em có thể cảm nhận được phần nào sự khốc liệt cuộc chiến, khác hẳn việc đọc qua sách. Khi tận mắt chứng kiến những thiết bị có giai đoạn còn thô sơ nhưng vẫn làm nên chiến thắng vẻ vang, em cảm nhận rõ nét hơn về sức mạnh của thời khắc lịch sử đó. Trải nghiệm này mang lại cho em cái nhìn đa chiều và sống động hơn.”
Để mang đến những “hiện vật sống” chuẩn xác nhất, đại diện nhóm A509 cho biết nhóm thực hiện quy trình nghiên cứu nghiêm ngặt. Sau khi xác định khung lịch sử và bối cảnh sử dụng, nhóm đối chiếu với các nguồn tư liệu lưu trữ, sắc lệnh và quy định về kiểu dáng, chất liệu. Đặc biệt, nhóm đi sâu vào các chi tiết như ký hiệu sản xuất, tem mộc và tham khảo hồi ký của các nhân chứng để phản ánh đúng tinh thần thực tế của quân trang khi sử dụng trên chiến trường, thay vì chỉ dựa vào quy chuẩn trên giấy tờ.
Chính việc kết hợp giữa tư liệu, hiện vật và ký ức con người giúp quá trình phục dựng không chỉ đạt độ chính xác về mặt hình thức, mà còn phản ánh đúng tinh thần và hoàn cảnh lịch sử mà hiện vật đó đại diện.
Sự chân thực này đã tạo nên kết nối tự nhiên với thế hệ trẻ. Nhiều học sinh sau buổi trải nghiệm đã bắt đầu tìm hiểu và chia sẻ về câu chuyện của người thân từng tham gia kháng chiến. Em Hoàng Khánh Nhi (Lớp 7C, THCS Hoàng Đông) hào hứng: “Khi được trực tiếp tham gia và tận tay chạm vào hiện vật, kiến thức tự nhiên ghi nhớ rất nhanh. Nó giống như mình đang sống trong câu chuyện đó vậy, cảm giác gần gũi và thú vị hơn hẳn. Em hy vọng nhà trường sẽ tổ chức thêm nhiều hoạt động như tham quan bảo tàng, làng nghề truyền thống hoặc đóng kịch về các nhân vật lịch sử”.
Đại diện nhóm A509 chia sẻ: “Với chúng tôi, giá trị không nằm ở việc tái hiện lại lịch sử một cách hình thức, mà ở việc tạo ra những trải nghiệm đủ chân thực để người tham gia có thể tự mình cảm nhận, đặt câu hỏi và hiểu sâu hơn về những gì đã diễn ra. Bởi khi lịch sử được hiểu đúng và được cảm nhận một cách trực tiếp, nó không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ, mà trở thành một phần trong cách mỗi người học tập và tiếp nhận các giá trị mà quá khứ đem lại, như Bác Hồ đã căn dặn: 'Dân ta phải biết sử ta/Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam'”.
Khi trực tiếp tổ chức chương trình tại trường THCS Hoàng Đông, nhóm A509 nhận thấy rõ sức mạnh của mô hình này. Dù khoảng cách thế hệ rất lớn, các em học sinh vẫn tạo ra được một sự kết nối tự nhiên và sâu sắc với quá khứ. Các em học sinh tiếp cận lịch sử với sự tò mò, nhưng sau đó không dừng lại ở việc “biết thêm”. Có em bắt đầu nhắc đến người thân từng tham gia kháng chiến, có em chia sẻ lại suy nghĩ của mình sau khi trải nghiệm trưng bày, và có những trường hợp mà từ một buổi trải nghiệm, câu chuyện lịch sử tiếp tục được kéo dài trong chính gia đình các em.
Nói về định hướng giáo dục trong thời gian tới, thầy Nguyễn Ngọc Khiêm, Hiệu trưởng Trường THCS Hoàng Đông cho biết: “Nhà trường sẽ tiếp tục nhân rộng các hoạt động học tập trải nghiệm, đặc biệt với môn Lịch sử, theo hướng tổ chức cho học sinh tham quan di tích, bảo tàng, học tập thực địa tại địa phương. Trường cũng sẽ phối hợp với các tổ chức, chuyên gia để xây dựng chuyên đề học tập liên môn; khuyến khích học sinh tham gia dự án học tập, nghiên cứu nhỏ về lịch sử địa phương (tìm hiểu về làng nghề truyền thống, đình làng...). Đây là một định hướng phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông mới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện”.
Hoạt động không chỉ dừng lại ở việc tái hiện quá khứ mà còn góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với đời sống học đường, giúp học sinh thêm tự hào về truyền thống dân tộc và nỗ lực hơn trong học tập, rèn luyện.
Bình luận (0)